Świat się zmienił

(Archiwum)
Atak na WTC i Pentagon był pierwszym na tę skalę ciosem w centra władzy i biznesu USA. Jedyne na świecie supermocarstwo utraciło poczucie bezpieczeństwa. Komentatorzy pisali o "końcu epoki".

Wkrótce po ataku prezydent Bush ogłosił "wojnę z terroryzmem", której praktycznie podporządkowano niemal całą politykę wewnętrzną i zagraniczną.

Na arenie międzynarodowej rząd amerykański przystąpił do montowania koalicji antyterrorystycznej. Do współpracy w kampanii w Afganistanie, skąd działała odpowiedzialna za zamach siatka Al- Kaida Osamy bin Ladena, pozyskano 55 państw, w tym Polskę. NATO przywołało artykuł V Sojuszu zobowiązujący kraje członkowskie do przyjścia z pomocą zaatakowanemu członkowi NATO.

Szczególne znaczenie miała współpraca Rosji, która od razu zadeklarowała pomoc, podzieliła się z USA informacjami wywiadowczymi i udostępniła swą przestrzeń powietrzną dla amerykańskich samolotów. Moskwa zgodziła się poza tym na stacjonowanie wojsk USA na terytorium pozostających w sferze wpływów Rosji poradzieckich republik Azji Środkowej. Miało to kluczowe znaczenie dla powodzenia operacji przeciw talibom.

Decyzje Rosji znamionowały zwrot w polityce prezydenta Putina, zapoczątkowując nowy rozdział w stosunkach rosyjsko-amerykańskich. Ich radykalna poprawa umożliwiła zacieśnienie więzi Rosji z NATO, gdzie uzyskała ona prawo głosu i status określany przez niektórych komentatorów jako pół-członkowski.

Współpraca USA z innymi krajami w wojnie antyterrorystycznej oznaczała z kolei odejście administracji Busha od dotychczasowej polityki. Busha krytykowano poprzednio za nieliczenie się opinią sojuszników i odrzucanie układów międzynarodowych oraz niechęć do angażowania się w rozwiązywanie lokalnych konfliktów na świecie.

Po obaleniu reżimu talibów w Afganistanie Bush zapowiedział następny etap wojny z terroryzmem - ściganie terrorystów w innych krajach i kampanię przeciw państwom udzielającym im schronienia i gromadzącym broń masowej zagłady, która może się dostać w ich ręce albo zostać bezpośrednio użyta do zaatakowania USA.

W styczniowym Orędziu o Stanie Państwa prezydent ogłosił krucjatę przeciw "osi zła", do której zaliczył Iran, Koreę Północną i Irak. Był to sygnał, że kolejnym celem amerykańskiego ataku stanie się to ostatnie państwo, oskarżane o gromadzenie broni chemicznej i biologicznej oraz budowę broni nuklearnej.

Celem inwazji miałoby być usunięcie dyktatorskiego reżimu Saddama Husajna i zapobieżenie ewentualnemu użyciu przez niego broni masowego rażenia. Dla uzasadnienia tych planów Waszyngton sformułował doktrynę wojny prewencyjnej (uprzedzającej atak przeciwnika).

Plany wobec Iraku stały się kością niezgody w stosunkach USA z sojusznikami. Zdecydowanie przeciwne inwazji są zaprzyjaźnione z Ameryką umiarkowane kraje arabskie: Egipt i Arabia Saudyjska, która odmówiła użycia swego terytorium jako bazy wypadowej dla wojsk amerykańskich. Niechętnie odnoszą się do planów wojny Francja i Niemcy.

Te dwa ostatnie kraje domagają się, by zielone światło dla inwazji dała Rada Bezpieczeństwa ONZ w razie niezgody Iraku na ponowne wpuszczenie komisji inspekcyjnej ONZ ds. broni masowej zagłady. Waszyngton opiera się temu, obawiając się, że Rada - w której zasiadają m.in. Rosja i Chiny - zablokuje plany ataku albo przynajmniej znacznie je opóźni.

Plany wojny z Husajnem nie mają też pełnego poparcia w USA. Mimo to administracja Busha ostatnio coraz częściej daje do zrozumienia, że w razie przedłużającej się opozycji w ONZ gotowa jest nawet do akcji jednostronnej, co oznaczałoby nawrót "unilaterializmu". Prezydent liczy głównie na pomoc Wielkiej Brytanii i Turcji.

Wybrane dla Ciebie
Bogucki po śmierci Łukasza Litewki. "Wielka sympatia pana prezydenta"
Bogucki po śmierci Łukasza Litewki. "Wielka sympatia pana prezydenta"
Tusk nie kryje obaw. Wskazał największy problem Europy
Tusk nie kryje obaw. Wskazał największy problem Europy
Zacznie się o 10. Nowe informacje z prokuratury ws. śmierci posła
Zacznie się o 10. Nowe informacje z prokuratury ws. śmierci posła
Internauci spekulują ws. śmierci Litewki. Policja wystosowała apel
Internauci spekulują ws. śmierci Litewki. Policja wystosowała apel
"Nadal nie wierzę". Poruszające wpisy bliskich Łukasza Litewki
"Nadal nie wierzę". Poruszające wpisy bliskich Łukasza Litewki
Poranek Wirtualnej Polski. Prof. Marcin Wiącek gościem programu
Poranek Wirtualnej Polski. Prof. Marcin Wiącek gościem programu
Było tuż przed północą. Kaczyński wrzucił zdjęcie z tajnego spotkania
Było tuż przed północą. Kaczyński wrzucił zdjęcie z tajnego spotkania
Co doprowadziło do tragedii? Nowe ustalenia po ataku niedźwiedzia
Co doprowadziło do tragedii? Nowe ustalenia po ataku niedźwiedzia
Polnord i ugoda z Warszawą. Prokuratura czeka na dokumenty
Polnord i ugoda z Warszawą. Prokuratura czeka na dokumenty
Ogłosili remont drogi. Kilkanaście godzin później zginął tam poseł
Ogłosili remont drogi. Kilkanaście godzin później zginął tam poseł
To tam ukrywa się prezes Zondacrypto. Media namierzyły Krala
To tam ukrywa się prezes Zondacrypto. Media namierzyły Krala
Jak Polacy oceniają Włodzimierza Czarzastego? Nowy sondaż
Jak Polacy oceniają Włodzimierza Czarzastego? Nowy sondaż