więcej

Wielki Zderzacz Hadronów znów na chodzie.

PAP | aktualizacja 2009-11-21 (03:51)
drukuj

Europejscy naukowcy ponownie uruchomili Wielki Zderzacz Hadronów - największy na świecie akcelerator cząstek. Tym samym zakończyła się 14-miesięczna przerwa w pracy urządzenia, spowodowana usterkami technicznymi.

Wiązki cząstek obiegły akcelerator dwa razy, w tym drugi raz w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara - poinformował Marek Pawłowski, rzecznik Instytutu Problemów Jądrowych.

W kolejnych fazach uruchamiania LHC wiązki będą stabilizowane i ich orbity korygowane. Regulacje układu będą robione z energią "wstrzyknięcia" wiązki, czyli 450 GeV.

Wielki Zderzacz Hadronów (Large Hadron Collider - LHC) to kołowy akcelerator cząstek elementarnych, znajdujący się w ośrodku badawczym CERN pod Genewą. Obecnie trwa ponowny rozruch akceleratora, który we wrześniu 2008 roku uległ poważnej awarii po zaledwie dziewięciu dniach działania.

Przy użyciu akceleratora naukowcy chcą m.in. symulować warunki, które istniały we wszechświecie w niewyobrażalnie małym ułamku sekundy "dziesięć do minus 25 sekundy" po Wielkim Wybuchu. Badacze chcą też sprawdzić słuszność teorii o istnieniu tzw. cząstki Higgsa, której oddziaływania z innymi cząstkami miałyby wpływać na ich masę.

Inne cele badawcze dotyczą m.in. lepszego poznania dodatkowych wymiarów, zrozumienie asymetrii pomiędzy materią i antymaterią, a także lepsze zbadanie nowego stanu skupienia - plazmy kwarkowo-gluonowej.

LHC znajduje się w specjalnym kolistym tunelu umieszczonym 100 metrów pod ziemią. W 27-kilometrowej rurze za pomocą fal radiowych przyspieszane są dwie przeciwbieżne wiązki cząstek elementarnych (przeważnie protonów). Osiągają one niemal prędkość światła, a następnie zderzają się ze sobą, a w wyniku tego tworzą się inne cząstki. Naukowcy obserwując, co powstaje w wyniku zderzeń, mogą dokładniej poznać właściwości poszczególnych cząstek oraz wzajemne oddziaływania między nimi.

Planowych zderzeń należy się spodziewać po ok. 10 dniach, a dopiero potem energia wiązek zostanie podniesiona do 1,1 TeV co pozwoli na pierwsze zderzenia przy energiach wyższych niż w amerykańskim Tevatronie.

LHC został uruchomiony po raz pierwszy 10 września 2008 roku. Wówczas pierwsza wiązka cząstek jeden raz okrążyła akcelerator. Jej prędkość była bliska prędkości z jaką rozchodzi się światło, czyli niemal 300 tys. km/s.

Niestety, już 19 września podczas próby z użyciem prądu o natężeniu ok. 8750 amperów, stopiło się okablowanie łączące dwa elektromagnesy, powodując rozszczelnienie instalacji chłodzącej. Konsekwencją tego było wydostanie się do podziemnego betonowego tunelu, w którym znajduje się akcelerator, ok. dwóch ton helu. Naukowcy zmuszeni byli wstrzymać pracę urządzenia.

LHC to wspólne przedsięwzięcie 20 państw europejskich zrzeszonych w CERN (w tym Polski), a także kilkunastu innych krajów, w tym USA, Rosji, Indii, Kanady i Japonii. Decyzję o budowie akceleratora LHC podjęto w latach 80. Prace projektowe trwały do 1994 r., kiedy ostatecznie rada CERN zatwierdziła projekt.

(tbe)

TAGI: nauka, cern, fizyka, lhc
oceń
9
1
Podziel się

Czekamy na Twoje zgłoszenie!

Byłeś świadkiem lub uczestnikiem ważnego zdarzenia? Poinformuj Internautów o tym, co dzieje się w Polsce, na świecie, w Twojej okolicy!

