Nadchodzą zmiany

wp.pl | dodane 2009-11-06 (06:58)

fot. AFP

Traktat Lizboński na dobre wprowadzi Unię w XXI wiek

Rozszerzenie głosowania większością kwalifikowaną

Skuteczne i efektywne podejmowanie decyzji zapewni rozszerzenie głosowania większością kwalifikowaną w Radzie UE na nowe obszary polityki. Dzięki temu proces decyzyjny stanie się szybszy i sprawniejszy. Na czym polega ten system głosowania? - To skomplikowany system, który uzależnia siłę głosu danego kraju od liczby ludności, która go zamieszkuje. Od 2014 r. głosowanie kwalifikowaną większością będzie wymagać uzyskania poparcia 55% krajów członkowskich, reprezentujących 65% ludności UE (tzw. zasada podwójnej większości) – tłumaczy ekspert z SGH.

Co ta zmiana oznacza dla Polski? – Ten system głosowania jest odrobinę mniej korzystny dla nas niż nicejskim, w którym Polska była wyjątkowo dowartościowana. Głosowanie większością kwalifikowaną obniża nieco wagę średnio dużych państw, takich jak Polska, nie ma tutaj jednak poważnego naruszenia siły Polski w głosowaniach – mówi prof. Nowak-Far.

Jak podkreśla ekspert, system ten ma na celu zapobieżenie częstym przypadkom blokowania decyzji. – To rozwiązanie jest tak skrojone, by państwu, które oponuje w odniesieniu do jakiejś decyzji, trudniej było zdobyć tę kwalifikowaną większość głosów. Ten system godzi ogień z wodą, ale nie narusza polskich interesów – dodaje.

Ograniczenie liczby komisarzy i europosłów

Głosowanie większością kwalifikowaną obniża nieco wagę średnio dużych państw, takich jak Polska, nie ma tutaj jednak poważnego naruszenia naszych interesówprof. Artur Nowak-Far

Traktat zakłada zmniejszenie liczby komisarzy do 18 (mimo, że jest 27 państw członkowskich). Największe państwa będą miały swoich stałych komisarzy, pozostali będą zmieniać się w systemie rotacyjnym. Tabela rotacji jeszcze nie została uzgodniona. - Jest z tym pewien problem, bo lepiej mieć komisarza niż go nie mieć. Z komisarzami jest jednak tak, że oni nie reprezentują państwa, z którego się wywodzą, ale mają reprezentować interes wspólnoty. Komisarz - wbrew temu, co często sobie wyobrażamy - nie broni polskich interesów. On może starać się o ich uwzględnienie, ale musi to robić w sposób delikatny, prowadząc subtelną grę – tłumaczy prof. Nowak-Far. Zasadniczym atutem komisarza jest doskonałe orientowanie się w wewnętrznych sprawach Unii i może on być doskonałym źródłem informacji dla administracji krajowej.

Liczba członków Parlamentu Europejskiego zostanie ograniczona do 751. Z każdego kraju zasiadać w nim będzie od 6 do 96 deputowanych. – To rozsądne rozwiązanie. Przy wzroście liczby państw członkowskich, system mógłby stać się niewydolny, bo PE stanowiłby wówczas największy parlament na świecie – zwraca uwagę Nowak-Far.

Wzmocni się także rola parlamentów poszczególnych krajów, które zyskają większe możliwości udziału w pracach UE. - Zyskają uprawnienia w zakresie inicjowania aktów prawnych i kontroli zasady subsydiarności, czyli kontroli prawidłowego wykonywania przez UE jej kompetencji - tłumaczy ekspert. Obywatele po raz pierwszy zyskają prawo inicjatywy w sprawie uchwalenia nowego prawa. Każdy z nas, jeśli tylko zdoła zebrać podpis miliona obywateli Unii, będzie mógł poprosić Komisję Europejską o przedstawienie projektu w jakiejś sprawie.

Jak te wszystkie zmiany odczują Polacy? – Nie odczują ich w sposób szczególny na co dzień, na takiej samej zasadzie jak nie odczuwają sprawności ONZ. Te zmiany będą dla nich zauważalne wtedy, kiedy dojdzie do załatwienia konkretnej sprawy, np. kwestii gazowej z Rosjanami, czy lepiej dogada się z Chinami w kwestii polityki handlowej – mówi ekspert.

Wejście w życie Traktatu Lizbońskiego to dopiero początek nowej drogi dla Europy. To bowiem, w jakim kierunku podążać będzie Unia, zależeć będzie od tego, jak zapisy traktatowe będą realizowane w praktyce.

Joanna Stanisławska, Wirtualna Polska