więcej

Sen zapomnienia.

Polityka  Polityka | dodane 2009-06-17 (06:55)

fot. PAP

opinie
drukuj

Nauka ciągle nie potrafi odpowiedzieć, na czym polega biologiczne znaczenie snu. Zbyt wiele kryje tajemnic. Jedno wydaje się pewne: śpią wszystkie zwierzęta.

Dlaczego śpimy? W starożytnej Grecji powszechnie uważano, że poprzez sny komunikują się z nami bogowie. Demokryt z kolei głosił, że we śnie ulatują z nas atomy duszy, których ubytek uzupełniać musimy nieprzerwanie oddychając (zanim nie wyzioniemy ducha). Arystoteles kwestii snu i bezsenności poświęcił całą uczoną rozprawę, w której pisał, iż „co do snu i czuwania, rozważyć musimy, czym one są: czy są one szczególne dla duszy, czy dla ciała, czy też im wspólne; jeśli zaś wspólne, do której części duszy lub ciała się odnoszą: więcej, jaka jest przyczyna tego, że są one atrybutem zwierząt oraz czy wszystkich zwierząt jest udziałem”. Ten program badawczy po 2300 latach nadal nie jest ukończony.

O zjawisku snu – które Wikipedia definiuje jako stan czynnościowy ośrodkowego układu nerwowego, podczas którego następuje zniesienie świadomości oraz bezruch (paraliż senny) – wiele się w tym czasie dowiedzieliśmy. W 1951 r. na przykład doktorant University of Chicago Eugene Aserinsky podłączył swego syna do nowej maszyny do pomiaru fal mózgowych (dziś zwanej elektroencefalografem) i odkrył fazy snu. Okazało się, że kiedy śpimy, aktywność mózgu przechodzi trwające normalnie około 90 min cykle, na zmianę zapadając w tzw. sen głęboki (NREM – od non rapid eye movement – lub wolnofalowy, z racji emitowanych w tym czasie elektrycznych fal delta o zmiennej intensywności) oraz sen płytki (REM, zwany też paradoksalnym), w czasie którego występuje szybki ruch gałek ocznych. W tej drugiej fazie pojawiają się najczęściej marzenia senne. Obie fazy dzielą się jeszcze na stadia, ale nie komplikujmy...

Odkrycie faz uprzytomniło badaczom, że do wyjaśnienia pozostało nie jedno zjawisko snu, lecz dwie odmienne jego formy, spełniające zapewne odmienne funkcje. Poza tym proste wyjaśnienie, że sen jest formą odpoczynku mózgu po trudach dziennego myślenia, stało się znacznie mniej przekonujące. Po prostu korzyść energetyczna, wynikająca ze zniesienia świadomości i paraliżu sennego, była w istocie tak nieznaczna, że trudno było usprawiedliwić nią fakt, iż na 8 godz. w ciągu doby stajemy się nieprzytomni i bezwładni, więc łatwo może nas upolować przechodzący nieopodal drapieżnik. Narażanie się na takie niebezpieczeństwo byłoby grubym błędem natury, gdyby sen nie spełniał jakichś innych ważnych zadań, poważnie zwiększających nasze biologiczne przystosowanie.

Badacze snu ruszyli więc na poszu­kiwania. W 1994 r. wydawało się, że grupa uczonych z Instytutu Weizmanna w Rehovot wie, jak wyjaśnić funkcję snu REM. Od dawna podejrzewano, że sen jest utrwalaczem pamięci. Izraelscy naukowcy wykazali, że faza REM wzmacnia tzw. pamięć proceduralną (ruchową) – odmienną od pamięci deklaratywnej (długofalowej pamięci jawnej). Hipotezę tę polubił Robert Stickgold, bardzo znany neurolog poznawczy z Harvard University, który stał się jej najbardziej znaczącym orędownikiem. Sprawa okazała się jednak bardziej skomplikowana, bo dalsze badania dowiodły, że sen NREM także pomaga owej pro­ce­duralnej pamięci. Generalnie jednak Stickgold jest zdania, że prawdopodobnie różne typy zadań pamięciowych potrzebują różnych rodzajów snu. I nie zmienia jego przekonania fakt, że znany jest przypadek Izraelczyka z odłamkiem szrapnela w mózgu, który nigdy nie przechodzi we śnie fazy REM, a mimo to ukończył prawo.

oceń
4
2
Podziel się

Czekamy na Twoje zgłoszenie!

