Z okazji przypadającej w środę 84.
rocznicy urodzin Zbigniewa Herberta magazyn "Poetry International"
zorganizował w londyńskim centrum kulturalnym Southbank Centre
wieczór poświęcony twórczości polskiego poety.
Wiersze poety czytali Nick Laird - poeta i pisarz z Irlandii
Północnej, amerykańsko-polska pisarka Eva Hoffman oraz były
redaktor działu poezji tygodnika "Observer" Al Alvarez, który jako
pierwszy opublikował wiersze Herberta w Wielkiej Brytanii na
początku lat 60.
W dyskusji wskazano, iż Herbert był poetą mądrym i
szlachetnym, zabawnym w desperacki sposób, nieustannie
wydobywającym ukryte znaczenie mitów, odmawiającym wzięcia idei
za dobrą monetę, jednym z najważniejszych twórców drugiej połowy
XX wieku.
Według Evy Hoffman wiersze Herberta to często dialog dwóch osób,
lub jednej osoby z samą sobą. Herbert to dla pisarki "stoicki
sceptyk, który potrafi ironizować, nigdy nie będąc ani trywialnym,
ani gorzkim" oraz "
poeta poszukujący granic racjonalizmu".
Jego ironia jest ironią anty-bohatera. Pan Cogito -
tytułowa postać jego wierszy, to alter ego, przez które
wypowiada się sam Herbert, schodząc w głąb siebie. Pan Cogito
podważa powagę świata oficjalnego, ale jego ironia jest
równoważona przez powagę treści - powiedziała Hoffman.
Laird nazwał inteligencję Herberta nieokrzesaną, a jego samego
poetą, który nigdy nikomu nie schlebiał i nigdy nikomu nie starał
się przypodobać, lecz szukał odpowiedzi na pytanie "jak żyć?".
Alvarez, który poznał Herberta w Warszawie w 1961 roku zauważył,
że jego wiersze doskonale dają się tłumaczyć na obce języki i
zachowują swój metafizyczny i egzystencjalny sens.
Alvarez wskazał, że Herbert był człowiekiem doskonale
wykształconym nie tylko w klasyce i kulturze europejskiej, ale w
systemach autokratycznych i totalitarnych XX wieku.
Poszukując odpowiedzi na fundamentalne kwestie egzystencji i
świadom ich złożoności, Herbert miał wizję przejrzystego
ładu,który w malarstwie znajdował w obrazach wczesnorenesansowego
mistrza Piero della Francesca - mówił Alvarez.
W czasach, gdy człowiek ze wszech stron bombardowany jest
informacją, poglądami i opiniami warto pamiętać, że Herbert
odmawiał zajmowania stanowiska, zaglądał za fasadę argumentów i
domagał się wierności w myśleniu - zaznaczył z kolei Laird.
Na brytyjskim rynku czytelniczym ukazała się w październiku
książka "Zbigniew Herbert. The Collected Poems: 1956-1998", będąca
największym zbiorem utworów Herberta opublikowanym jak dotąd w
języku angielskim.
Środowe spotkanie, które odbyło się w sali koncertowej Purcell
Room w Southbank Centre prowadziła Agnieszka Wolny-Hamkało.
(ls, ula)