Spór o rosyjskie aktywa. Belgijski premier mówi: nie

Najważniejsze informacje:

• Merz i von der Leyen naciskali w Brukseli na Barta de Wevera w sprawie wykorzystania rosyjskich aktywów.
• Belgia obawia się ryzyka prawnego związanego z Euroclear i sprzeciwia się propozycji KE.
• Komisja przedstawiła dwie ścieżki finansowania Ukrainy: aktywa Rosji albo wspólny dług UE.

Kanclerz Niemiec Friedrich Merz oraz przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen spotkali się w piątek z premierem Belgii Bartem de Weverem. Rozmowy dotyczyły planu użycia zamrożonych od 2022 r. aktywów rosyjskiego banku centralnego, by sfinansować wsparcie dla Ukrainy.

Von der Leyen poinformowała po spotkaniu, że liderzy mieli konstruktywną wymianę zdań. - Szczególna sytuacja Belgii w zakresie wykorzystania zamrożonych rosyjskich aktywów jest niezaprzeczalna i należy ją rozwiązać w taki sposób, aby wszystkie państwa europejskie ponosiły takie samo ryzyko - podkreśliła. Jak dodała, celem jest osiągnięcie konsensusu w sprawie dalszego wsparcia Ukrainy na posiedzeniu Rady Europejskiej 18 grudnia.

Najpierw Merz spotkał się z von der Leyen w siedzibie KE w Brukseli, po czym wspólnie udali się do premiera Belgii. Jak poinformował publiczny belgijski nadawca VRT, spotkanie trójki liderów zakończyło się przed godz. 22.

Szef niemieckiego rządu odwołał wizytę w Norwegii, by przyjechać do Brukseli na rozmowę z de Weverem.

Zgodnie z propozycją KE zamrożone od 2022 r. aktywa rosyjskiego banku centralnego mają zostać wykorzystane do sfinansowania pożyczki reparacyjnej dla Ukrainy. Ta ma oddać pieniądze, gdy Rosja wypłaci jej odszkodowanie za straty wojenne.

Do tego rozwiązania nie jest przekonana Belgia, w której znajduje się izba rozliczeniowa Euroclear przechowująca większość zamrożonych środków. Premier de Wever wielokrotnie powtarzał, że Belgia nie jest gotowa na takie rozwiązanie, ponieważ obawia się, iż będzie musiała sama wypłacić pieniądze Rosji, jeśli ta wygra w sądzie.

W środę von der Leyen skonkretyzowała swoje plany prezentując projekty przepisów. Zaproponowała dwie opcje dalszego finansowania wsparcia dla Ukrainy: z użyciem rosyjskich aktywów lub z długu zaciągniętego przez UE. Według von der Leyen pokryje to dwie trzecie potrzeb Ukrainy na lata 2026-2027. Mowa jest więc zgodnie z wyliczenia Międzynarodowe Funduszu Walutowego o 90 mld euro. Von der Leyen zadeklarowała, że KE odpowiedziała na wszystkie zastrzeżenia Belgii proponując jej gwarancje na wypadek rosyjskich roszczeń.

De Wever sprzeciwił się propozycji KE. Przed spotkaniem z Merzem i von der Leyen powiedział, że nie da zmusić się do jej poparcia. - Jestem w stanie określić swoje stanowisko, nawet jeśli są wielcy, silni sąsiedzi, których bardzo lubię i szanuję politycznie, którzy mogą poprosić mnie o zrobienie czegoś innego. Mam tylko jedną odpowiedzialność: interesy belgijskich podatników - podkreślił.

Merz opowiedział się za użyciem rosyjskich aktywów, jednocześnie sprzeciwiając się pomysłowi zaciągnięcia wspólnego długu przez UE.

Propozycja użycia rosyjskich aktywów, z którą wyszła w środę KE, nie wymaga zgody wszystkich 27 stolic UE, lecz większości kwalifikowanej, którą tworzy 15 państw członkowskich stanowiących 65 proc. ludności. Może więc zostać zatwierdzona bez zgody Belgii.