Afgańskie cmentarze

Za kilka dni w wielu miejscach na świecie na cmentarzach zapłoną znicze, a na mogiłach pojawią się kwiaty. Miliony ludzi zgodnie ze swoją religią i kulturą, w jakiej zostali wychowani będą się modlić i wspominać tych, których nie ma już pośród żywych.

Pamięć o zmarłych jest obecna w każdej kulturze i religii, a sposobów na jej wyrażenie jest wiele.

Ponad 95 % mieszkańców Afganistanu to muzułmanie. Kto choć raz zetknął się z tą religią wie jak bardzo jej wartości wpływają na codzienność.

Między innymi z tego powodu w Afganistanie, trochę inaczej niż np. w Europie czy wśród wyznawców religii chrześcijańskich organizuje się miejsca pochówków, jak i same ceremonie pogrzebowe.

Wyznawcy wszystkich religii islamskich, do grona których zaliczają się Afgańczycy, dbają o to żeby zmarli zostali pochowani nie później niż 24 godziny po śmierci. Związane jest to z przekonaniem, że dłuższe pozostawienie zwłok na ziemi grozi uwięzieniem duszy zmarłego w ciele, a to z kolei może powstrzymać dotarcie do raju. Takie przeświadczenie powoduje czasem, że o miejscu pochówku decyduje przypadek.

Ciało składa się zazwyczaj do grobu, wykopanego najbliżej miejsca, w którym doszło do śmierci. Właśnie dlatego podróżując po Afganistanie można zobaczyć wiele pojedynczych grobów, usytuowanych tuż przy szosach.

O tym że w tym miejscu spoczywają czyjeś szczątki świadczy zazwyczaj tylko sterta ułożonych kamieni, w środku której wetknięty został kij. Zazwyczaj na czubku kija powiewa jedna chusta lub kilka kawałków kolorowego materiału. Najczęściej w ten sposób chowane są ofiary wypadków drogowych.

Praktycznie każda większa wioska w Afganistanie posiada cmentarz. Zazwyczaj miejsce, gdzie grzebane są zwłoki znajduje się poza wioską na najbliższym wzgórzu. Takie miejsca są dość charakterystyczne dla afgańskiego krajobrazu.

Setki grobów usypanych z kamieni. Setki kolorowych chust. Rzadko kamienna płyta z imieniem i nazwiskiem zmarłego. Częściej kawałek deski, na której wymalowano kilka słów.

Wiejskie cmentarze są bardzo biedne, ale jak w każdej tradycji są to miejsca otoczone szczególnym szacunkiem.

Patrząc na afgańskie cmentarze ma się nieodparte wrażenie chaosu. Nie mają one ogrodzenia, alejek, zaś groby nie posiadają chociażby płyt z imionami zmarłych. W tej tradycji nie ma także zwyczaju ozdabiania miejsca pochówku kwiatami, ani zniczami. Groby odróżniają się właściwie tylko kolorem i ilością chust, którymi przyozdobione są kije wystające z grobów.

Tam, gdzie mieszkają bogaci Afgańczycy zdarzają się także i takie cmentarze, gdzie co prawda nie ma typowych marmurowych mogił, ale znaleźć można cienkie kamienne, bądź marmurowe płyty, na których wyryte jest imię i nazwisko zmarłego. Pojawiają się na takich cmentarzach również groby ogrodzone metalowym niskim płotkiem.

Bez względu na to czy ciało złożone jest na typowym afgańskim cmentarzu, czy spoczywa na poboczu jakiejś drogi, to zawsze widać, że są to miejsca, które lokalne społeczności otaczają szczególnym szacunkiem i opieką.

Miejsca spoczynku zmarłych są przez Afgańczyków otaczane opieką. Jest to zachowanie, które jednoczy wszystkich ludzi, bez względu na wyznawaną przez nich kulturę czy religię. W tych sytuacjach ludzi łączy zawsze jedno – bezwzględny szacunek do tych miejsc, w których grzebane są ciała ich bliskich.