ETPCz skazał Rosję za aresztowanie Aleksieja Nawalnego
Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu orzekł w sprawie skargi złożonej przez Aleksieja Nawalnego w 2021 roku po jego aresztowaniu w Rosji. Sąd uznał w wyroku, że Rosja - aresztując opozycjonistę, który zmarł w łagrze w 2024 roku - naruszyła zapisane w Europejskiej Konwencji Praw Człowieka prawo do życia.
Europejski Trybunał Praw Człowieka uznał jednomyślnie, że złamane zostały artykuły dotyczące: prawa do życia, prawa do wolności i bezpieczeństwa osobistego, jak i zakazu tortur i nieludzkiego lub poniżającego traktowania.
Aleksiej Nawalny został aresztowany 17 stycznia 2021 r. na lotnisku w Moskwie, gdy wrócił do Rosji z leczenia w Niemczech po próbie otrucia. Od tamtej pory był więziony.
Władze "odwiesiły" jego wyrok z 2014 roku, a następnie wszczęły przeciwko niemu kolejne sprawy karne, skutkujące wyrokami przewidującymi łącznie ponad 30 lat pozbawienia wolności.
ETPCz o "rażącym naruszeniu prawa do sądu"
Zgodnie z wtorkowym orzeczeniem ETPCz, wyrok na Nawalnego wydany w 2014 roku był "rażącym naruszeniem prawa do sądu". Trybunał już wcześniej, w 2017 roku, uznał tamten wyrok za sprzeczny z Europejską Konwencją Praw Człowieka i dlatego Nawalny w 2021 roku złożył skargę na działania władz rosyjskich. Jego skarga dotyczyła także: warunków aresztowania, niedostatecznej pomocy lekarskiej i politycznych motywów jego uwięzienia.
Jak wskazali sędziowie, Rosja zlekceważyła wyrok ETPCz z 2017 roku. Mimo niemal śmiertelnego otrucia, którego ofiarą Nawalny padł w 2020 roku, sądy rosyjskie, które nakazały jego późniejsze aresztowanie i uwięzienie, nie brały pod uwagę wyrażanych przez niego obaw o jego życie i zdrowie.
"Co więcej, Nawalny w czasie aresztowania był ofiarą jednocześnie kilku form maltretowania, które traktowane łącznie, świadczyły o systematycznym ignorowaniu jego zdrowia, samopoczucia oraz godności i były równoznaczne z nieludzkim i poniżającym traktowaniem" - orzekł Trybunał.
Po "odwieszeniu" wyroku Nawalnego z 2014 roku władze rosyjskie wydawały na Nawalnego kolejne wyroki, przewidujące łącznie ponad 30 lat pozbawienia wolności. Pod koniec 2023 roku opozycjonistę przeniesiono z więzienia do ciężkiej kolonii karnej na rosyjskiej Dalekiej Północy. 16 lutego 2024 roku władze więzienne poinformowały o jego śmierci.
W 2022 roku, po inwazji na Ukrainę, Rosja oznajmiła, że występuje z Rady Europy i w trybie jednostronnym odmówiła wykonywania wyroków ETPCz. W połowie września 2022 roku przestała być stroną Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Jednak Rada Europy uznała, że trybunał w Strasburgu nadal ma kompetencje do rozpatrywania skarg przeciwko Rosji złożonych przed wrześniem 2022 roku.
