Kleszcze już atakują. Jak chronić się przed kleszczowym zapaleniem mózgu?

• Kleszczowe zapalenie mózgu (KZM) staje się coraz powszechniejsze. W 2024 r. liczba przypadków wzrosła do 793, co pokazuje, że zagrożenie jest realne i dotyczy nie tylko osób przebywających w lasach.
• Szczególnie narażeni są właściciele zwierząt. Psy i koty często przynoszą kleszcze do domów, co zwiększa ryzyko zakażenia dla właścicieli.
• Szczepienia są kluczowe w profilaktyce. Od 14 lutego 2025 r. szczepienia przeciwko KZM są dostępne w aptekach, co ułatwia dostęp do ochrony.

Kleszczowym zapaleniem mózgu (KZM) można się zarazić praktycznie wszędzie, a liczba zachorowań znacząco rośnie - od 265 przypadków w 2019 roku do 793 w ub.r. Tylko w styczniu i lutym tego roku było już 31 odnotowanych przypadków zachorowań.

Przeczytaj także: Są wszędzie, nawet w miastach. Eksperci alarmują: Coraz więcej chorób

Tymczasem z badania "Kleszczowe zapalnie mózgu. Wiedza, praktyka i profilaktyka wśród Polek i Polaków" wynika, że chociaż zdecydowana większość respondentów, bo aż 95,3 proc., wie o tym, że kleszcze przenoszą boreliozę, to tylko 70,5 proc. słyszało o KZM.

Profesor Joanna Zajkowska z Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku podkreśla, że KZM to choroba o dwuetapowym przebiegu. Pierwszy etap przypomina grypę – objawia się bólem mięśni, osłabieniem i podwyższoną temperaturą. Drugi etap jest znacznie groźniejszy, może prowadzić do zajęcia pnia mózgu i utraty zdolności oddychania.

Dr Anna Wierzbicka z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu dodaje, że kleszcze są aktywne przez cały rok, co zwiększa ryzyko zakażenia. - Obecnie kleszcze są aktywne przez cały rok. We wszystkich miesiącach znajdujemy je na ubraniach i zwierzętach - mówi dr Wierzbicka.

- Musimy pamiętać o tym, że zwierzęta również ciężko przechodzą choroby kleszczowe. Zabezpieczając naszych pupili, powinniśmy też zadbać o siebie - podkreśliła Adrianna Iwan, mikrobiolog, technik weterynarii i zoopsycholog.

Eksperci zalecają szczepienia jako najpewniejszą formę ochrony przed KZM. Główny Inspektor Sanitarny apeluje o zwiększenie świadomości i stosowanie środków odstraszających kleszcze. Ważne jest także noszenie odpowiedniego ubioru podczas spacerów oraz regularne sprawdzanie ciała po powrocie do domu.

Profesor Zajkowska ostrzega, że nawet szybkie usunięcie kleszcza nie gwarantuje bezpieczeństwa. - Samo ukłucie może prowadzić do zakażenia - przestrzega.