Szybki rozwód bez sądu. Rząd przyjął projekt tzw. zgodnych rozwodów

• Rada Ministrów przyjęła projekt zmian w Kodeksie rodzinnym, który umożliwi rozwód bez udziału sądu - wyłącznie przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego, jeśli małżonkowie spełnią wskazane warunki i działają zgodnie.
• Warunki obejmują co najmniej rok trwania małżeństwa, brak wspólnych małoletnich dzieci, zupełny i trwały rozkład pożycia oraz brak toczących się spraw o rozwód, separację lub unieważnienie małżeństwa między stronami.
• Procedura będzie dwuetapowa, z obowiązkowymi wspólnymi wizytami w urzędzie, miesięczną przerwą między etapami i możliwością odmowy rozwodu przez kierownika USC, a przepisy wejdą po 12 miesiącach od ogłoszenia.

Rada Ministrów przyjęła deregulacyjny projekt zmian w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. Jak podała Kancelaria Premiera, pojawi się nowa ścieżka: tzw. zgodny rozwód, prowadzony poza sądem, przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego. To pierwsza w historii Polski próba legalizacji rozwodu bez sądu.

Wprowadzenie możliwości pozasądowego rozwiązania małżeństwa jest zgodne z oczekiwaniami społecznymi, co zostało wpisane wprost do uzasadnienia projektu. W projekcie Ministerstwa Sprawiedliwości możemy przeczytać, że obecnie sądowy tryb rozwodowy jest obligatoryjny niezależnie od tego, czy małżonkowie pozostają w konflikcie, czy też zgodnie dążą do rozwiązania związku, który faktycznie już nie funkcjonuje, a pary bez dzieci często chcą szybkiego, zgodnego rozstania.

W uzasadnieniu podkreślono również długie terminy sądowe oraz fakt, że rocznie w Polsce orzekanych jest około 70 tys. rozwodów, co obciąża sądy i wydłuża procedury nawet do 2-3 lat w dużych miastach.

Z rozwiązania skorzystają wyłącznie pary, które wspólnie chcą zakończyć małżeństwo, pozostają w nim co najmniej rok i nie mają wspólnych małoletnich dzieci.

Musi zachodzić zupełny i trwały rozkład pożycia, a między stronami nie może toczyć się sprawa o rozwód, separację czy unieważnienie. Wymagane jest też obywatelstwo polskie obu stron lub, przy różnych obywatelstwach, miejsce zamieszkania w Polsce.

Procedura będzie dwuetapowa.

Najpierw małżonkowie wspólnie składają pisemne zapewnienia przed kierownikiem USC, potwierdzając spełnienie warunków. Te zapewnienia są ważne 6 miesięcy. Drugi etap następuje po minimum miesiącu: ponowna wspólna wizyta w wybranym urzędzie i złożenie zgodnych oświadczeń o rozwiązaniu małżeństwa. Rozwód staje się skuteczny po dołączeniu do aktu małżeństwa wzmianki dodatkowej.

Kierownik USC zweryfikuje spełnienie przesłanek oraz wprowadzi odpowiednie wpisy do rejestru stanu cywilnego. Zgodnie z projektem będzie mógł też odmówić dokonania rozwodu, jeśli warunki nie są spełnione. Formalne postępowanie administracyjne, zastępujące postępowanie sądowe w zgodnych przypadkach.

Przepisy mają wejść w życie po 12 miesiącach od publikacji w Dzienniku Ustaw. Rząd argumentuje, że nowa ścieżka ma ułatwić zgodnym parom szybkie zakończenie małżeństwa i zmniejszyć obciążenie sądów sprawami niespornymi. Pierwszy i drugi etap można przeprowadzić w różnych urzędach, pod warunkiem zachowania terminu i wspólnego stawiennictwa.

Podobne przepisy i doświadczenia dotyczą dziewięciu krajów europejskich, które wprowadziły rozwody pozasądowe: Estonii, Francji, Łotwy, Hiszpanii, Portugalii, Rumunii, Słowenii, Włoch oraz Norwegii.