Wyślij nam zdjęcie, film lub artykuł! Najciekawsze opublikujemy!


  • Skomentuj
  • WP.PL
  • FB

Korzystanie z komentarzy FB oznacza akceptację regulaminu

REGULAMIN
Ocena: 0 [0]
~Herr Otto Flick [2009-11-21 12:41]

Zastanawia mnie teoria Wielkiego wybuchu.
Skoro chcą to zasymulować, przyspieszając dwie przeciwbieżne wiązki cząstek elementarnych, to znaczy że przed wielkim wybuchem jakieś cząsteczki były i to jeszcze rozpędzone. Stawiam więc teorię wielkiego przedwybuchu, w wyniku którego powstały cząstki powodujące wielki wybuch. Tylko co było przed przedwybuchem? Może przedprzedwybuch?

odpowiedz

pokaż 6 ukrytych odpowiedzi

Ocena: 0 [0]
~Hellboy [2009-11-21 00:51]

Szatanskie dzielo
Oj biada maluczkim biada!!!

odpowiedz

pokaż 3 ukryte odpowiedzi

Ocena: 0 [0]
~Hipolit [2009-11-21 00:26]

OH, Wielki Hadronie ..
Niechaj twa sława nie przeminie na wieki. , Oh Wielki Hadronie , który wszystko widzisz, wszystko wiesz, Oh Wielki ...

odpowiedz

pokaż 2 ukryte odpowiedzi

Ocena: 0 [0]
~nick [2009-11-21 05:10]

Czy ktoś ma pojęcie i wytłumaczy?
Wiadomo ze takie eksperymenty mogą wytwarzać miniaturowe czarne dziury, wiadomo ze takie miniaturowe kolapsy trwają milisekundy i wyparowują. Ale czy ktoś się zastanowił ze w pobliżu kolapsów czas zwalnia, a wew. czarnej dziury w zasadzie zatrzymuje się w miejscu ? I teraz pytanie te milisekundy do wyparowania kolapsu liczą się w czasie naszym czy rzeczywistym liczonym w układzie obiektu który może powstać ? Nie ma ryzyka ze miniaturowa czarna dziura która powinna wyparować nie robi tego bo w jej układzie czas nie płynie.. I jaka jest graniczna krytyczna masa przy której czarna dziura zaczyna napędzać się sama uwzględniając warunki ze ma „ pokarm”

odpowiedz

pokaż 3 ukryte odpowiedzi

Ocena: 0 [0]
~Pan Sułek [2009-11-21 02:55]

Tajemnica.
Największą tajemnicą poliszynela jest to że Jarosław Kaczyński jeszcze w latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku był odnotowany przez esbecję jako czynny homoseksualista w tak zwanym fioletowym archiwum o czym już zresztą Urban swojego czasu PiSał w "Nie".

odpowiedz

pokaż 7 ukrytych odpowiedzi

Ocena: 0 [0]
~zaniepokojony, [2009-11-21 11:23]

Ludzie doprowadzą do katastrofy ...
do totalnej katastrofy na Ziemi.To będzie czas Apokalipsy.

odpowiedz

pokaż 5 ukrytych odpowiedzi

Ocena: 0 [0]
~Nick1 [2009-11-21 07:58]

Masz rację ktoś jest niedouczony
Masz absolutną rację. Ktoś tu jest mocno niedouczony. Światło pędzi z prędkością ok. 300tys km/sek

odpowiedz

pokaż 1 ukrytą odpowiedź

Ocena: 0 [0]
~jacks80 [2009-11-21 06:30]

Brałem w tym udział
Muszę się pochwalić, że brałem udział przy budowe tego tunelu. Konkretnie chodzi o instalacje elekktryczną i teletechniczną. Piękna sprawa, cud inżynierii, było co oglądać. Jest co wspominać.

odpowiedz

pokaż 3 ukryte odpowiedzi

Ocena: 0 [0]
~Karbid [2009-11-21 01:44]

Bracia Kaczyńscy mieli taki zderzacz już dawno
Jak kradli księżyc i uciekali to walnęli sie łbami i powstał z tego Gosiu.

