Tu narodzi się kataklizm?

Metalowa tabliczka ostrzega: "Uwaga, lodowiec może być niebezpieczny", odgłosy dobiegające spod lodu robią jednak większe wrażenie. Lodowiec Solheimajokull jest częścią pokrywy lodowej zalegającej na wulkanie Katla - 10-krotnie silniejszym niż sąsiadujący z nim Eyjafjoell, którego majowa erupcja zasnuła niebo popiołem, uziemiającym samoloty w całej Europie.

Jeśli Katla wybuchnie, majowa erupcja Eyjafjoell będzie przypominać nieśmiałą próbę - ostrzegł prezydent Islandii Olafur Grimsson w wywiadzie dla BBC.

Przerażającą reputację Katli potwierdza dziki krajobraz czarnych wulkanicznych grzbietów, niebieskiego lodu i form śniegowych omiatanych przez silny wiatr.

Zbliżenie się do wulkanu wymaga samochodu z napędem na 4 koła, skutera śnieżnego a następnie sprzętu wspinaczkowego. Podczas wyprawy na wulkan, kruk siedzący na głazie, był jedynym żywym stworzeniem jakie można było zaobserwować.

Islandczycy najbardziej obawiają się faktu, że po każdym wybuchu wulkanu Eyjafjoell, na Katlę, nazwaną od imienia wiedźmy, nie trzeba było długo czekać. Dochodzące z wewnątrz Eyjafjoell oddalonego kilka kilometrów na zachód odgłosy mogą zapowiadać, że wybuch Katli nastąpi lada dzień.

Mamy udokumentowane 3 erupcje Eyjajoell, erupcje Katli następowały po nich za każdym razem. Dochodzi do niech w niewielkich odstępach czasu - mówi geofizyk Sigrun Hreinsdottir.

Niektórzy wierzą, że wulkany są pod ziemią bezpośrednio połączone, w taki sposób, że magma przepływa między nimi. Prawda jest jednak taka, że to co dzieje się wewnątrz wulkanu pozostaje dla naukowców zagadką - przyznaje geofizyk.

Po raz ostatni Katla wybuchła w 1918 roku, teraz mamy do czynienia z jedną z najdłuższych przerw w między erupcjami, dlatego wulkan jest pod ciągłą obserwacją.

Erupcja nie musi wcale prowadzić do katastrofy, istnieje jednak ryzyko powtórzenia się scenariusza z 1918 roku, kiedy wody stopionego lodowca niosły głazy lodowe wielkości domów i gęsty pył zasnuł niebo na wiele tygodni.

Skutki jakie na Europie mogłaby wywrzeć megaerupcja są niewyobrażalne. Najwięcej zależy od kierunku wiatru, wysokości i składu pyłu wulkanicznego.

Mieszkanie w cieniu Katli i ogromnego lodowca Myrdalsjokull oznacza balansowanie na krawędzi strachu, frustracji i zmęczenia. Elias Gudmunsson, właściciel położonej w wiosce Vik kawiarni mówi, że jest zmęczony pytaniami o niebezpieczeństwo.

Ostatnio zadzwonił do mnie prowadzący audycję radiową z pytaniem, czy żyjemy i czy wszystko jest w porządku - wspomina rozbawiony.

Islandzcy wulkanolodzy przyglądają się Katli, tak jak antyterroryści pilnowaliby zamachowca. W okolicach wulkanu rozmieszczono czujniki wykorzystujące GPS do pomiaru ruchów góry i jej okolic. Naukowcy chcą wiedzieć, czy wulkan unosi się do góry, opada czy przesuwa się w jednym z kierunków.

Podczas erupcji sąsiedniego Eyjafjoell zaobserwowali swoiste kołysanie się góry. Jak dotąd nie zaobserwowano podobnych zjawisk w obszarze Katli.

Te zapewnienia nie uspokoiły jednak spekulacji na temat zbliżającej się erupcji. Wypowiedź prezydent Islandii na temat poprzedzającej wielką erupcję "nieśmiałej próby" rozwścieczyła wielu Islandczyków związanych z rozwijającą się branżą turystyczną.

Minister finansów Steingrimur Sigfusson dołączyła do krytyków, mówiąc, że nie wolno wysyłać w świat wiadomości o chaosie i zagrożeniu, którego nie jesteśmy pewni.

Organizująca wycieczki na lodowiec Andrina Erlingsdottir mówi, że w przypadku erupcji będzie miała 15 minut na ucieczkę ze swego domu.

Po 16 latach oprowadzania wycieczek ma jednak mieszane uczucia na temat czyhającego zagrożenia.

- Tu jest naprawdę spokojnie, nawet we czasie trzęsienia ziemi na lodowcu niczego nie czuć.

Nikt z mieszkających w pobliżu wulkanu nie zapomina o legendarnej wiedźmie zaklętej w wulkanie. - Ona potrafi być wściekała, lepiej nie wchodzić jej w drogę - mówi na pożegnanie jeden z rozmówców.