więcej

Kim naprawdę był Gall Anonim?.

wp.pl / Mariusz Nowik |  dodane 2006-02-27 (06:00) 8 lat 7 miesięcy 3 dni 9 godzin i 51 minut temu
drukuj


Co można wyczytać z kroniki Galla Anonima "do poduszki", jak przy pomocy komputera ustalać autorów średniowiecznych dzieł i kim naprawdę był najsłynniejszy kronikarz dziejów Polski - opowiada Wirtualnej Polsce prof. Tomasz Jasiński z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.


Uważa Pan, że odkrył tajemnicę pochodzenia jednego z najsłynniejszych kronikarzy polskich dziejów. Skąd pomysł, że Gall Anonim nie był Gallem, a Wenecjaninem?

Tomasz Jasiński: Na temat pochodzenia Galla Anonima było wiele różnych tez. Teza "włoska" wcale nie jest nowa i nie ja jestem jej autorem. Już w połowie XIX wieku, uczeni niemieccy, którzy wydali "Kronikę polską" Galla Anonima, powiedzieli: on był najprawdopodobniej Włochem. Potem wybitny polski mediewista z początków XX wieku, Tadeusz Wojciechowski, napisał wprost: Anonim był z Wenecji. Ale też nie poparł tej tezy żadnymi dowodami. Pewien przełom przyniosły badania pani Danuty Borawskiej w 1965 roku, która zrobiła to, czego nie zrobił Wojciechowski: zapoznała się z dziełami, które powstały w Wenecji i znalazła "Translację św. Mikołaja i jego towarzyszy". Ale zrobiła kardynalny błąd - odrzuciła połowę tekstu. Tekst składał się z Translacji i opisu cudów. Z drugiej części wynikało czarno na białym, że autor Translacji to mnich klasztoru św. Mikołaja w Lido, czemu zaprzeczała Danuta Borawska. Lido to taka mała laguna naprzeciwko Canale Grande w Wenecji. Otóż w tej drugiej części Translacji można zaleźć wiele argumentów przemawiających za utożsamianiem jej autora z Gallem.

Borawskiej przyszedł też do głowy zupełnie kuriozalny pomysł. Jej zdaniem autorem był biskup krakowski Maur. Co więcej, uznała, że Maur był Wenecjaninem i został kiedyś tam wygnany z Wenecji. To twierdzenie było tak fantazyjne, że gdy opublikowała o tym artykuł, historycy nie wiedzieli, co z tym fantem zrobić. Z jednej strony mieli ciekawy materiał, z drugiej wnioski były takie, że lepiej było się nie odzywać. Upłynęło 20 lat i głos zabrał dopiero prof. Marian Plezia, który nawet napisał, że wnioski Borawskiej trącą romansem kryminalnym. Prof. Plezia był filologiem łacińskim i gdy spojrzał na pełen tekst Translacji i na "Kronikę polską" Anonima, od razu doszedł do wniosku, że był to najprawdopodobniej ten sam autor. Ale trudno było mu się rozstawać z młodzieńczą tezą, więc powiedział, że Gall pewnie kształcił się we Francji. Ale ponieważ prof. Plezia nie przyjął w końcu argumentów o weneckim pochodzeniu Galla, ostateczne ustalenia znowu zostały odsunięte w czasie.


Wtedy Pan zajął się Gallem...

- Wtedy przyszło mi do głowy, żeby zbadać tę sprawę, ale trafiłem na nią zupełnie przypadkowo. Czytając Galla do poduszki, znalazłem opis Słowiańszczyzny. Jest on niezwykle ciekawy. Wszyscy brali go jako schematyczny, uważano, że nazwy, które tam padają, jak Epir lub Tracja, to dowód na to, że Gall lubił się popisywać wiedzą starożytną. A ja nagle zrozumiałem, że wprost przeciwnie, że przez krainy, które wymienia, wiedzie tak zwana Via Egnatia, starożytna droga, używana jeszcze w XII-XIII wieku. Do dzisiaj zresztą istnieją jej resztki. Wszystkie kraje opisane są według tej drogi. Najpierw Tracja, następnie Epir, potem Dalmacja, Chorwacja i Istria, a na końcu w opisie Słowiańszczyzny wymieniona jest nawet Wenecja. Więc mówię: to jest szlak wenecki.

Bądź na bieżąco z wiadomości.wp.pl

oceń
tak 13 86.67%
nie 2 13.33%

W innych serwisach

Czekamy na Twoje zgłoszenie!

Byłeś świadkiem lub uczestnikiem ważnego zdarzenia? Poinformuj Internautów o tym, co dzieje się w Polsce, na świecie, w Twojej okolicy!

Wyślij nam zdjęcie, film lub artykuł! Najciekawsze opublikujemy!


Opinie (1)

Pozostało znaków: 4000

REGULAMIN

2
0
~pilipirli 2013-02-17 (11:18) 1 rok 7 miesięcy 13 dni 4 godziny i 33 minuty temu

nieźle!

odpowiedz

Szukaj w serwisie

Bądź z nami na bieżąco

Najważniejsze wiadomości

UE nie złagodzi sankcji wobec Rosji
dodane 2014-09-30 (14:20) 1 godzinę i 31 minut temu

Znany ksiądz "wyprał" 67 mln zł. Zapadły wyroki ws. afery Stella Maris
dodane 2014-09-30 (13:28) 2 godziny i 23 minuty temu

Zmarł mężczyzna pobity przez ochroniarza w nocnym klubie
dodane 2014-09-30 (13:41) 2 godziny i 10 minut temu

9 lat dla ojca za wyrzucenie syna przez balkon
dodane 2014-09-30 (13:25) 2 godziny i 26 minut temu

Ujęto 30-latka, który zabarykadował się w budynku w Częstochowie
dodane 2014-09-29 (11:32) 1 dzień 4 godziny i 19 minut temu

7 ukraińskich wojskowych zginęło w trafionym przez czołg transporterze
dodane 2014-09-29 (10:15) 1 dzień 5 godzin i 36 minut temu

więcej wiadomości

Wyślij newsa #dziejesiewpolsce

Masz ciekawego newsa, zdjęcia film. Wyślij do nas.

wyślij

Najlepsze materiały publikujemy na stronie głównej serwisu.

Sonda

Czy zamierzasz zapoznać się z treścią expose Ewy Kopacz?

liczba oddanych głosów: 770