Chiny "zaniepokojone" atakiem na Iran. Razem z Rosją podjęły kroki
Chiny, "zaniepokojone" działaniami USA i Izraela, apelują o poszanowanie suwerenności Iranu i natychmiastowe wstrzymanie ataków. Pekin i Moskwa zawnioskowały o nadzwyczajne posiedzenie Rady Bezpieczeństwa ONZ. To odbędzie się o godzinie 22.
Śledź relację na żywo - USA dołączają do Izraela. Atak na Iran
Najważniejsze informacje:
- Chiny wezwały do poszanowania suwerenności Iranu i zaprzestania działań wojskowych przez USA i Izrael.
- Pekin i Moskwa złożyły wniosek o pilne posiedzenie Rady Bezpieczeństwa ONZ.
- Stany Zjednoczone rozpoczęły dużą operację bojową w Iranie, zapowiadając, że nie dopuszczą do zdobycia broni jądrowej przez Teheran.
Chiny wyraziły "poważne zaniepokojenie" atakami USA i Izraela na Iran. W sobotnim oświadczeniu chińskiego ministerstwa spraw zagranicznych wezwano do wstrzymania działań zbrojnych i szanowania suwerenności Iranu. Pekin zaznaczył, że celem jest uniknięcie dalszej eskalacji napięć i przywrócenie dialogu dyplomatycznego.
Co sądzi Pekin o sytuacji w Iranie?
"Suwerenność, bezpieczeństwo i integralność terytorialna Iranu powinny być szanowane" - podkreślił rzecznik chińskiego ministerstwa spraw zagranicznych w komunikacie. "Apelujemy o natychmiastowe zaprzestanie działań wojskowych" - dodał.
Pekin wezwał wszystkie strony do natychmiastowego wstrzymania wszelkich ataków. Chiny, będące kluczowym partnerem gospodarczym Iranu, mają istotny interes w stabilizacji sytuacji w regionie.
Jakie działania podejmują Moskwa i Pekin?
Rosja i Chiny wspólnie zaapelowały o zwołanie nadzwyczajnego posiedzenia Rady Bezpieczeństwa ONZ, aby omówić sytuację wokół Iranu. To zostało zwołane na sobotę na godzinę 22.
W sobotę rano Stany Zjednoczone i Izrael rozpoczęły ataki na Iran. Minister obrony Izraela, Israel Kac, wyjaśnił, że działania te mają charakter wyprzedzający, a prezydent USA, Donald Trump, zapowiedział, że Iran nie zdobędzie broni jądrowej.
O co chodzi w konflikcie USA z Iranem?
1. Jaka jest rola Izraela w tym sporze?
Izrael postrzega irański program nuklearny oraz rozbudowę arsenału rakietowego jako bezpośrednie zagrożenie dla swojego istnienia. Władze w Jerozolimie od lat prowadzą politykę "aktywnego powstrzymywania" Teheranu, co obejmuje zarówno operacje specjalne, jak i ścisłą współpracę wywiadowczą oraz militarną z USA. Dla Izraela niedopuszczalne jest posiadanie przez Iran broni atomowej, co czyni ten kraj kluczowym aktorem kształtującym amerykańską strategię na Bliskim Wschodzie.
2. Skąd biorą się obecne napięcia między USA a Iranem?
Aktualna sytuacja to wynik zwiększonej obecności militarnej Stanów Zjednoczonych w Zatoce Perskiej oraz postawienia Teheranowi przez Waszyngton listy rygorystycznych żądań politycznych i wojskowych. Obie strony utrzymują podwyższoną gotowość bojową, a kanały komunikacji dyplomatycznej pozostają mocno ograniczone.
3. Czego dokładnie dotyczy spór o program nuklearny?
Stany Zjednoczone oficjalnie domagają się od Iranu całkowitego i weryfikowalnego przez organizacje międzynarodowe wstrzymania procesu wzbogacania uranu. Władze w Teheranie odrzucają te postulaty, stojąc na stanowisku, że rozwijanie technologii jądrowej na własnym terytorium jest ich suwerennym prawem.
4. Jakie są pozostałe żądania Waszyngtonu wobec Teheranu?
Poza zaprzestaniem prac nad programem nuklearnym, lista amerykańskich postulatów obejmuje: wstrzymanie rozwoju i produkcji rakiet balistycznych, odcięcie wsparcia finansowego oraz militarnego dla powiązanych z Iranem grup zbrojnych na Bliskim Wschodzie (m.in. w Libanie, Jemenie i Iraku), a także zaprzestanie represji wobec uczestników wewnętrznych protestów.
5. Jak Izrael wpisuje się w szerszą układankę geopolityczną regionu?
Konflikt wykracza daleko poza relacje na linii Waszyngton-Teheran-Jerozolima. Izrael, przy silnym wsparciu USA, dąży do budowy nieformalnego bloku obronnego z państwami arabskimi przeciwko rosnącym wpływom Iranu. Z kolei Teheran realizuje strategię tzw. "Osi Oporu", wykorzystując do walki z Izraelem i osłabiania interesów USA sieć swoich sojuszników – m.in. Hezbollah w Libanie, Hamas w Strefie Gazy czy Huti w Jemenie. W tym szerokim ujęciu bezpieczeństwo Izraela jest dla Stanów Zjednoczonych fundamentem utrzymania stabilności całego Bliskiego Wschodu i szachowania mocarstwowych ambicji Iranu, co czyni ten konflikt osią regionalnej polityki.
6. Kto obecnie sprawuje władzę w Iranie i decyduje o przebiegu konfliktu?
Najwyższą władzę niezmiennie sprawuje Najwyższy Przywódca, ajatollah Ali Chamenei. To do niego należy ostateczny głos w kwestiach bezpieczeństwa i polityki zagranicznej. Choć administracją rządową kieruje prezydent Masud Pezeszkian, kluczową rolę odgrywa Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC) – elitarna formacja wojskowa kontrolująca znaczną część gospodarki oraz sieć sojuszniczych bojówek w regionie.
