Szokująca prawda o polskiej służbie zdrowia.

Kuriozalnych rozporządzeń NFZ, które wprowadzały niepotrzebny stres wśród chorych na raka i lekarzy, mieliśmy już wiele. Problemy związane z ochroną zdrowia poruszane są wtedy, gdy wtrącą się media. Pokazuje się płaczących pacjentów, poruszając w ten sposób uśpione sumienia urzędników, którzy nagle zmieniają swoje absurdalne decyzje – mówi w rozmowie z Wirtualną Polską dr n. med. Janusz Meder, prezes Polskiej Unii Onkologii. Zaznacza, że Ministerstwo Zdrowia od roku nie podejmuje rozmów z ekspertami Polskiej Unii Onkologii , kontaktując się z nimi wyłącznie przez media.

W Polsce jest rocznie ok. 140 tys. przypadków nowych zachorowań na raka, z czego blisko 90 tys. pacjentów umiera. Jeden procent walczących z rakiem to dzieci, czyli osoby poniżej osiemnastego roku życia. Jak pokazują doświadczenia ostatnich dni, Ministerstwo Zdrowia i NFZ zamiast pomagać potrzebującym, zaliczają kolejne kompromitujące wpadki.

„Złą interpretacją przepisów” miał być skandal wykryty przez TVN. Fundusz zmienił zasady finansowania nowoczesnych terapii onkologicznych. Dotąd do drogiej chemioterapii niestandardowej kwalifikował konsultant wojewódzki lub krajowy, a leczenie mogło odbywać się w różnych ośrodkach. Niekorzystna zmiana polegała na tym, że od nowego roku terapię miałby prowadzić tylko szpital zatrudniający konsultanta, co siłą rzeczy znacznie ograniczałoby dostęp do leczenia. Po tym, jak sprawę nagłośniły media, Premier Donald Tusk wezwał do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów minister zdrowia Ewę Kopacz oraz prezesa NFZ Jacka Paszkiewicza.

– Nie było intencją, by fizyczne podawanie leku odbywało się w miejscu pobytu konsultanta wojewódzkiego. Wydałem już odpowiednią interpretację, pomyłka nie była ani po stronie NFZ ani po stronie ministerstwa. Pojawił się przy interpretacji przepisu – tłumaczył szef NFZ. Przekonywał, że lekarze źle zrozumieli jego rozporządzenie. Ostatecznie zarówno Kopacz jak i Paszkiewicz przeprosili pacjentów za niedogodności związane z rozporządzeniem. Zapowiedział też jego zmianę.

Później wyszła na jaw kolejna „urzędnicza pomyłka”. Zgodnie z nowym rozporządzeniem NFZ w ramach programu wykrywania raka nie można badać kobiet z „dolegliwościami w obrębie piersi”. Fundusz nie zapłaciłby za takie badanie, zaś pacjentka byłaby odesłana bezpośrednio do lekarza. Sprawę nagłośniła „Gazeta Wyborcza”. Ostatecznie NFZ ma przepis uszczegółowić, czyli stworzyć listę dolegliwości, które będą eliminowały z badań.

O kondycji polskiej onkologii, absurdalnych decyzjach NFZ i ignorancji Polaków wobec profilaktyki zdrowotnej rozmawiamy z dr. n. med. Januszem Mederem, prezesem Polskiej Unii Onkologii. Druga część wywiadu zostanie opublikowana w przyszłym tygodniu.

Anna Kalocińska: Po ostrej burzy medialnej, że część chorych leczonych na raka terapią niestandardową nie dostanie chemii, bo przepisy się zmieniły, skrytykował pan działania Ministerstwa Zdrowia: „Nie rozmawia z onkologami i właśnie mamy tego skutki!”. Jak pan doktor rozumie te słowa?

Dr Janusz Meder: – To wyraz ubolewania mojego, jak i całego środowiska onkologów. W czerwcu 2008 r. Rada Naukowa Polskiej Unii Onkologii, w skład której wchodzą najlepsi eksperci z zakresu onkologii, wystosowała do Ministerstwa Zdrowia i prezesa NFZ Jacka Paszkiewicza list z prośbą o podjęcie wspólnego dialogu. Tak, żeby środowisko mogło zaopiniować zmiany w reformie zdrowia i uczestniczyć w nich, zanim jeszcze zostaną przyjęte konkretne uchwały. Ucieszyła nas reakcja pani minister Kopacz, która z aprobatą przyjęła propozycję spotkania. Odkąd objęła stanowisko ministra wielokrotnie zresztą podkreślała, że jej priorytetem jest onkologia i poprawa leczenia chorych na nowotwory, które są głównym zagrożeniem epidemiologicznym i zabójcą ludzi w XXI wieku.

Ostatecznie odbyły się cztery spotkania. Ich uczestnikami byli m.in.: eksperci z Polskiej Unii Onkologii, minister Ewa Kopacz, wiceminister Marek Twardowski, prezes i wiceprezes NFZ oraz prezes AOTM (Agencja Oceny Technologii Medycznych). Onkolodzy zgłaszali swoje postulaty, które potem omawiano. Do dwóch spotkań doszło nawet w siedzibie minister Kopacz, czyli przy ul. Miodowej. W tym ostatnie posiedzenie w styczniu 2009 r. Onkolodzy nie spodziewali się, że będzie to ostatnie posiedzenie. Tym bardziej, że ustalono plan następnej konferencji, której znaczącym punktem była dyskusja nad chemioterapią niestandardową. Przedłożyliśmy nawet ministerstwu projekt, zmierzający do uporządkowania obowiązujących przepisów. Świadomi tego, że wiele terapii niestandardowych jest bardzo kosztownych. Z drugiej strony nie chcieliśmy dopuścić do sytuacji, w której to urzędnik narzuca lekarzowi sposób leczenia. Wnioski na leczenie chemioterapią niestandardową wymagają zgody wojewódzkich i krajowych konsultantów ds. onkologii. Na tym etapie - mimo licznych listów i telefonów do ministerstwa z naszej strony - spotkania się skończyły. Do dziś nie wiem, z jakich właściwie powodów.

Czyli ministerstwo nie rozmawia z onkologami od roku?

– Właśnie. A potem pani minister i prezes NFZ mają do nas żal, że rozmawiamy przez media. Pytam się więc: A jak inaczej? Co możemy zrobić ponad to, co już zrobiliśmy? Bo naprawdę mieliśmy, i nadal mamy, wolę, żeby w takich spotkaniach uczestniczyć.