Główni aktorzy czerwonego terroru

W nocy z 6 na 7 listopada 1917 doszło do zbrojnego przejęcia władzy w Rosji przez bolszewików (według obowiązującego wtedy w Rosji kalendarza juliańskiego był to 24 i 25 października). Jak każda rewolucja, ta też była krwawa. Ginęli nie tylko jej wrogowie, ale także jej współtwórcy. Przedstawiamy galerię osób odpowiedzialnych za ten krwawy terror i ich następców.

Feliks Dzierżyński - symbol terroru w Rosji - zyskał przez to miano "Krwawego Feliksa" i "Czerwonego Kata". Podczas rewolucji październikowej należał do ścisłego kierownictwa partii bolszewików, był bliskim współpracownikiem Lenina. W latach 1917-1926 stał na czele Nadzwyczajnej Komisji ds. Walki z Kontrrewolucją i Sabotażem, która była odpowiedzialna za masowe zbrodnie na "wrogach ludu" - przeciwnikach politycznych, ale także przedsiębiorcach, duchownych. Dzierżyński zmarł na atak serca w trakcie jednego z posiedzeń Komitetu Centralnego.

Lew Trocki - jeden z twórców i przywódców ZSRR. Odegrał kluczową rolę w rewolucji październikowej. Później, jako ludowy komisarz spraw zagranicznych, negocjował brzeski traktat pokojowy, a następnie był komisarzem spraw wojskowych i morskich i głównym organizatorem Armii Czerwonej. Po śmierci Lenina (w 1924 roku) pozostawał w ostrym konflikcie ze Stalinem. W 1929 został deportowany z ZSRR za "działalność kontrrewolucyjną". Przebywał na emigracji w Turcji, Norwegii, Francji, i w Meksyku. W 1940 roku zamordowany na rozkaz Stalina w Meksyku przez agenta NKWD.

Józef Stalin - dyktator, który swoją polityką doprowadził do śmierci kilkadziesiąt milionów ludzi. Był twórcą polityki tzw. "kolektywizacji", czyli wywłaszczania chłopów i umieszczania ich w spółdzielniach, które miały się zajmować wytwórstwem i rolą. W efekcie tego z głodu i wycieńczenia zmarło kilkanaście milionów ludzi. Za czasów Stalina nikt nie mógł czuć się bezpieczny. Fałszywe oskarżenie kogoś postronnego wystarczyło do tego, aby zostać skazanym na śmierć.

Włodzimierz Lenin - organizator i przywódca rewolucji październikowej, potem pierwszy przywódca Rosji Radzieckiej. Nie brał jednak w rewolucji bezpośredniego udziału. Działał z ukrycia jako inspirator, oddając kierownictwo nad powstaniem w ręce Lwa Trockiego. Współzałożyciel i lider partii bolszewickiej. W 1918 r. ranny w wyniku zamachu, co stało się pretekstem do rozpętania przez niego kampanii "czerwonego terroru". Zachowało się wiele podpisanych przez niego listów i telegramów wzywających do wzmagania terroru i rozstrzeliwania opozycjonistów, przedstawicieli burżuazji i innych "zbędnych" osób.

Lenin i Stalin razem - zdjęcie to fotomontaż wykonany na rozkaz Stalina.

Wieczesław Mołotow - brał aktywny udział w rewolucji październikowej. Był bliskim współpracownikiem najpierw Lenina, później Stalina. W latach 20. piął się po szczeblach partyjnej kariery. Poparcie Stalina w walce o władzę, zagwarantowało mu najwyższe stanowiska państwowe. W nocy z 23 na 24 sierpnia 1939 roku podpisał układ o nieagresji z Niemcami (zwany układem Ribbentrop-Mołotow). Pakt ten był zabezpieczeniem dla Hitlera i ułatwił rozpoczęcie II wojny światowej atakiem na Polskę.

Ławrientij Beria - radziecki działacz komunistyczny, szef NKWD, który był odpowiedzialny za "wielkie czystki" okresu stalinowskiego. Jeden z głównych wykonawców zbrodni stalinowskich. Jeden z największych zbrodniarzy w historii. Bezpośrednio odpowiedzialny za mord polskich oficerów w Katyniu. Po śmierci Stalina usunięty ze stanowiska i zgładzony przez jego następców.

Gieorgij Malenkow - jeden z najbliższych współpracowników Stalina, a po jego śmierci premier ZSRR i faktyczny przywódca tego państwa. W 1955 r. zmuszony do złożenia samokrytyki, zwolniony z funkcji premiera. Zastąpił go marszałek Nikołaj Bułganin, ale prawdziwym przywódcą państwa został Chruszczow, który objął stanowisko I sekretarza KC.

Nikita Chruszczow - I sekretarz KC Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego w latach 1953-1964 i premier ZSRR w latach 1958-1964. Jako typowy przedstawiciel stalinowskich kadr nie sprzeciwiał się terrorowi zarządzanemu przez Stalina. Choć nie stosował drastycznych metod Stalina, zwalczał wszelkie powstające w społeczeństwie ogniska opozycyjne - średnia roczna liczba osób skazywanych za działalność polityczną była znacznie wyższa, niż za Breżniewa. Jako jedną z form represji stosował... umieszczanie osób niewygodnych w szpitalach psychiatrycznych.

Leonid Breżniew - w 1964 roku stanął na czele pałacowego przewrotu, w wyniku którego Chruszczow został odsunięty od władzy. Breżniew objął urząd I sekretarza KC KPZR. Funkcję tę pełnił do śmierci w 1982 roku. Zrezygnował z eksperymentów gospodarczych i ustrojowych ery Chruszczowa, walczył z antykomunistycznymi dysydentami z użyciem wszystkich środków. Nie zdecydował się jednak przywrócić masowego terroru czasów Stalina. W galerii "Główni aktorzy czerwonego terroru" korzystaliśmy z materiałów Wikipedii.