Atak Izraela na Iran. Kłęby dymu nad domem ajatollaha Chameneia
Ajatollaha Chameneia nie ma w Teheranie, został przewieziony w bezpieczne miejsce - poinformowała agencja Reutera, powołując się na irańskiego urzędnika. Tymczasem w sieci pojawiło się nagranie z izraelskiego uderzenia na dom przywódcy.
W sobotę rano Izrael rozpoczął "prewencyjny atak" na Iran. Eksplozje były słyszane w irańskiej stolicy - Teheranie.
"Państwo Izrael rozpoczęło prewencyjny atak na Iran, aby usunąć zagrożenia dla Państwa Izrael" - przekazał minister obrony Izraela Israel Katz - cytowany przez Kanał 12 izraelskiej telewizji.
Eksplozje w Teheranie. Chamenei poza stolicą
W sieci pojawiły się nagrania i zdjęcia ukazujące efekty izraelskiego uderzenia na Teheran. Z relacji wynika, że nad miastem unoszą się chmury dymu. Wedle pojawiających się relacji świadkowie słyszą także przelatujące samoloty.
W związku z tym padły pytania o los najwyższego duchowego przywódcy Iranu ajatollaha Alego Chameneia, który jest naturalnym celem dla Izraela. Reuters, powołując się urzędnika z Iranu, podaje, że Chamenei został ewakuowany ze stolicy "w bezpieczne miejsce". W social mediach pojawił się krótki film, którego autor twierdzi, że uderzono w dom przywódcy.
O co chodzi w konflikcie USA z Iranem? (FAQ)
1. Jaka jest rola Izraela w tym sporze?
Izrael postrzega irański program nuklearny oraz rozbudowę arsenału rakietowego jako bezpośrednie zagrożenie dla swojego istnienia. Władze w Jerozolimie od lat prowadzą politykę "aktywnego powstrzymywania" Teheranu, co obejmuje zarówno operacje specjalne, jak i ścisłą współpracę wywiadowczą oraz militarną z USA. Dla Izraela niedopuszczalne jest posiadanie przez Iran broni atomowej, co czyni ten kraj kluczowym aktorem kształtującym amerykańską strategię na Bliskim Wschodzie.
2. Skąd biorą się obecne napięcia między USA a Iranem?
Aktualna sytuacja to wynik zwiększonej obecności militarnej Stanów Zjednoczonych w Zatoce Perskiej oraz postawienia Teheranowi przez Waszyngton listy rygorystycznych żądań politycznych i wojskowych. Obie strony utrzymują podwyższoną gotowość bojową, a kanały komunikacji dyplomatycznej pozostają mocno ograniczone.
3. Czego dokładnie dotyczy spór o program nuklearny?
Stany Zjednoczone oficjalnie domagają się od Iranu całkowitego i weryfikowalnego przez organizacje międzynarodowe wstrzymania procesu wzbogacania uranu. Władze w Teheranie odrzucają te postulaty, stojąc na stanowisku, że rozwijanie technologii jądrowej na własnym terytorium jest ich suwerennym prawem.
4. Jakie są pozostałe żądania Waszyngtonu wobec Teheranu?
Poza zaprzestaniem prac nad programem nuklearnym, lista amerykańskich postulatów obejmuje: wstrzymanie rozwoju i produkcji rakiet balistycznych, odcięcie wsparcia finansowego oraz militarnego dla powiązanych z Iranem grup zbrojnych na Bliskim Wschodzie (m.in. w Libanie, Jemenie i Iraku), a także zaprzestanie represji wobec uczestników wewnętrznych protestów.
5. Jak Izrael wpisuje się w szerszą układankę geopolityczną regionu?
Konflikt wykracza daleko poza relacje na linii Waszyngton-Teheran-Jerozolima. Izrael, przy silnym wsparciu USA, dąży do budowy nieformalnego bloku obronnego z państwami arabskimi przeciwko rosnącym wpływom Iranu. Z kolei Teheran realizuje strategię tzw. "Osi Oporu", wykorzystując do walki z Izraelem i osłabiania interesów USA sieć swoich sojuszników – m.in. Hezbollah w Libanie, Hamas w Strefie Gazy czy Huti w Jemenie. W tym szerokim ujęciu bezpieczeństwo Izraela jest dla Stanów Zjednoczonych fundamentem utrzymania stabilności całego Bliskiego Wschodu i szachowania mocarstwowych ambicji Iranu, co czyni ten konflikt osią regionalnej polityki.
6. Kto obecnie sprawuje władzę w Iranie i decyduje o przebiegu konfliktu?
Najwyższą władzę niezmiennie sprawuje Najwyższy Przywódca, ajatollah Ali Chamenei. To do niego należy ostateczny głos w kwestiach bezpieczeństwa i polityki zagranicznej. Choć administracją rządową kieruje prezydent Masud Pezeszkian, kluczową rolę odgrywa Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC) – elitarna formacja wojskowa kontrolująca znaczną część gospodarki oraz sieć sojuszniczych bojówek w regionie.
