Rocznica wyborów '89

4 czerwca 1989 roku odbyły się pierwsze w powojennej historii Polski, demokratyczne wybory do parlamentu. Wybory te były rezultatem porozumienia zawartego pomiędzy władzą komunistyczną a przedstawicielami części opozycji i Kościoła podczas obrad Okrągłego Stołu. Jak pisał prof. Jerzy Dudek - "miliony Polaków zadały, przy pomocy kartki wyborczej, śmiertelny cios komunistycznej dyktaturze".

Dzisiaj obchodzimy 22. rocznicę tego wydarzenia. Zobacz galerię archiwalnych zdjęć z gorącego okresu wyborczego '89. Jak wówczas działała propaganda partyjna i opozycyjna.

Punkt wyborczy przy ul. Miodowej w Warszawie i plakaty zachęcające do uczestnictwa w wyborach i głosowania na Solidarność. Z lewej Tomasz Sarnecki, autor słynnego plakatu: "W samo południe".

(PAP/ked)

Posiadasz pamiątki z tamtego czasu?

Oceniając działania Solidarności prof. Dudek pisał: - Kampania prowadzona przez Komitet Obywatelski odznaczała się dużą dynamiką. Znakomitym pomysłem okazały się zwłaszcza plakaty reklamujące kandydatów Solidarności z Lechem Wałęsą. Poparcia kandydatom Komitetu udzielili nie tylko znani polscy artyści i ludzie kultury, ale także zachodnie gwiazdy (m.in. Jane Fonda, Yves Montand i Stevie Wonder).

Posiadasz pamiątki z tamtego czasu?

W czasie spotkań kolportowano na wielką skalę tzw. ściągi, mające ułatwić wyborcom sam akt głosowania. Zaznaczano na nich jedynie nazwiska kandydatów Solidarności, zalecając równocześnie skreślanie wszystkich innych nazwisk, w tym także tych umieszczonych na liście krajowej. (www.dzieje.pl)

Skany ulotek wyborczych Solidarności.

Posiadasz pamiątki z tamtego czasu?

Do historii przeszedł plakat autorstwa Tomasza Sarneckiego na którym przedstawiono postać szeryfa granego przez Gary'ego Coopera na tle napisu "Solidarność". Plakat nawiązywał do filmu z tym aktorem w roli głównej "W samo południe".

Posiadasz pamiątki z tamtego czasu?

"Jutro wybory. Zachodźże, czerwone słoneczko" - to kolejne hasło z plakatu wyborczego Solidarności. Rysunek cieszył się dużą popularnością. Czerwona kula słońca zachodząca za horyzont była jasną metaforą dla wszystkich Polaków.

Posiadasz pamiątki z tamtego czasu?

Reżyser Marek Piwowski na tle plakatu zachęcającego do głosowania na Solidarność w wyborach parlamentarnych.

Posiadasz pamiątki z tamtego czasu?

Na ulicach i placach miasta trwała zacięta kampania wyborcza. Objawiało się to przede wszystkim wielką różnorodnością haseł i plansz. Jednym z pomysłów władz miejskich było postawienie w kilku punktach miasta betonowych, płaskich słupów ogłoszeniowych, na których każdy mógł uwidocznić swoją opinię lub poglądy.

Posiadasz pamiątki z tamtego czasu?

Plakat wyborczy PZPR autorstwa W. Mysyrowicza

Posiadasz pamiątki z tamtego czasu?

Lech Nikolski uczestnikiem zbiórki na fundusz wyborczy Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Przedstawiciele Komitetu partii wykorzystywali obchody 1 Maja do prowadzenia kampanii i powiększania funduszy na promowanie kandydatów.

Posiadasz pamiątki z tamtego czasu?

Agitacja trwała nawet w czasie głosowania, ponieważ nie ustanowiono ciszy wyborczej.

Punkt informacyjny Solidarności przed lokalem Obwodowej Komisji Wyborczej (gmach Biblioteki Publicznej m.st. Warszawy), przy ul. Koszykowej.

Posiadasz pamiątki z tamtego czasu?

Leżaki i skromna tablica na rogu ulicy - tak wyglądał punkt informacyjny kandydata na senatora Grzegorza Tuderka.

Posiadasz pamiątki z tamtego czasu?

"Stworzyłem Monar. Od Ciebie zależy, czy zrobię więcej jako senator" - pod takim hasłem przystąpił do kampanii wyborczej charyzmatyczny społecznik, Marek Kotański - na zdjęciu u góry.

Edmund Męclewski - bezpartyjny kandydat w wyborach do Sejmu i Senatu zabiegał o głosy mieszkańców miejscowości Podmokle Małe. Na materiale, który trzyma na zdjęciu widniał wyhaftowany napis: "Polskiej mowy ojców wiary, broń Polaku młody, stary"

Posiadasz pamiątki z tamtego czasu?

II tura wyborów w Szczecinie. Przed Okręgami Wyborczymi nie brakowało plakatów i wystaw zachęcających do głosowania. "Bez koalicji nie ma opozycji! Sama opozycja, to nie propozycja!" - takie hasła można było ujrzeć na plakatach.

Posiadasz pamiątki z tamtego czasu?

Porządkowanie murów w centrum miasta przed II turą wyborów. Inicjatorem jak najszybszego usunięcia plakatów z I tury głosowania był wybrany już na posła profesor Waldemar Pańko - prawnik, pracownik naukowy Uniwersytetu Śląskiego, negocjator i ekspert w obradach Okrągłego Stołu ze strony Solidarności.

Frekwencja w II turze wyborów wyniosła 25%. W wyniku wyborów Polska Zjednoczona Partia Robotnicza wprowadziła 173 posłów a opozycja 161. Do Senatu weszło 99 przedstawicieli opozycji i 1 senator niezależny.

(PAP/ked)

Posiadasz pamiątki z tamtego czasu?