Najlepsi piłkarze i tancerki wybiorą prezydenta.

Mówi się, że gdzie pójdzie Brazylia, tam podąży Ameryka Południowa. 135 milionów uprawnionych do głosu Brazylijczyków decyduje, jaki kurs obierze ich kraj. Wybierają nowego prezydenta, a wraz z nim drogę dla całego kontynentu.

„Kiedy jakiś przywódca zaczyna się uważać za niezbędnego i niezastąpionego, rodzi się mały dyktator”, powiedział kilka lat temu Luiz Inacio Lula da Silva , prezydent Brazylii i ogłosił, że nie zmieni konstytucji, by móc zostać głową państwa trzeci raz z rzędu.

Zazwyczaj takie deklaracje ze strony prezydentów cieszą ich rodaków. W Brazylii tamte słowa bardzo zasmuciły miliony ludzi. Oni kochali Lulę, najlepszego wodza, jakiego kiedykolwiek mieli. Liczyli, że uwielbiany siwobrody polityk zmieni zdanie. Lecz tak się nie stało.

Mimo wszystko 65-letni były lider związkowy nie zostawił rodaków bez wskazówek. Jedną z nich jest rekomendacja, której udzielił Dilmie Rousseff, swojej szefowej sztabu i byłej minister energii. Lula twierdzi, że będzie ona jego godną następczynią. Pragnie, by to właśnie na nią głosowali Brazylijczycy w wyborach prezydenckich.

Jedynym liczącym się rywalem Rousseff jest Jose Serra - kandydat opozycji, były prezydent miasta Sao Paulo i gubernator stanu o tej samej nazwie. Serra i Rousseff nie są parą śmiertelnych wrogów, a wiele punktów ich programów pokrywa się. Dzielą ich jednak poglądy w kilku bardzo ważnych kwestiach i to te różnice sprawią, że wybór Brazylijczyków wpłynie nie tylko na losy ich państwa, ale też kontynentu, a może i dużej części świata.

(fot. AFP)

Luli nie tykaj

Ta kampania prezydencka nie polegała na negowaniu dokonań poprzednika. W Brazylii nikt nie odważy się powiedzieć złego słowa o ośmiu latach rządów da Silvy, bo to polityczne samobójstwo. Lula kończył drugą kadencję z blisko 80% poparcia. Jego mądre reformy pomogły wyjść z biedy ponad 20 milionom ludzi, a 29 milionom udało się w tym czasie dołączyć do klasy średniej. Należy do niej dziś ponad połowa obywateli – pierwszy raz w historii kraju. Da Silva jest zasłużenie nietykalny.

Na popularności dotychczasowego lidera najbardziej korzysta oczywiście jego protegowana, 62-letnia Rousseff. Rozmaite sondaże przedwyborcze dają jej co najmniej 25% przewagi nad Serrą i realne szanse na zwycięstwo już w pierwszej rundzie. „Dilma zgodziłaby się, że swój prawdopodobny tryumf zawdzięcza politycznej charyzmie Luli i wyróżnieniu przez niego”, pisze na łamach opendemocracy.org profesor Arthur Ituassu, wykładowca komunikacji społecznej na uniwersytecie w Rio de Janeiro. Brazylijczycy wierzą, że Rousseff nie zboczy z toru, na które ich państwo wkroczyło, gdy da Silva sięgnął po władzę.

Nie można zaprzeczyć, że podążając wytyczonym przez Lulę szlakiem, Brazylia osiągnęła bardzo wiele. Jeszcze dwadzieścia lat temu kraj znajdował się w ogromnym kryzysie po długim okresie wojskowych rządów żelaznej ręki. Wielu zdolnych ludzi zginęło w więzieniach lub uciekło zagranicę, nierówności społeczne osiągnęły szerokość oceanu, a wskaźnik inflacji pokazywał cztery cyfry, osiągając w pewnym momencie 2500%. Bazujące na poradach finansistów z USA neoliberalne reformy przeprowadzone przez prezydentów Collora i Cardoso nie przyniosły trwałego polepszenia sytuacji. Brazylijczycy, zmęczeni nieskutecznością centrowych polityków, w 2002 roku powierzyli władzę dawnemu lewicowemu rewolucjoniście – da Silvie.

Wbrew obawom, Lula nie miał zamiaru budować świata na nowo, lecz po prostu udoskonalił metody poprzedników i dodał szczyptę swoich przypraw. Zachował otwarte podejście do rynku, przyciągał zagranicznych inwestorów, ale jednocześnie wprowadził programy społeczne, które pozwoliły rzeszom ludzi wyrwać się z nędzy, a nawet założyć własną działalność i zdobyć wykształcenie. Wykorzystując potencjał kraju - młodą, dziś już ponad 200-milionową populację, żyzne gleby i ogromne bogactwa naturalne – oraz rozsądnie zarządzając kapitałem, da Silva stworzył stabilną gospodarkę, której nie zawalił nawet ostatni kryzys ekonomiczny. Brazylia ma ósme PKB na świecie - wyższe niż Rosja, Hiszpania lub Indie.

Czy Rousseff rzeczywiście będzie wiernie kontynuować politykę swojego mistrza? Większość komentatorów uważa, że tak. Narzuci jej to i przynależność do prezydenckiej Partii Pracowników i oczekiwania społeczne. Sama Dilma jest jednak tak naprawdę zagadką. Wszystkie dotychczasowe funkcje polityczne pełniła z nadania, nigdy nie została wybrana przez lud. Niewiele wiadomo o stylu rządzenia Rousseff. Zarzuca się jej brak charyzmy, tak charakterystycznej dla Luli. Jest za to na pewno pracowitą i silną osobą. W życiu zmierzyła się już z wczesną śmiercią ojca, wojskowym reżimem i oprawcami, którzy przez trzy lata torturowali ją w więzieniu za przystąpienie do partyzantki, a niedawno z właśną chorobą - rakiem. Z każdego pojedynku wychodziła zwycięsko.