Talibowie nas nienawidzili, ale szanowali. Trump nas "kocha", ale nie szanuje [OPINIA]

Tekst powstał w ramach projektu WP Opinie. Przedstawiamy w nim zróżnicowane spojrzenia komentatorów i liderów opinii publicznej na kluczowe sprawy społeczne i polityczne.

Były polski prezydent i były zwierzchnik sił zbrojnych Andrzej Duda nie czuje się obrażony komentarzami płynącymi z USA a dotyczącymi sojuszniczego zaangażowania w Afganistanie. Co potwierdza generalny trend pałacu prezydenckiego w tej sprawie. Bo niespecjalnie o godność polskiego żołnierza upomniał się też Karol Nawrocki. W jego przypadku można jednak zrozumieć powściągliwość. Jest w polityce. Do pewnego stopnia nie ma wyboru. Na Donaldzie Trumpie – co tu dużo mówić – wisi znaczna część bezpieczeństwa Polski. Czy nam się to podoba, czy nie.

Andrzej Duda ma jednak papiery, by powiedzieć więcej. Jest byłym prezydentem. I osobą, której Trump słucha bardziej niż "lewactwa" z Europy. Duda, który od 19 stycznia jest ekspertem powiązanej z Trumpem Heritage Foundation, poszedł jednak w zupełnie innym kierunku.

"Nie widzę tam w tej wypowiedzi (Donalda Trumpa o sojusznikach z NATO na zapleczu misji afgańskiej – ZP) niczego, co uzasadniałoby słowo, przepraszam. Bo prezydent Trump nikogo nie obraził. Jeżeli prezydent Trump patrzy z punktu widzenia tego, jak zaangażowana była armia amerykańska i ilu amerykańskich żołnierzy zginęło, to żadna armia NATO nie ma porównania" - stwierdził w RMF FM Andrzej Duda. Równocześnie - w kontekście zaangażowania w Heritage Foundation - ocenił, że uważa się za "przyjaciela i sojusznika" Donalda Trumpa.

Zacznijmy od danych. Jeśli chodzi o liczbę ofiar w stosunku do liczby ludności, to dwa państwa wyprzedzają USA. To Gruzja i Dania. Licząca 3,8 miliona ludności zakaukaska republika straciła 32 żołnierzy. Co daje współczynnik śmiertelności na milion mieszkańców na poziomie 8,42. Gruzja uczestniczyła w misji, mimo że nie była nawet członkiem NATO. W przypadku Danii ten współczynnik wynosi 8. W sobotę weterani misji afgańskiej dali wyraz swojej frustracji organizując w Kopenhadze milczący marsz przeciw głupocie Trumpa.

Stany Zjednoczone są dopiero na trzecim miejscu w tym ponurym rankingu. Ze współczynnikiem na poziomie 7,96. Tuż za nimi – z niewiele niższym wynikiem – uplasowali się Brytyjczycy. Premier Keir Starmer za haniebne słowa Amerykanina oficjalnie zażądał przeprosin. I je dostał. Prezydent USA osobiście musiał się wycofać ze swoich chybionych tez. Nie wystawił Starmerowi ambasadora w Londynie, tak jak załatwił to w przypadku Polski, zlecając robotę Thomasowi Rose’owi.

Kolejne w afgańskim rankingu śmierci – lecz blisko liderów – pozostawały Estonia i Kanada, z której Trump chce zrobić kolejny stan. Polska jest mniej więcej w środku stawki.

Mniejsza jednak o statystykę. Przez ostatnie dni rozmawiałem z osobami zaangażowanym w misję afgańską i w Irak. Pytałem, czy rzeczywiście Trump "nikogo nie obraził", jak twierdzi Andrzej Duda. Wielu z nich pracowało właśnie dla tego prezydenta.

Szczególnie uderzająca była relacja żołnierza, który stacjonował w bazie Ghazni, gdy w 2013 r. szturmowali ją rebelianci talibscy. Po wysadzeniu zapory z hesco (moduły z siatki wyłożone włókniną, wypełnione piachem czy żwirem) na obrzeżach fortu i walkach wewnątrz bazy zginęli Polak i Amerykanin. Bo Ghazni była de facto bazą wspólną. Nie było zatem – jak twierdzi Trump - mowy o ukrywaniu się za kimkolwiek. Nie było dalszego i bliższego planu. Wojna w Afganistanie była i dla nas, i dla Amerykanów tak samo bolesna.

Frustracji nie krył również dyplomata, który organizował ewakuację personelu polskiego i naszych afgańskich współpracowników z Kabulu latem 2021. Przypominał, jak sojusznicy kradli sobie nawzajem butelkowaną wodę, która była wówczas na wagę złota. Mówił o zepsutym Herculesie, który cudem został przywrócony do użytku, lecz do ostatniej chwili rozważano wysadzenie go w powietrze, aby nie przejęli go rebelianci. Wspominał również o przedziwnym pomyśle suflowanym wówczas Andrzejowi Dudzie.

