Żydzi w Leżajsku

Kilka tysięcy Żydów z całego świata przybyło do Leżajska (Podkarpacie), aby wziąć udział w uroczystościach z okazji 224. rocznicy śmierci cadyka Elimelecha Weissbluma.

- Uroczyste obchody śmierci cadyka Elimelecha w Leżajsku przypominają, że Polska jest krajem szczególnym dla Żydów. To właśnie tu w XVIII wieku rozkwitał ruch chasydzki. Teraz odradza się w Polsce życie żydowskie. Nasz kraj odwiedzają Żydzi z całego świata. Coraz większa grupa Polaków interesuje się kulturą żydowską - powiedział religijny przywódca polskich chasydów rabin Szalom Ber Stambler.

Chasydzi przybywający do Leżajska wierzą, że cadyk w rocznicę swojej śmierci zstępuje z nieba i zabiera do Boga ich prośby o zdrowie, pomyślność dla dzieci lub sukcesy w pracy.

Swoje prośby Żydzi zapisują na karteczkach, zwanych kwitełami, i składają przy grobie cadyka. Modlitwom przy grobowcu cadyka, tzw. ohelu towarzyszą tradycyjne tańce i śpiewanie psalmów.

Przed modlitwą Żydzi obmywają się w mykwie, czyli specjalnej łaźni. Uczestniczące w modlitwach kobiety zbierają się w osobnym, specjalnie dla nich wydzielonym pomieszczeniu, znajdującym się także na kirkucie, czyli żydowskim cmentarzu.

Po zakończonych modłach Żydzi jedzą koszerny posiłek, składający się m.in. ze stosownie przyrządzonego mięsa wołowego, ryb, owoców i warzyw.

Elimelech Weissblum był jednym z trzech najbardziej znanych cadyków dawnej Polski. Zasłynął jako uzdrowiciel dusz i ciał oraz jako najbardziej aktywny głosiciel chasydyzmu - buntowniczego nurtu religijno-mistycznego w judaizmie. Ruch ten narodził się w latach trzydziestych XVIII wieku na Ukrainie i obszarach Polski południowo-wschodniej. Głosił, że Bogu można służyć nie tylko poprzez wypełnianie prawa i modlitwę, ale także przez codzienne obowiązki. W 1772 roku cadyk utworzył w Leżajsku centrum swojej działalności.

Leżajsk, zamieszkiwany przez bardzo liczną społeczność żydowską, do II Wojny Światowej należał do najważniejszych ośrodków chasydyzmu na ziemiach polskich. Tradycja odwiedzania grobu cadyka Elimelecha odżyła ponownie w latach 70. ubiegłego wieku.

Chabad Lubawicz to religijna wspólnota żydowska, działająca w wielu krajach świata. W˙Polsce jest obecna od trzech lat.

Oprócz krzewienia judaistycznej duchowości, Chabad Lubawicz poświęca dużo energii także na działalność edukacyjną i charytatywną. W Polsce jej celem jest przekazywanie Polakom oraz mieszkającym tu Żydom wiedzy na temat judaizmu oraz kultury i tradycji żydowskiej.