Demograficzny kryzys w Ukrainie. Urodzenia stanęły w miejscu
Ukraina stoi obecnie przed największym wyzwaniem w swojej nowoczesnej historii. Wojna z Rosją doprowadziła nie tylko do niewyobrażalnych zniszczeń, ale przede wszystkim do demograficznej zapaści, która może rzutować na losy państwa przez kolejne pokolenia. Wskaźnik urodzeń spadł do poziomu, który eksperci określają mianem krytycznego.
Najważniejsze informacje:
- Wskaźnik dzietności na Ukrainie spadł do dramatycznego poziomu (szacowanego na 0,7–1,0), co jest wynikiem znacznie poniżej progu zastępowalności pokoleń.
- Masowa emigracja milionów kobiet w wieku rozrodczym oraz dzieci trwale uszczupliła potencjał demograficzny i ludzki kraju.
- Wysoka śmiertelność młodych mężczyzn na froncie oraz rozpad więzi rodzinnych tworzą społeczeństwo zdominowane przez osoby starsze i osierocone rodziny.
Wskaźnik urodzeń na Ukrainie spadł do najniższego poziomu w Europie
Główną przyczyną dramatycznej sytuacji demograficznej jest trwająca od czterech lat wojna i związane z nią poczucie niepewności jutra. Mężczyźni w wieku produkcyjnym walczą i giną na froncie, a miliony kobiet szukają schronienia za granicą.
Sytuacja stałego zagrożenia w miastach, które dotykają nieustannie ataki rakietowe sprawia, że liczba nowych urodzeń spadła o ponad 40 proc. w porównaniu do okresu sprzed pełnoskalowej inwazji. Ukraina, która już przed 2022 rokiem borykała się z problemami demograficznymi, znalazła się w "strefie śmierci" statystycznej.
Jak masowa emigracja kobiet i dzieci wpływa na strukturę społeczną?
Ucieczka ponad 6 milionów ludzi to cios, którego skutki będą odczuwalne przez dekady. Wiele obywatelek i obywateli Ukrainy odnalazło stabilizację w krajach Unii Europejskiej, co zmniejsza szansę na ich powrót do ojczyzny po zakończeniu walk.
Oznacza to "eksport" potencjału demograficznego - dzieci, które powinny budować przyszłość Ukrainy, będą dorastać poza krajem i zasilać gospodarki innych państw. Eksperci alarmują, że bez skutecznego programu repatriacji, kraj czeka gwałtowne starzenie się społeczeństwa i brak rąk do pracy przy powojennej odbudowie.
Jakie są demograficzne dane Ukrainy?
Kijów nie ujawnia liczby ofiar, ale styczniowy raport waszyngtońskiego Centrum Studiów Strategicznych i Międzynarodowych (CSIS) podaje, że od rozpoczęcia rosyjskiej inwazji śmierć poniosło od 100 do 140 tysięcy Ukraińców. Średni wiek ukraińskiego żołnierza to obecnie 43 lata. Wielu ginących mężczyzn to mężowie i ojcowie, co sprawia, że Ukraina staje się krajem wdów i sierot.
Współczynnik dzietności na Ukrainie spadł poniżej jednego punktu. Dla porównania, w Europie, która też narzeka na niski poziom dzietności, wynosi on 1,4, a w Stanach Zjednoczonych 1,6.
Źródło: Centrum Europy
