Jasienica wraca do księgarń

Książki prezentowane są na stoisku wydawnictwa Prószyński i S-ka, które obecnie publikuje książki Jasienicy. Nakładem tego samego wydawnictwa ukazała się też książka córki pisarza, Ewy Beynar-Czeczott, w której opowiada ona o swojej walce o prawa autorskie do spuścizny po ojcu.

Splot okoliczności, w wyniku, których w III Rzeczypospolitej nie ukazywały się książki Pawła Jasienicy, skłonił mnie do tego, że ja, jedyna córka, postanowiłam spisać zapamiętane wydarzenia. Wydaje mi się bowiem ważne i istotne przedstawienie go nie tylko jako pisarza, ale także jako człowieka i ojca. Przy okazji podejmuję próbę wyjaśnienia spraw, których on wyjaśnić nie mógł i nie zdążył - mówiła Ewa Beynar-Czeczott na sobotnim spotkaniu z czytelnikami podczas targów książki.

W grudniu zeszłego roku sąd przyznał wyłączność praw autorskich do dzieł Pawła Jasienicy jego córce. Spór o prawa autorskie po cenionym autorze esejów historycznych uniemożliwiał od 10 lat wznowienie jego książek. Ewa Beynar-Czeczott nie chciała, by wpływ na wydawanie książek Jasienicy miał syn Neny Obretenny, drugiej żony Pawła Jasienicy, która jako agentka "Ewa" donosiła SB na jej ojca.

Jasienica (właściwie Leon Lech Beynar) urodził się w 1909 r. w Symbirsku w Rosji. Skończył historię na Uniwersytecie Stefana Batorego w Wilnie. W czasie II wojny światowej był oficerem Armii Krajowej, m.in. w kontynuującej walkę po 1945 r. 5. Wileńskiej Brygadzie AK, gdzie pełnił funkcję adiutanta "Łupaszki", słynnego dowódcy brygady. Ranny, opuścił partyzantkę.

W 1948 r. aresztowany przez UB, wyszedł na wolność po interwencji szefa PAX-u Bolesława Piaseckiego, dzięki czemu uniknął losu większości kolegów z oddziału, skazanych na śmierć i straconych. W PRL był prześladowany za sprzeciwianie się cenzurze i aktywną działalność w opozycji. Poparł otwarcie protest młodzieży akademickiej w 1968 r., co doprowadziło do zakazu publikacji jego prac.

Szef PZPR Władysław Gomułka powiedział wtedy publicznie, że w latach 40. śledztwo przeciw Jasienicy zostało umorzone "z powodów, które są mu znane", co odebrano jako sugestię związków pisarza z UB. W tej atmosferze pisarz zmarł w 1970 r. Po latach córka historyka z pierwszego małżeństwa, Ewa Beynar-Czeczott, z akt Instytutu Pamięci Narodowej dowiedziała się, że druga żona jej ojca była agentką SB.

Ewa Beynar-Czeczott opisuje w książce "Mój ojciec Paweł Jasienica" swoją 10-letnia walkę o prawa autorskie do dzieł ojca z synem Neny. Sprawa zakończyła się wyrokiem sądu w grudniu tego roku.

Poza trylogią o historii Polski, wydawnictwo Prószyński w najbliższym czasie wznowi "Pamiętniki" Jasienicy.