Najważniejszy węzeł kolejowy coraz bliżej realizacji. Kiedy ruszy szybka kolej?

W 2021 r. z pociągów skorzystało 245 mln pasażerów – to o 36 mln więcej niż w 2020 r. W samym tylko lipcu 2022 r. z kolei skorzystało 30,5 mln osób, a więc 29,4 proc. więcej niż przed rokiem. Był to również najlepszy lipiec w historii zbierania danych przez Urząd Transportu Kolejowego. Wynik ten jest wyższy nawet od przedpandemicznego lipca 2019 r. i przebija go o 2,4 mln osób (+8,4 proc.). Łącznie od 1 stycznia do końca lipca 2022 r. pociągi przewiozły już 188,6 mln podróżnych, a więc 56,4 proc. więcej niż w analogicznym okresie ubiegłego roku. To pokazuje, jak gigantyczny jest popyt na rozwój kolei.

Nowy rekordzista

Obecnie najdłuższym tunelem kolejowym w Polsce jest ten pod Małym Wołowcem na linii kolejowej z Wałbrzycha do Kłodzka. Ma on długość 1601 m i niedawno świętował swoje 110. urodziny. Po ukończeniu tunelu Kolei Dużych Prędkości w Łodzi, który ma zaczynać się na stacji Łódź Fabryczna i wychodzić na powierzchnię na południowy zachód od stacji Łódź Kaliska, to właśnie ten łódzki przejmie pierwsze miejsce. Tunel dla pociągów dalekobieżnych ma mierzyć 4 km i będzie wchodził w skład "igreka" łączącego Warszawę, Łódź, Poznań i Wrocław, a jego głównym punktem jest CPK. Prace projektowe ruszyły w listopadzie 2021 r., a niedawno został złożony wniosek o decyzję lokalizacyjną. Planowo prace budowlane mają ruszyć w pierwszym półroczu 2023 r. Tunel będzie miał największą średnicę spośród podziemnych konstrukcji realizowanych metodą TBM (Tunnel Boring Machine) w Polsce i jest najdłuższym obiektem tunelowym budowanym jednym odcinkiem.

Nowe możliwości

Ważnym elementem "igreka" jest mierzący prawie 200 km odcinek z Łodzi do Wrocławia, a więc część "szprychy" nr 9. Na początku sierpnia przedstawiono wariant inwestorski dla linii nr 85 Łódź – Sieradz i nr 86 Sieradz – Kępno – Czernica Wrocławska – Wrocław Główny. Dzięki tej inwestycji podróż ze stolicy Dolnego Śląska do Łodzi zajmie ok. godziny, a do Warszawy 1 godz. 45 min. Inwestycja niesie ze sobą pozytywne skutki uboczne w postaci nowych stacji Czajków i Wodzierady, dzięki którym miejscowości te zostaną włączone do sieci przewozów pasażerskich – to element walki z wykluczeniem transportowym. Pierwsze roboty budowlane na odcinku Sieradz – Czernica Wrocławska mają ruszyć w 2024 r.

W ramach każdej inwestycji CPK wybrany wariant inwestorski musi uzyskać decyzję środowiskową od Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska. Po pozytywnym zaopiniowaniu będzie można starać się o decyzję lokalizacyjną i wreszcie pozwolenie na budowę. Inwestycja będzie realizowana równolegle z Portem Solidarność. Wariant inwestorski został wybrany także dla odcinka z Warszawy do Łodzi w ramach trasy nr 9. Linia będzie mierzyła 140 km. Gwarantuje najkrótsze czasy przejazdu i najniższe koszty budowy. W ramach tego odcinka powstanie nowa stacja – Brzeziny. Ruszyło już postępowanie w zakresie projektowania. To pierwsze postępowanie cząstkowe w ramach największej w Europie umowy ramowej na projektowanie linii kolejowych. Jej wartość opiewa na 7 mld zł netto.

W ramach linii nr 85 powstaje też odcinek z Sieradza do Poznania przez Kalisz i Pleszew, a więc jedne z najważniejszych miast Wielkopolski. W styczniu podpisano umowę na przygotowanie Studium Techniczno-Ekonomiczno-Środowiskowego (STEŚ). Od 5 września społeczności lokalne mogą opiniować 4 warianty przebiegu linii kolejowej, które zostały wyłonione po I etapie STEŚ z 8 wariantów omawianych z jednostkami samorządu terytorialnego. Spotkania mają charakter informacyjno-konsultacyjny, więc mieszkańcy będą mieli realny wpływ na kształt tego odcinka. Ogłoszenie wariantu inwestorskiego zaplanowano na I kwartał 2023 r. Po wybudowaniu tej trasy dojazd z Poznania do Warszawy zajmie maksymalnie 2 godz (dzisiaj zajmuje to ok. 3 godziny).

Nowe horyzonty

O potrzebie realizacji Programu Kolejowego CPK świadczą nie tylko statystyki Urzędu Transportu Kolejowego, ale także dobre wiadomości w skali mikro w postaci przyłączania nowych miejscowości do sieci linii kolejowych. Dzięki temu ich mieszkańcy będą mogli swobodniej poruszać się po kraju. W ramach programu powstanie ok. 2 tys. km linii kolejowych w całej Polsce. Kolej Dużych Prędkości ma rozwijać prędkość 250 km/h z możliwością podniesienia do 350 km/h bez konieczności przebudowy istniejącej infrastruktury. Koniec realizacji przewidziano na 2034 r., a już w 2027 r. mają być przejezdne kluczowe odcinki, takie jak np. z Warszawy do Łodzi. Równolegle zakończy się budowa Portu Solidarność. Dzięki temu pasażerowie zyskają łatwy dostęp do kluczowych środków długodystansowego transportu publicznego.