Byłeś świadkiem lub uczestnikiem ważnego zdarzenia? Poinformuj Internautów o tym, co dzieje się w Polsce, na świecie, w Twojej okolicy!

Wyślij nam zdjęcie, film lub artykuł! Najciekawsze opublikujemy!


  • Skomentuj
  • WP.PL
  • FB

Korzystanie z komentarzy FB oznacza akceptację regulaminu

REGULAMIN
Ocena: 0 [0]
pomponinka [2009-06-17 08:16]

sen
nie wiem co w nim jest, ale moje życie kręci się tylko wokół snu!! uwielbiam spać i mogłabym spać 20h na dobę!

odpowiedz

pokaż 7 ukrytych odpowiedzi

Ocena: 0 [0]
~plusz [2009-07-01 13:23]

Dla jasności
Domena - eukarioty Królestwo - zwierzęta Typ - stawonogi Gromada - owady Rząd - błonkoskrzydłe Nadrodzina - osy Rodzina - mrówkowate

odpowiedz

Ocena: 0 [0]
marcing.81 [2009-06-17 14:01]

co to sen?
z angielskiego sen i marzenia to to samo - ja bym sie sklanial ku temu kierunkowi myslenia; choc zdarzaja sie tzw sny prorocze; mnie sie podoba teoria co do snu REM - tylko ze wiekszosc z nas w czasie tej fazu snu, czyli marzen sennych rusza nietylko galkami ocznymi ;) ja bym powiedzial ze sen jest to czas kiedy nasz mozg bez udzialu naszej swiadomosci i osobowosci - gdziekolwiek ona sie miesci - robi porzadek z "danymi" i "serwisuje" polaczenia nerwowe z calym organizmem, czyli oddziela wspomnienia stare od nowych, informace potrzebne do preztrwania od tymczasowych, np "idz jutro do sklepu" ktorych nie trzeba pamietac przy nastepnym spaniu; formy zapisu danych w komputerach odzwierciedlaja czesciowo tylko gowne formy "zapisu danych" przez mozg, czyli HDD, CD (lub DVD czy blueray :P) RAM, ROM, CASH, FLASH itd i nasz mozg odpowiednie dane "zapisuje" na odpowiednich "nosnikach"; a testowanie i serwisowanie polaczen nerwowych jak najbardziej wg mnie odbywa sie w czasie snu, gdzie np wydaje nam sie ze biegniemy, albo sie z kims kochamy itd; zauwazcie ze niektore sny wydaja sie badzo rzeczywiste - wg mnie to znak ze akurat te polaczenia nerwowe sa bardzo silne; ryzykuje teorie - niepelnosprawni powinni snic o tym ze sa sprawni, nie marzyc, bo marzenia sa generowane przez swiadomosc, a wszyscy wiedza jaka moc ma podswiadomosc;

odpowiedz

pokaż 2 ukryte odpowiedzi

Ocena: 0 [0]
~ble [2009-06-17 13:39]

jak to zwierzęta ??
człowiek to nie zwierze. człowiek to istota boska i nie pochodzi od pawiana

odpowiedz

pokaż 5 ukrytych odpowiedzi

Ocena: 0 [0]
~Asia [2009-06-17 13:55]

Mała uwaga
Z tego co się orientuje - delfiny jako jedyne zwierzęta nigdy nie śpią.

odpowiedz

pokaż 4 ukryte odpowiedzi

Ocena: 0 [0]
~bbb [2009-06-17 14:21]

Nie spia wszystkie zwierzeta
Mrowki nie spia.

odpowiedz

pokaż 5 ukrytych odpowiedzi

Ocena: 0 [0]
[2009-06-17 15:13]

