Bliski Wschód w ogniu. Program specjalny Wirtualnej Polski
USA i Izrael zaatakowały Iran. Co to oznacza dla regionu, świata i Polski? Startujemy z programem specjalnym "Żeby Wiedzieć" — na żywo od 13:00, prowadzi Paweł Pawłowski.
Iran zaatakowany. Śledź RELACJĘ NA ŻYWO w Wirtualnej Polsce.
Nasi goście: Zbigniew Parafianowicz, Wirtualna Polska, Marek Magierowski, ekspert WP ds. geopolityki, Instytut Wolności, Jarosław Kociszewski, ekspert ds. Bliskiego Wschodu, Mariusz Borkowski, były korespondent na Bliskim Wschodzie oraz Piotr Kuczyński, główny analityk Xelion - o wpływie na rynki i ceny ropy.
1. Skąd biorą się obecne napięcia między USA a Iranem?
Aktualna sytuacja to wynik zwiększonej obecności militarnej Stanów Zjednoczonych w Zatoce Perskiej oraz postawienia Teheranowi przez Waszyngton listy rygorystycznych żądań politycznych i wojskowych. Obie strony utrzymują podwyższoną gotowość bojową, a kanały komunikacji dyplomatycznej pozostają mocno ograniczone.
2. Czego dokładnie dotyczy spór o program nuklearny?
Stany Zjednoczone oficjalnie domagają się od Iranu całkowitego i weryfikowalnego przez organizacje międzynarodowe wstrzymania procesu wzbogacania uranu. Władze w Teheranie odrzucają te postulaty, stojąc na stanowisku, że rozwijanie technologii jądrowej na własnym terytorium jest ich suwerennym prawem.
3. Jakie są pozostałe żądania Waszyngtonu wobec Teheranu?
Poza zaprzestaniem prac nad programem nuklearnym, lista amerykańskich postulatów obejmuje: wstrzymanie rozwoju i produkcji rakiet balistycznych, odcięcie wsparcia finansowego oraz militarnego dla powiązanych z Iranem grup zbrojnych na Bliskim Wschodzie (m.in. w Libanie, Jemenie i Iraku), a także zaprzestanie represji wobec uczestników wewnętrznych protestów.
4. Jakie były skutki operacji militarnej z lata 2025 roku i dlaczego jest to dziś ważne?
Czerwcowe ataki lotnicze sił USA i Izraela doprowadziły do zniszczenia kluczowej infrastruktury w irańskich obiektach nuklearnych, m.in. w Natanz i Fordow. Uderzenia te znacząco osłabiły fizyczny potencjał irańskiego programu jądrowego. Dziś ma to kluczowe znaczenie, ponieważ wydarzenie to przełamało barierę bezpośrednich ataków na terytorium Iranu, skłoniło Teheran do ograniczenia dostępu dla międzynarodowych inspektorów nuklearnych i ostatecznie uniemożliwiło powrót do dotychczasowych ram negocjacyjnych z powodu braku wzajemnego zaufania.
5. Kto obecnie sprawuje władzę w Iranie i decyduje o przebiegu konfliktu?
Najwyższą władzę w Iranie niezmiennie sprawuje Najwyższy Przywódca, ajatollah Ali Chamenei, do którego należy ostateczny głos w kwestiach polityki zagranicznej, bezpieczeństwa państwa oraz programu nuklearnego. Choć administracją rządową kieruje prezydent Masud Pezeszkian, kluczową rolę w strukturach siłowych i politycznych odgrywa Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC) – elitarna formacja wojskowa, która realizuje działania zbrojne, kontroluje znaczną część gospodarki i zarządza siecią sojuszniczych bojówek na Bliskim Wschodzie.
