Kolejny stan USA legalizuje wspomagane samobójstwo

• Illinois to 12. stan USA z prawem dopuszczającym wspomagane samobójstwo.
• Ustawa „prawo Deb” obejmuje dorosłych z rokowaniem do sześciu miesięcy życia; wymaga samodzielnego przyjęcia leku.
• Kościół katolicki i organizacje prawnicze ostrzegają przed konsekwencjami i naciskiem na sumienie.

Nowe przepisy pozwalają dorosłym, nieuleczalnie chorym z prognozą przeżycia do sześciu miesięcy, uzyskać dostęp do leków kończących życie w porozumieniu z lekarzami. Wejście w życie zaplanowano na wrzesień 2026 r., aby Departament Zdrowia Publicznego przygotował zabezpieczenia i procedury. Illinois dołącza w ten sposób do jedenastu innych stanów, które wcześniej zalegalizowały wspomagane samobójstwo.

Ustawa wymaga, by pacjent sam przyjął lek. Przewiduje sankcje karne za przymus lub fałszerstwo. Pacjent może wycofać wniosek w dowolnym momencie. W akcie zgonu jako przyczynę wpisze się chorobę terminalną. Przepisy nazwano „prawo Deb” — od Deb Robertson, mieszkanki Illinois z rzadką, nieuleczalną chorobą, która publicznie dziękowała za możliwość dostępu do pomocy medycznej w umieraniu.

Cytowany przez amerykańskie media gubernator uzasadniał, że prawo pomoże pacjentom "uniknąć niepotrzebnego bólu i cierpienia" i pozwoli lekarzom "kierować głęboko osobistymi decyzjami z autorytetem, autonomią i empatią".

Pozytywnie oceniła ustawę Amerykańska Unia Swobód Obywatelskich, akcentując, że pacjenci nie będą już obawiać się bolesnej śmierci. Poparcie wyraziła też część duchownych, m.in. wielebna Judith Doran z Kościoła episkopalnego w Chicago.

Katolicka Konferencja Illinois ostrzegła przed „niezamierzonymi konsekwencjami”, wskazując przykłady z innych stanów, gdzie ubezpieczyciele mieli odmawiać droższego leczenia ratującego życie na rzecz tańszych leków kończących życie. Biskupi podkreślali, że „szczególnie zagrożeni są ubodzy i osoby niepełnosprawne” i apelowali o rozwój opieki paliatywnej. Krytycznie wypowiedziało się także Thomas More Society, które nazwało dzień podpisu „ciemnym i smutnym” i wskazało na ryzyko naruszenia wymogów sumienia.

Choć udział lekarzy i placówek nie jest obowiązkowy, przeciwnicy zwracają uwagę, że odmowa wymaga skierowania pacjenta do innej instytucji. Według krytyków może to w praktyce wymuszać współpracę osób i podmiotów, które sprzeciwiają się procedurze z powodów etycznych. Zwolennicy odpowiadają, że przepisy zawierają mechanizmy ochronne oraz gwarantują autonomię decyzji pacjenta.