– Gdy wszyscy byliśmy spakowani, z MON przyszedł pomysł, aby przedłużyć jeszcze o kilka miesięcy polską misję w Afganistanie. To było "lodziarstwo" pod adresem Amerykanów. I to "lodziarstwo" w złym stylu, bo sami Amerykanie nie rozumieli tego pomysłu, gdyż nie planowali obecności dłuższej niż do końca sierpnia 2021 roku. Miałem wrażenie życia w Matrixie. Udało nam się wycofać całkowicie z Kabulu tuż przed zamachem na bramę Abbey Gate na lotnisku, którego 26 sierpnia dokonało Państwo Islamskie. Równocześnie w pałacu ktoś chciał przedłużać misję afgańską o kolejne miesiące. Nadgorliwie i bez sensu – relacjonuje rozmówca WP.

Jeśli prezydent Duda uważa, że Trump nikogo nie obraził, to niech powie to nie w RMF FM, tylko w bezpośredniej rozmowie z żołnierzami z bazy Szaran, którzy w 2007 roku trzymali posterunki na mieście z naćpanymi opium afgańskimi policjantami. Niech opowie to byłemu szefowi Agencji Wywiadu, który podczas pracy w Afganistanie jako doradca gubernatora prowincji Ghazni – notorycznie trafiał pod ostrzał.

Wypada to też powiedzieć żołnierzom Jednostki Wojskowej Komandosów z Lublińca, którzy w 2012 odbijali w Paktice zakładników uwięzionych przez zamachowców-samobójców w głośnej operacji Sledgehammer. I wszystkim tym, którzy codziennie wsiadali w Rosomaki i patrolowali kluczowy odcinek autostrady Kabul-Kandahar.

Nawet dla talibów byliśmy "niewiernymi" lub "psami CIA". Sam słyszałem takie sformułowanie pod adresem Polaków, będąc w Kabulu już po przejęciu władzy przez nich jesienią 2021 roku. Fundamentaliści może nas nienawidzili, ale równocześnie szanowali. Trump nas "kocha", ale nie szanuje. A były prezydent Polski puszcza to mimo uszu. Legenduje jego ignorancję.

To samo dotyczy Iraku. Jeśli byliśmy dekownikami – jak twierdzi Trump – to dlaczego rebelianci sunniccy w 2007 roku niemal żywcem spalili nam w Bagdadzie ambasadora, którego osobiście na placówkę wysyłał prezydent Lech Kaczyński.

Nie wydaje mi się, aby gen. Edward Pietrzyk podzielał rewizjonistyczną wizję Trumpa i miłosierny stosunek do tej wizji Andrzeja Dudy. W konwój Pietrzyka wjechał samochód-pułapka. Kierowca ambasadora, który zasłaniał dyplomatę własnym cialem – podporucznik BOR Bartosz Orzechowski – zginął. Pietrzyk doznał wówczas ciężkich obrażeń. Wszystko działo się w centrum irackiej stolicy, w dzielnicy Arasat. Nie podczas jedzenia hamburgera lub pizzy na difaku bezpiecznego Camp Victory na lotnisku. Zresztą Pietrzyk wrócił do Iraku tuż po rekonwalescencji, późną jesienią 2007 roku. Rozmawiałem z nim w Diwaniji. Nie oczekiwał laudacji. Był skromnym oficerem, który znał swoją robotę.

Jeśli byliśmy dekownikami, to dlaczego świętej pamięci gen. Waldemar Skrzypczak w rozmowach ze mną wspominał o codziennie wyławianych w Diwanii z kanału nawadnianego przez Eufrat ciałach maltretowanych przez szyitów Irakijczyków, współpracujących z koalicją, której byliśmy częścią.

O ile ignorancja Donalda Trumpa nie dziwi, o tyle pobłażliwość prezydenta Dudy już tak. Powtórzmy to jeszcze raz - jako były prezydent miał szansę oficjalnie i nieoficjalnie przypomnieć amerykańskiej głowie państwa, jaki był nasz udział w tzw. wojnie z terroryzmem. Ma z nim chemię. Trump go szanuje. Nie skorzystał z tej okazji. Wybrał wazeliniarstwo, za które grillują go zarówno premier Donald Tusk, jak i szef MSZ Radosław Sikorski. I słusznie.

"Wiecie, powiedzą, że wysłali wojska do Afganistanu albo Sudanu, i tak zrobili. Pozostali jednak trochę z tyłu, trochę z dala od linii frontu" – mówił w Fox News o sojusznikach Trump. Prawda jest inna. Polacy nigdy nie byli z dala od linii frontu. Poza pewnym wyjątkiem potwierdzającym regułę nie gościli też u Epsteina. Szkoda, że były zwierzchnik sił zbrojnych RP nie chce o to się upominać.

Zbigniew Parafianowicz, dziennikarz Wirtualnej Polski