odpowiedz

pokaż 5 ukrytych odpowiedzi

Ocena: 0 [0]
~dr [2009-11-21 11:30]

Następna awaria ......
to kataklizm o zasięgu światowym.Dojdzie do wybuchu i skażenia niemal całej powierzchni kuli ziemskiej.To będzie jak Apokalipsa,a może to będzie Apokalipsa.

odpowiedz

pokaż 1 ukrytą odpowiedź

Ocena: 0 [0]
~open road [2009-11-21 07:16]

OMG Wy też to czujecie???
Czuję jak ogarnia mnie Energia Wszechświata... Jakby moja aura rozciągała się na kilometry... I to wszystko na trzeźwo.. po tylu latach ćpania...

odpowiedz

pokaż 1 ukrytą odpowiedź

Ocena: 0 [0]
~dorota120 [2009-11-21 07:07]

Hmmm ktos tu jest niedouczony...redaktorek albo ja...
...... mnie uczono , ze swiatlo pedzi z 200.......... a nie 300... jak tu pisza........:)

odpowiedz

pokaż 6 ukrytych odpowiedzi

Ocena: 0 [0]
~x-men [2009-11-21 00:56]

Guzik wiecie
Z tego co mi wiadomo (wiadomość z pierwszej ręki) to POLACY nadzorują większość prac i w większej częsci odpowiadają za działanie jak również to POLACY dokonywali naprawy wadliwego okablowania - my jako POLACY powinniśmy chwalić się swoimi (ich) sukcesami.

odpowiedz

pokaż 5 ukrytych odpowiedzi

Ocena: 0 [0]
~Nick1 [2009-11-21 07:54]

Jedno wielkie ble ble czyli nic. Ktoś sobie zapewnił dożywotnią kosmiczną pensję. Czy wiecie ile za te miliardy dolarów wydanych na ten akcelerator można byłoby uratowac umierających z głodu dzieci w Afryce? Nie będę dalej komentował.

odpowiedz

Ocena: 0 [0]
~dr [2009-11-21 07:42]

TO JEDNA WIELKA ŚCIEMA
Zderzacz to pomysł na wyciąganie kasy z Unii, czyli z naszych kieszeni. To wielki Disneyland opakowany w naukową terminologię.

odpowiedz

Ocena: 0 [0]
~okradany podatnik [2009-11-21 07:08]

nieroby zlodziej ,pedofile
wsadzic tam ohydne kaczki i KK niech leca w diably

odpowiedz

Ocena: 0 [0]
slawolomir1 [2009-11-21 06:58]

Zabawa dużych chłopców
Ja mam taki zderzacz na ogródku i wcale się nie chwale!

odpowiedz

Ocena: 0 [0]
slawolomir1 [2009-11-21 06:58]

Zabawa dużych chłopców
Ja mam taki zderzacz na ogródku i wcale się nie chwale!

odpowiedz

Ocena: 0 [0]
~PIERWSZY!! [2009-11-21 00:43]

PIERWSZY!!

odpowiedz

pokaż 3 ukryte odpowiedzi

Szukaj w serwisie

reporter wp24 chcę wyslać

Zrobiłeś unikalne zdjęcie,
napisałeś ciekawą
wiadomość?

Wyślij je do nas lub załóż
własne konto, na którym
je opublikujesz.

Najlepsze materiały
publikujemy na stronie głównej serwisu.

Ostatnio dodane przez reporterów WP24

Pogoda długoterminowa materiał foto Pogoda długoterminowa dodane przez: Internauta WP24
Prognoza pogody materiał foto Prognoza pogody dodane przez: Internauta WP24

więcej

Sonda

Jaki prezent dasz swojej Mamie?

Kwiaty 37.34%
Kosmetyki 9.03%
Książkę 2.6%
Słodycze 16.45%
Coś z ubrania 3.06%
Zaproszę na kolację, obiad 1.68%
Biżuterię 2.14%
Zaproszę do kina, teatru 0.99%
Wczasy 3.29%
Inne 23.41%
liczba oddanych głosów: 1307