Ciekawe, ciekawe..
.. jak się miewa Izraelczyk z pociskiem w głowie, bo z tego co wiem, faza REM ma znaczący wpływ na funkcjonowanie człowieka w ciągu dnia, a jej brak lub stałe przerywanie może doprowadzać do obniżenia koncentracji, depresji, a w bardziej dramatycznych przypadkach powodować objawy narkoleptyczne albo doprowadzać do skrajnego wyczerpania..

odpowiedz

Ocena: 0 [0]
qrak [2009-06-17 15:00]

nikt nigdy
nie rozwiąże tej wielkiej zagadki jaką jest sen!

odpowiedz

Ocena: 0 [0]
jajo [2009-06-17 14:59]

jak to? nie zgadzam się
że osobnik podczas snu jest jakoby w paraliżu i jedynie gałki oczne się ruszają. Przecież ruszają się też i inne nerwy - np ruszamy palcem czy dłonią jako impuls - czy nawet zwierzęta czesto we snie ruszają konczynami jakby biegały i wydają odglosy - no wlasnie a co z glosem? co z tym ze sie gada przez sen? jak to wszystko wyjasnic?

odpowiedz

Ocena: 0 [0]
kalafior [2009-06-17 14:57]

szkoda że
artykuł odnosi się jedynie do samej kwesti występowania snu a nie o tym co się śni. O tych wszystkich marzeniach sennych i wizjach. To byłoby bardziej ciekawsze. Co śnią ludzie co zwierzęta.

odpowiedz

Ocena: 0 [0]
~:) [2009-06-17 14:06]

ciekawe...
dla mnie ciekawe jest to jak to się dzieje że człowiek śpi co się dzieje w organizmie i że potrzebujemy snu, dlaczego człowiek kóry zarwał pare nocek wygląda jakby był chory?

odpowiedz

Ocena: 0 [0]
~ana [2009-06-17 13:38]

sen jest w pewnym stopniu lekiem ja bez snu robie sie nerwowa i trace powoli koncentracje kilka nocy nieprzespanych i jestem wykonczona..

odpowiedz

Ocena: 0 [0]
~dsj [2009-06-17 13:29]

jjui
delfiny nie śpią, po prostu wyłączają jedną z półkól mózgu

odpowiedz

Ocena: 0 [0]
~żetę [2009-06-17 13:19]

a co ...
sen to ogromna strata czasu, czy jest inaczej ? ...

odpowiedz

Ocena: 0 [0]
~ziom [2009-06-17 12:31]

Sen to cudo
Sen to zajebista sprawa, zwłaszcza jak się ma LD. Wiele przeżyć i emocji myślowych kreuje się dość często w śnie. Fajnie się przeskakuje z LD do OOBE.Kocham to:D, lub wpierdziela się do czyjegoś snu i mu rozrube robi buahahaha.:D Pozdro dla Ezoteryków:D

odpowiedz

Ocena: 0 [0]
~kaol [2009-06-17 09:05]

Biologiczna defragmentacja
naszego twardego dysku z usuwaniem niepotrzebnych wiadomości.

odpowiedz

pokaż 1 ukrytą odpowiedź

Ocena: 0 [0]
mers [2009-06-17 10:23]

sens
idziemy spac po to, zeby mogla sie uruchomic tarczyca produkujaca hormon, dzieki ktoremu usuwane sa z organizmu szkodliwe substancje i stany swiadomosci. minimalny czas pracy tarczycy do pełnej regeneracji to 7 h. a sen, to po prostu nasze chore mysli uwydatniajace sie, kiedy nasz mozg odpoczywa i ma chwile na działanie na innych plaszczyznach..

odpowiedz

Szukaj w serwisie

reporter wp24 chcę wyslać

Zrobiłeś unikalne zdjęcie,
napisałeś ciekawą
wiadomość?

Wyślij je do nas lub załóż
własne konto, na którym
je opublikujesz.

Najlepsze materiały
publikujemy na stronie głównej serwisu.

Ostatnio dodane przez reporterów WP24

Pogoda długoterminowa materiał foto Pogoda długoterminowa dodane przez: Internauta WP24
Prognoza pogody materiał foto Prognoza pogody dodane przez: Internauta WP24

więcej