Nowa matura, w przeciwieństwie do starego egzaminu dojrzałości, rozpoczyna się od egzaminu ustnego. Uczniowie zdają na nim obowiązkowo język polski. Egzamin z tego przedmiotu maturzyści zdają na tym samym poziomie. Nowa jest forma egzaminu - uczniowie nie losują - jak dotychczas - kartki z trzema pytaniami, lecz przez kwadrans prezentują przygotowany przez siebie temat (wyboru dokonali we wrześniu). Potem przez 10 minut odpowiadają na pytania komisji egzaminacyjnej dotyczące prezentacji. Aby zaliczyć egzamin z języka polskiego, trzeba zdobyć 30% punktów.
Kolejnym obowiązkowym przedmiotem zdawanym ustnie jest język obcy. Uczniowie sami decydują, czy chcą zaliczać go na poziomie podstawowym, czy rozszerzonym. Maturzyści muszą udowodnić komisji, że na co dzień potrafią posługiwać się językiem obcym, np. w banku czy na poczcie.
Egzamin na poziomie podstawowym trwa ok. 15 minut (5 minut na przygotowanie, 10 na odpowiedź). Aby go zaliczyć, trzeba zdobyć 30% punktów. Egzamin na poziomie rozszerzonym trwa ok. pół godziny (po piętnaście minut na przygotowanie i rozmowę z komisją), nie można go niezaliczyć. Nawet jeśli uczeń zdobędzie tylko 1% możliwych punktów, wynik zostanie wpisany na świadectwo maturalne.
Na egzaminie ustnym można zdawać także dodatkowy przedmiot - drugi język obcy. Uczniowie decydują się na zdawanie dodatkowego egzaminu, gdyż niektóre uczelnie wyższe stawiają taki warunek przy rekrutacji na studia. Drugi język obcy uczniowie zdają na poziomie rozszerzonym.
Wyniki ustnej matury uczniowie poznają w dniu egzaminu. Ocena wystawiona przez egzaminatorów jest ostateczna.
Maturzyści, którzy nie zaliczą egzaminu ustnego, mogą przystąpić do egzaminów pisemnych. Niezdane przedmioty mogą spróbować zaliczyć w następnej (zimowej) sesji egzaminacyjnej.
Egzaminy ustne potrwają do 29 kwietnia. Od 4 maja rozpocznie się część pisemna nowej matury.
