Urodziny Dalajlamy XIV

Od porannych modlitw w Dharamsali rozpoczęły się w Indiach obchody 76. rocznicy urodzin XIV Dalajlamy, duchowego przywódcy buddyzmu tybetańskiego. W tym roku uroczystości urodzinowe Tenzina Gyaco odbywają się pod jego nieobecność. XIV Dalajlama od wczoraj przebywa w Stanach Zjednoczonych, gdzie przez dwa tygodnie będzie przewodniczył buddyjskim rytuałom, a także odbędzie spotkania z przedstawicielami Kongresu.

Miał dwa lata, gdy rozpoznano w nim kolejne wcielenie dalajlamy. "Dalaj" pochodzi z języka mongolskiego i oznacza ocean, niezmierzony. Jest duchowym przywódcą Tybetańczyków, mimo że w 1959 roku musiał emigrować z Dachu Świata, zajętego przez chińską armię.

(mp/IAR/ked)

Choć jest podziwiany za działalność na rzecz pokoju, w Tybecie za posiadanie jego zdjęcia grozi więzienie.

Obecny dalajlama urodził się w 1935 r. jako Lhamo Thondup w chłopskiej rodzinie w chińskiej prowincji Qinghai. Był piątym z 16 dzieci w tej rodzinie. Gdy miał pięć lat, osadzono go na tronie.

Pobierał nauki monastyczne w tybetańskich uniwersytetach buddyjskich. Władzę polityczną objął jako piętnastolatek w listopadzie 1950 r., w miesiąc po wkroczeniu armii chińskiej i zajęciu przez nią wschodniej części Tybetu.

W 1959 r. wybuchło antychińskie powstanie, krwawo stłumione przez wojska Mao. Dalajlama i 80 tys. Tybetańczyków musiało uciekać z kraju. Od 1960 r. siedzibą Jego Świątobliwości jest północnoindyjskie miasto Dharamśala.

Na zdjęciu: dalajlama i Jawaharlal Nehru, 1960 rok.

Dalajlama XIV prowadzi w Indiach życie mnicha. Mieszka w niewielkiej rezydencji, wstaje codziennie o 4 rano, medytuje, uczestniczy w pracach rządu, udziela audiencji i buddyjskich nauk, przewodniczy ceremoniom religijnym. Każdy dzień kończy sesją modlitw i medytacji.

Jako religijny przywódca Tybetańczyków nosi imiona Jetsun Jampal Ngawang Lobsang Jishej Tenzing Dżatso Sisunwandżur Tsznupa Getson Mapal Dhepal Songo. Odpowiada to tytułom: Szlachetna Chwała, Potęga Słowa, Czystość Umysłu, Wiedza Absolutna, Ocean Mądrości i Włodarz Praw.

Od 1967 r. dalajlama odwiedził około 50 państw, kilkakrotnie spotykał się m.in. z papieżem Janem Pawłem II. Cztery razy był w Polsce: w 1993, 2000, 2008 i 2009 roku.

W 1989 roku tybetański przywódca otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla, przyznaną mu za walkę w obronie tożsamości narodowej Tybetańczyków, poddawanych brutalnym represjom przez administrację chińską.

Dalajlama zabiega o przyznanie Tybetowi faktycznej autonomii. Opowiada się również za pokojową ścieżką środka, wykluczając walkę zbrojną Tybetańczyków.

Tybetańska diaspora popiera strategię dalajlamy, mimo coraz silniejszych głosów, że przez lata nie przyniosła ona postępu w kontaktach z Pekinem. Chiny niezmiennie oskarżają dalajlamę o próby oderwania Tybetu od Chin, uznając jego apele o większą autonomię za zakonspirowaną próbę odzyskania niepodległości.

W 2011 roku Dalajlama zrzekł się wszelkiego przywództwa politycznego przekazując je w ręce wybieralnych władz. Zachował władzę duchową i pozostaje przywódcą buddyzmu tradycji tybetańskiej.

(mp/IAR/ked)