Hiszpan i Meksykanin: Polska to nie "skaranie boskie"

wp.pl | dodane 2009-06-30 (12:05)

Wiersze Szymborskiej, Miłosza, Herberta, Różewicza zmieniły mnie na zawsze

Gerardo Beltran

Byłeś kiedyś na Stadionie X-lecia - "Jarmarku Europy"? Ja w sumie cieszę się, że przestał istnieć, choć z pewnością miał swój "piracki", międzynarodowy klimat. Ostatnio, co ciekawe, ukazała się powieść Nigeryjczyka Ify Nwamana o tym największym bazarze Europy. Ma znamienny tytuł "Stadion. Diabelskie Igrzyska"

- Parę dni po przyjeździe do Warszawy znajomi zabrali mnie na Stadion, ale w ogóle mi się nie spodobał i nigdy tam nie wróciłem. “Mrożąca krew w żyłach” historia przydarzyła mi się podczas zimy. W Domach Centrum nie mogłem znaleźć mojego rozmiaru, więc generalnie chodziłem przemarznięty. Dopiero rok później znalazłem w sklepach buty, które mi się podobały i na moją stopę. A teraz zakupy stały się koszmarem – nie wiadomo na co się zdecydować, tyle jest do wyboru.

Mój polski był na początku mieszanką rosyjskiego, bułgarskiego i polskiegoAbel Murcia

Jako dziecko miałem kontakt z kulturą polską, najpierw z muzyką, potem z teatrem, kinem i literaturą. W Meksyku poznałem poetę i tłumacza krakowskiego Jana Zycha, który dotarł tam w 1965 r. i rok później zaczął tłumaczyć, bardziej na prywatny użytek, poetów polskich na język hiszpański. Poznałem go w połowie lat 70. dzięki polskim przyjaciołom, którzy chodzili do tego samego liceum, co ja. Czytałem wtedy, a raczej on mi czytał pierwsze wiersze Szymborskiej, Miłosza, Herberta, Różewicza, które zmieniły mnie na zawsze. W moim pierwszym własnym tomik jako motto zamieściłem wiersz Haliny Poświatowskiej. Kiedy wiele lat później postanowiłem wyjechać z Meksyku, przyjechałem do Polski właśnie z powodu wierszy Poświatowskiej. Nigdy nie żałowałem tej decyzji, to był najlepszy wybór w moim życiu.

Od początku zauważyłem, że są dwie grupy obcokrajowców w Polsce: ci, którzy są tu z własnego wyboru (ja należę do tej grupy) i ci, którzy przyjechali tu w interesach (biznesmeni, dyplomaci etc.). Ci ostatni skarżyli się na wszystko. A nam wszystko wydawało się cudowne. Nie jestem oczywiście tak naiwny, by myśleć, że w Polsce wszystko jest doskonałe, są rzeczy dobre i złe, ale tak jest wszędzie. Gdyby było coś w tym kraju, co bardzo mi się nie podoba – coś, co byłoby wbrew moim zasadom czy uderzało w moją godność – po prostu bym stąd wyjechał. Ale na razie nic takiego się nie wydarzyło. Jest mi tu bardzo dobrze.

Abel Murcia: To prawda. Są tu ludzie, którzy myślą, że życie w Polsce jest czymś w rodzaju “skarania boskiego”. My Polskę wybraliśmy, ponieważ jest nam tu dobrze.

Rozmawiał Adam Przegaliński, Wirtualna Polska

Abel Murcia (ur. w 1961 r. w Vilanova i la Geltru) – absolwent Uniwersytetu Barcelony. Profesor jęz. hiszpańskiego na kilku uniwersytetach i w Instytucie Cervantesa w Polsce. Obecnie dyrektor Instytutu Cervantesa w Krakowie. Autor słowników dwujęzycznych. Tłumaczył wraz z Gerado Beltranem poezję Wisławy Szymborskiej, Tadeusza Różewicza. Sam tłumaczył wiersze Kapuścińskiego. Prowadzi blog poetycki. Autor tomu wierszy “Kilometr 43” (Bartleby Editores), tłumaczonego na kilka języków. Członek honorowy Stowarzyszenia Pisarzy Polskich.

Gerardo Beltran (ur. w Meksyku, 1958) – poeta, tłumacz, profesor poezji latynoamerykańskiej oraz teorii i praktyki przekładów literackich w Instytucie Studiów Iberyjskich i Iberoamerykańskich na Uniwersytecie Warszawskim. Wśród jego tłumaczeń znajdziemy dzieła polskich poetów takich jak: Szymborska, Miłosz, Herbert, Różewicz. Beltran tłumaczył też Johna Burnsa i Kerry’ego Shawna Keysa (z angielskiego), Johannesa Bobrowskiego (z niemieckiego), Kornelijusa Platelisa i Sigitasa Gedy (z litewskiego) i Manke Katza (z jidysz). Opublikował kilka tomów wierszy m.in. polsko-hiszpański “Krótki pejzaż z cieniami” (1996, Wyd. Małe). Jego wiersze były tłumaczone na wiele języków, otrzymał nagrody: Państwową Nagrodę Poetycką Efrain Huerta (Meksyk, 1991) i nagrodę za przekłady Związku Pisarzy Litewskich (Wilno, 2000). Jest członkiem litewskiego PEN Clubu i członkiem honorowym Stowarzyszenia Pisarzy Polskich.

Wiersz Gerardo Beltrana w jęz. hiszpańskim: "Breve paisaje con sombras"

Por la ciudad aún sin nombres
vagan las sombras
y los nombres de la sombras.

Vieja ciudad,
ciudad de piedra,
de hiedra sobre la piedra,
dura hiedra.

Ciudad de luz
sin luz.
Hoja dorada
tirada.
Cruz
sobre cruz.

Por la ciudad,
en la penumbra,
busco la sombra
del nombre
que me alumbra.