Rusza program "Przyjazna szkoła"

Z analiz Centrum Edukacji Obywatelskiej i UNICEF wynika, że w październiku 2024 roku w polskich szkołach uczyło się ponad 200 tys. uczniów z Ukrainy. Dane z końca czerwca 2025 r. pokazują, że w szkołach zarejestrowanych jest blisko 194 tys. obywateli Ukrainy. Za tymi liczbami stoją dzieci i młodzież, którzy w związku z doświadczeniem wojny, zmienili miejsca zamieszkania. Potrzebują szczególnej pomocy, by dobrze odnaleźć się w nowym środowisku.

To program, który będzie działał do 2027 roku. Jego budżet to niemal 500 mln zł, a głównym celem jest wsparcie szkół, w których uczą się uczniowie z Ukrainy. Tak, aby całe społeczności szkolne czuły się bezpiecznie, a młodzi ludzie mogli budować przyjazne relacje i rozwijać swoje kompetencje. Przedsięwzięcie realizowane jest dzięki wsparciu z programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego.

Program to przede wszystkim propozycja dla szkół, w których uczą się dzieci i młodzież z Ukrainy. Jednocześnie przewidziane działania mają objąć całe społeczności szkolne, czyli także polskich rówieśników, rodziców oraz nauczycieli. Program bierze pod uwagę różne potrzeby osób z doświadczeniem migracji i uchodźstwa i zapewnia im m.in. wsparcie w nauce języka, pomoc psychologiczną związaną z traumą wojenną oraz dostosowanie formy nauczania do możliwości uczniów. Wsparcie ma również trafić do dzieci pochodzących z innych krajów, które uczą się w polskich szkołach oraz do ich rodzin i nauczycieli.

Zaplanowane działania oferują kompleksowe wsparcie, które wzmocni całą społeczność szkolną i ułatwi integrację. Uczniowie niebędący obywatelami Polski otrzymają wsparcie rozwijające kompetencje językowe i społeczne. Polscy uczniowie będą natomiast uczyć się w bardziej otwartym środowisku, co może zwiększyć ich wrażliwość kulturową i odporność psychiczną. Również rodzice skorzystają z poradnictwa i warsztatów, które pomogą im wspierać dzieci w nowej rzeczywistości. Nauczyciele i dyrektorzy zyskają natomiast dostęp do szkoleń i narzędzi ułatwiających pracę w zróżnicowanych klasach. Program "Przyjazna szkoła" to inwestycja w przyszłość – nie tylko ukraińskich uczniów, lecz także całych społeczności szkolnych, które muszą nauczyć się żyć w coraz bardziej zróżnicowanym świecie.

Program składa się z trzech części. Każda z nich ma jasno określony budżet oraz zakres działań.

Asystenci międzykulturowi

Dzięki dofinansowaniu w wysokości 250 mln zł szkoły będą mogły zatrudniać asystentów międzykulturowych, którzy wesprą uczniów niebędących obywatelami Polski. Asystent zdiagnozuje bariery adaptacji i integracji, pomoże pokonać szok kulturowy, wesprze w nauce języka i będzie pośredniczyć w kontaktach między uczniami, rodzicami a szkołą.

Wsparcie psychologiczne i pedagogiczne

Kolejne 127 mln zł zainwestowane zostanie we wsparcie psychologiczne i pedagogiczne dla uczniów (konsultacje specjalistyczne, pomoc psychologiczna, doradztwo zawodowe), pomoc dla rodziców w rozwiązywaniu problemów wychowawczych, a także szkolenia i konsultacje dla nauczycieli. Niezwykle istotna będzie tu rola Instytutu Badań Edukacyjnych, który opracuje materiały metodyczne i poprowadzi portal edukacji międzykulturowej. Lokalne organizacje pozarządowe wyłonione przez wojewodów zorganizują zajęcia w poszczególnych województwach.

Szkolenia dla nauczycieli

W ramach tej części Ośrodek Rozwoju Edukacji opracuje programy nauczania oraz szkolenia dla dyrektorów i nauczycieli. Na doskonalenie kadr przeznaczonych zostanie 107 mln zł. Zakres szkoleń będzie obejmował m.in. pracę w oddziałach przygotowawczych, wspieranie włączania uczniów z doświadczeniem migracji oraz rozwijanie kompetencji międzykulturowych. Szkolenia poprowadzą wybrani operatorzy regionalni (w tym konsorcja organizacji pozarządowych i placówek doskonalenia nauczycieli). Dzięki temu pedagodzy w całej Polsce zyskają narzędzia do integracji młodzieży i przeciwdziałania wykluczeniu.

Więcej informacji o programie "Przyjazna szkoła" znajdziesz na stronie Ministerstwa Edukacji Narodowej. Po aktualności dotyczące programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027 zapraszamy na poświęconą mu stronę internetową.