Dalajlama - duchowy przywódca

Dalajlama od dawna podkreślał, że chce, by rząd na uchodźstwie, którego siedziba znajduje się w Dharamśali w Indiach, miał szersze uprawnienia i zapowiadał, że chce zrezygnować ze swojej roli politycznej. Przedstawił plan przewidujący m.in., że podczas najbliższej sesji parlamentu, jeszcze w tym miesiącu, zaproponuje poprawki do konstytucji. Jak podkreśla Associated Press, nie wiadomo, jak szerokie będą to zmiany, gdyż mimo że wybieralny parlament oficjalnie posiada szerokie uprawnienia to pozycja dalajlamy jest i tak silniejsza.

Dalajlama XIV, który opuścił Tybet po nieudanym powstaniu, jest powszechnie szanowany na całym świecie. Przedstawiciele państw wielokrotnie zapraszają go do swoich krajów.

Od XIII wieku dalajlama pełnił w Tybecie rolę nie tylko religijnego, ale także politycznego przywódcy kraju. Nosił tytuł "księcia regenta". Formalnie tytuł "dalajlamy" jako pierwszy otrzymał z rąk jednego z książąt mongolskich - Ałtan-chana - tybetański lama książę-regent Sodnams Dżamczo (1543-88). Od tego czasu aż do chińskiej napaści na Tybet w 1950 r. pierwszy lama - dalajlama - był teokratycznym władcą państwa.

Dalajlama z Bronisławem Komorowskim w 2008 roku.

Obecny dalajlama jest czternastą osobą pełniącą ten urząd, którego nazwa pochodzi z języka mongolskiego (dalaj - ocean, niezmierzony).

Spotkania w Białym Domu z prezydentami Stanów Zjednoczonych Georgem Bushem i Billem Clintonem w 2001 i 1997 roku.

Tybetańscy wyznawcy lamaizmu - odmiany buddyzmu, powstałej z połączenia tej religii z rdzennymi wierzeniami "bon" i przekształconej w tzw. "Kompletną Dharmę - Diamentowego Wozu" (wadżrajanę) -dla których dalajlama jest najwyższym autorytetem religijnym i politycznym, wierzą, że kolejni nosiciele tego tytułu to wcielenia pierwszego dalajlamy. Wcieleniem dalajlamy jest zawsze chłopiec urodzony w roku zgonu jego poprzednika.

Spotkanie z prezydentem Francji Nicolasem Sarkozym w 2008 roku.

Obecny XIV Dalajlama urodził się jako Tenzin Giaco (istnieje także pisownia Tenzin Gyatso) w 1935 r. Dwa lata później rozpoznano w nim kolejne wcielenie trzynastu poprzednich dalajlamów. Osadzono go na tronie, gdy miał pięć lat. Pobierał nauki monastyczne w tybetańskich uniwersytetach buddyjskich. Władzę polityczną objął w listopadzie 1950 r., gdy chińska armia zajęła wschodnią część Tybetu.

Pierwsza dama Francji Carla Bruni-Sarkozy pozuje do zdjęcia z Dalajlamą w 2008 roku.

W 1959 r., po krwawym stłumieniu antychińskiego powstania Tybetańczyków i przejęciu kontroli nad Tybetem przez Chiny, dalajlama wraz z 80 tysiącami tybetańskich uchodźców wyemigrował do Indii.

Wizyta Dalajlamy w Watykanie u papieża Jana Pawła II w 2003 roku.

Od 1960 r. jego siedzibą jest północnoindyjskie miasto Dharamśala w stanie Himaćal Pradeś.

Laureaci Pokojowej Nagrody Nobla Lech Wałęsa i Dalajlama XIV podczas spotkania w 2009 roku.

Dalajlama prowadzi tam życie mnicha. Mieszka w niewielkiej rezydencji, wstaje codziennie o 4 rano, medytuje, uczestniczy w pracach rządu, udziela audiencji i buddyjskich nauk, przewodniczy ceremoniom religijnym. Każdy dzień kończy sesją modlitw i medytacji.

Prawosławny arcybiskup Zossima wręczył Dalajlamie świąteczne jajo podczas wizyty tybetańskiego przywódcy w Cerkwi Matki Bożej Kazańskiej w miejscowości Elista w Rosji w 2004 roku.

Jako religijny przywódca Tybetańczyków nosi imiona Jetsun Jampal Ngawang Lobsang Jishej Tenzing Dżatso Sisunwandżur Tsznupa Getson Mapal Dhepal Songo. Odpowiada to tytułom: Szlachetna Chwała, Potęga Słowa, Czystość Umysłu, Wiedza Absolutna, Ocean Mądrości i Włodarz Praw.

Dalajlama i kanclerz Niemiec Angela Merkel w 2007 roku.

Dalajlama XIV jest autorem licznych książek - publikowanych głównie w języku angielskim. Są to m.in. "Mój kraj i moi ludzie" (My land and my people), "Dobroć" (Kindness), "Znaczenie istnienia z perspektywy buddyjskiej" (Meaning of life from the Buddhist perspective).

Dalajlama z księciem Karolem w 2008 roku w Londynie.

Od 1967 r. Dalajlama odwiedził ponad 50 państw, w tym Polskę, kilkakrotnie spotykał się m.in. z papieżem Janem Pawłem II.

Spotkanie z Vaclavem Havlem w Pradze w 2008 roku.

W 1989 roku tybetański przywódca otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla, przyznaną mu za walkę w obronie tożsamości narodowej Tybetańczyków pod rządami Chin. Prowadzona przez Pekin polityka demograficzna sprawiła, że obecnie w Tybecie mieszka więcej Chińczyków, niż rdzennych mieszkańców tej prowincji, poddawanych brutalnym represjom przez administrację chińską.

Dalajlama odbiera Pokojową Nagrodę Nobla w Oslo w 1989 roku.

76-letni obecnie dalajlama, znany z pragmatycznego podejścia do rzeczywistości, zabiega o przyznanie jego krajowi faktycznej autonomii w granicach chińskich. Cieszy się powszechnym szacunkiem na całym świecie, nie tylko jako duchowny, ale i jako mąż stanu.

(PAP/ked)