Prezydenci Rosji

O godz. 10 polskiego czasu rozpoczyna się ceremonia zaprzysiężenia nowego prezydenta Federacji Rosyjskiej. Będzie przejazd przez Moskwę i efektowny spacer po bogato zdobionych salach Kremla. A po złożeniu przysięgi przed przewodniczącym Sądu Konstytucyjnego, zapewne będzie również szampan i gratulacje. Potem przyjęcie dla 1000 gości. Wszystko to transmitować na żywo mają rosyjskie stacje telewizyjne. Zamieszania sporo, ale trudno podejrzewać o tremę prezydenta-elekta, bo nie będzie to jego debiut. Władimir Putin zostanie głową rosyjskiego państwa po raz trzeci. Wróci na Kreml po czterech latach, w czasie których był szefem rządu. Niejako zamieni się funkcjami z odchodzącym prezydentem Dmitrijem Miedwiediewem, który zostanie desygnowany na premiera. Uroczystość, która ma kosztować nawet 26 mln rubli (ok. trzy mln złotych), odbędzie się jednak w cieniu oskarżeń o oszustwa wyborcze. Rosyjscy hakerzy z grupy Anonymous już zapowiedzieli, że dadzą się tego dnia we znaki władzom.

W jakiej atmosferze przejmowali władzę poprzedni szefowie państwa? Przedstawiamy listę prezydentów Rosji.

Na zdjęciu: żołnierze wnoszą konstytucję Federacji Rosyjskiej i Order za Zasługi dla Ojczyzny I klasy - symbol najwyższej władzy w Rosji. (wp.pl, PAP, Wikipedia, rt.com / mp)

W czerwcu 1991 r. Borys Jelcyn wygrał wybory na prezydenta Rosyjskiej Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Radzieckiej. Prezydentem (pierwszym i jedynym) ZSRR był wówczas Michaił Gorbaczow. Kariery obu polityków miały jednak wkrótce ulec ogromnemu przeobrażeniu. Podczas gdy Jelcyn stał się twarzą rosyjskiej transformacji i numerem jeden w państwie, Gorbaczowowi przypadła rola ostatniego przywódcy upadającego sowieckiego imperium. Stało się tak za sprawą puczu moskiewskiego, który rozpoczął się w nocy z 18 na 19 sierpnia 1991 roku i zakończył fiaskiem trzy dni późnej.

Gdy Gorbaczow był uwięziony w swojej daczy na Krymie przez puczystów, Jelcyn stanął na barykadach przed moskiewskim Białym Domem. Kierowanie zwycięskim oporem pozwoliło mu szybko zyskać władzę. Cztery miesiące po puczu moskiewskim rozpadło się ZSRR. Borys Jelcyn kierował państwem aż do 1999 roku.

Pozycja Jelcyna została mocno zachwiana we wrześniu 1993 roku, gdy prezydent postanowił o rozwiązaniu Rady Najwyższej, organu ustawodawczego jeszcze z czasów radzieckich. Zastąpić ją miała Duma Państwowa. W odpowiedzi Rada wybrała własnego prezydenta - Aleksandra Ruckoja, który ostatecznie nie został uznany na arenie międzynarodowej.

Drugi raz Jelcyn "stracił" władzę w 1996 r. Gdy przechodził operację, przez jeden dzień obowiązki prezydenta pełnił premier Wiktor Czernomyrdin (na zdjęciu).

U progu nowego tysiąclecia Rosja była w gospodarczych tarapatach. Jelcyn zrezygnował ze stanowiska prezydenta 31 grudnia 1991 roku. Zastąpił go tymczasowo ówczesny premier Władimir Putin, który kilka miesięcy później zwyciężył w wyborach prezydenckich. Były funkcjonariusz KGB i szef FSB, trenuje sztuki walki, jest nieustępliwy m.in. w stosunku do Czeczenii - tyle wiedziano wówczas o Putinie. Wkrótce miał pokazać, jaki charakter będzie miała jego władza.

Za sukces rządów Putina uznaje się poprawę sytuacji gospodarczej w Rosji. Kraj zmniejszył swoje zadłużenie i zaczął notować wzrost gospodarczy. M.in. dzięki temu prezydent mógł z powodzeniem ubiegać się o reelekcję w 2004 roku. Pod koniec drugiej kadencji Putin został nawet uznany przez magazyn "Vanity Fair” najbardziej wpływowym człowiekiem świata.

Zobacz zdjęcia: Putin pręży muskuły.

Rosyjski prezydent był z kolei mocno krytykowany za sytuację w Czeczenii, gdzie do 2009 roku trwała wojna. Organizacje praw człowieka donosiły o brutalności wojskowych. Za kadencji Putina doszło również do krwawych zamachów, za którymi stali czeczeńscy bojownicy - w 2002 roku w teatrze na Dubrowce i 2004 roku w szkole w Biesłanie.

Putin jako swojego następcę na fotelu prezydenta widział Dmitrija Miedwiediewa. W marcu 2008 roku wygrał on wyborczy wyścig i wkrótce został zaprzysiężony. Ustępujący prezydent został wówczas szefem rządu. W tym roku sytuacja ta ma się odwrócić.

W czasie prezydentury Miedwiediewa doszło m.in. do wojny z Gruzją w Osetii Południowej w 2008 roku, ale także podpisano układ START o ograniczeniu zbrojeń strategicznych w 2010 roku. Mimo różnic zdań w niektórych kwestiach (jak interwencja militarna w Libii), Dmitrij Miedwiediew i Władimir Putin zdawali się tworzyć mocny polityczny duet. 7 maja to Miedwiediew będzie przekazywał urząd Putinowi, podobnie jak odbyło się to cztery lata temu.

Na tegoroczną inaugurację zaproszono m.in. prezydenta ZSRR Michaiła Gorbaczowa i wdowę po Jelcynie - Nainę oraz byłego premiera Włoch Silvio Berlusconiego i byłego gubernatora Kalifornii Arnolda Schwarzeneggera, z którymi Putina łączy przyjaźń. Na przyjęciu z okazji zaprzysiężenia ma pojawić się w sumie ok. 1000 gości.

Po wybiciu przez zegar na Wieży Spaskiej południa (godzina 10.00 czasu polskiego), trzymając prawą rękę na konstytucji Rosji, Putin złoży przysięgę prezydencką. Orkiestra prezydencka odegra hymn Rosji. Na maszt rezydencji prezydenta wciągnięty zostanie prezydencki sztandar. Z Bulwaru Kremlowskiego oddany zostanie 30 salw armatnich. Miedwiediew przekaże swojemu następcy Order za Zasługi dla Ojczyzny I klasy. Akt ten ma symbolizować ciągłość władzy w Rosji. Jeszcze tego samego dnia Putin desygnuje na premiera Miedwiediewa. Duma ma zatwierdzić ten wybór we wtorek podczas nadzwyczajnego posiedzenia.

(wp.pl, PAP, Wikipedia, rt.com / mp)