więcej

Żałoba narodowa kontra żałoba prywatna.

Logo dostawcy  wp.pl | aktualizacja 2009-10-27 (08:42)

fot. Krzysztof Ireneusz Murawski

opinie
drukuj

Współcześni Polacy przeżywają żałobę inaczej niż jeszcze kilkanaście lat temu. Jaką transformację przeszło w ostatnim czasie radzenie sobie ze stratą? Dlaczego bardziej cenimy sobie żałobę prywatną niż narodową? Na te i inne pytania znajdziesz odpowiedź w specjalnym cyklu Wirtualnej Polski poświęconym tematyce śmierci.

My, Polacy, szczególnie przed zbliżającym się dniem Wszystkich Świętych, z jednej strony cenimy sobie intymność w przeżywaniu śmierci, widoczną w coraz bardziej osobistych treściach nekrologów czy odprawianego rytuału żegnania się ze zmarłym przy otwartej trumnie; z drugiej zaś – żałoba, zwłaszcza narodowa, nie ściska nas za serce tak mocno jak kiedyś. W powszechnej opinii to prezydent Lech Kaczyński zbanalizował żałobę, wprowadzając ją zbyt często, zbyt pochopnie i nie w tych momentach, co trzeba. Wielu, zwłaszcza po wydarzeniach w Kamieniu Pomorskim, nie szczędzili prezydentowi ostrych słów krytyki, oskarżając go nawet o to, że wykorzystuje tragedię ludzką dla polepszenia własnej sytuacji politycznej (poprzez poprawę notowań).
Tworzą się nowe formy pożegnań przeniesione do wirtualnego świata


Krytykowano przede wszystkim zbyt często ogłaszanie żałoby narodowej w ostatnim czasie. Oburzenia tym faktem nie kryli nawet polscy naukowcy. Prof. Magdalena Środa mówiła w rozmowie z Wirtualną Polską, że w okresie międzywojennym, tak ważnym z punktu widzenia symboliki narodowej, były zaledwie trzy żałoby narodowe – w tym jedna z powodu śmierci marszałka Piłsudskiego. – Nie można przy każdym zbiorowym wypadku ogłaszać żałoby narodowej. Znacznie bardziej efektywna, jak również znacznie bardziej medialna, byłaby skuteczna pomoc finansowa – pouczała filozofka. Podobnie sprawę widział muzyk Tymon Tymański, który na swoim blogu w Wirtualnej Polsce napisał: „Następnym razem, Panie Prezydencie, proponuję Panu zrobić żałobę prywatnie, za paznokciami, i poprzeć ją odpowiednim przelewem. Pańskie obłudne pokazówki są mało wiarygodne i zdradzają intencje, które mają więcej wspólnego z marketingiem niż empatią”.

Przeżywanie straty

Kontrowersji wokół śmierci, a zwłaszcza sposobów przeżywania straty jest w Polsce dużo więcej. W specjalnym cyklu Wirtualnej Polski chcemy opisać te, które wydają nam się najważniejsze i najbardziej aktualne. W publicznych debatach, na przykład, liczne spory dotyczą prochów, pozostających po procesie kremacji. Dotychczasowe prawo, które zakazuje rozsypywania ich w dowolnym miejscu, nie wszystkim odpowiada. Niektórzy już za życia planują, że chcieliby, by ich prochy zostały rozsypane, na przykład, na działce, w przydomowym ogródku czy też w górach.

Często dochodzi do sytuacji trudnej dla rodziny zmarłego; z jednej strony chcą oni wypełnić wolę denata, który jeszcze za życia deklarował chęć rozsypania swoich prochów, z drugiej strony spotykają się z twardą barierą ze strony prawa. Niektórzy – ponieważ nie ma urzędu, który śledziłby drogę urny wydanej z krematorium – przechowują urnę dłużej, niż wynika to z obiektywnych okoliczności, czy rozsypują prochy zgodnie z wolą zmarłego. W ten sposób narażają się jednak na grzywnę oraz wpisanie nazwiska do akt sądowych. Możliwe, że już wkrótce polskie prawo zakazujące rozsypywania prochów ulegnie zmianie. Projekt, który przewiduje liberalizację przepisów dotyczących pochówku ludzkich prochów, trafił już do rąk posłów z sejmowej komisji zdrowia.
Co na to Kościół katolicki? Jako jeden z nielicznych akceptuje kremację, choć na ogół zachęca do tradycyjnego złożenia ciała w grobie; inaczej w kościele prawosławnym, w którym kremacja jest nie do pomyślenia, podobnie jak w judaizmie czy islamie. Z drugiej strony Kościół wyraźnie sprzeciwia się wszelkim praktykom eksperymentowania z prochami zmarłych, jak trzymanie urny w domu na telewizorze czy w sypialni, uważając to raczej za gadżeciarstwo niż cześć oddaną zmarłemu.

Ciekawym problemem, który chcielibyśmy poruszyć w cyklu, jest również odbiegające od klasycznego przeżywanie żalu widoczne w poetyce tradycyjnych nekrologów. Coraz częściej zrywa się z oficjalnością, manifestuje własne uczucia i emocje, używając czasowników w rodzaju „tęsknimy”, „kochamy”, „będziemy pamiętać”. Odbiegamy tym od tradycyjnej formy nekrologu, będącego zawiadomieniem o śmierci i podającego ogólne informacje o pogrzebie oraz życiu i działalności zmarłego. Na łamach gazet coraz częściej wyrazy współczucia składają przedstawiciele przedsiębiorstw. Słowa te zwykle adresowane są do określonego grona ludzi.
Podobnej transformacji ulega poetyka nagrobków, gdzie można spotkać osobiste sformułowania typu „ukochana matka”, „córeczka” czy „nasz Skarb”, które świadczą o osobistym zaangażowaniu rodziny.

Tworzą się też nowe formy pożegnań przeniesione do wirtualnego świata. Poza e-zniczami, masowo zapalanymi przez Internautów w dniu Wszystkich Świętych, coraz większą popularnością cieszą się wirtualne cmentarze. Każdy, kto chce, może kupić dla swojego bliskiego zmarłego nagrobek (albo grobowiec!), zapalić na nim wirtualny znicz (asortyment lampek stale się powiększa), czy położyć e-wiązankę. Dopłacając odpowiednią kwotę, nawet kilkuset złotych, można zamówić unikalny, w niczym nieprzypominający tradycyjnego nagrobek.

Specjalny cykl Wirtualnej Polski, poza społecznymi formami przeżywania straty, będzie się również odnosił do aspektów psychologicznych. Niezależnie bowiem, czy zapalamy znicz realnie czy wirtualnie, oddajemy w ten sposób cześć zmarłemu, jednocześnie radząc sobie z własnym żalem. Proces ten odnosi się do wszystkich, nawet tych, którzy przeżyli śmierć bliskiej osoby, zanim ta zdążyła jeszcze przyjść na świat (na przykład w wyniku poronienia). Psycholog Izabela Kielczyk mówiła w rozmowie z Wirtualną Polską, że zwiedzanie grobów, zapalanie świeczek, modlitwy, czasem nawet rozmowy ze zmarłymi niektórym faktycznie pomagają poradzić sobie ze stratą. Ekspertka jednocześnie podkreśla, że mimo licznych transformacji i prób oswajania się ze śmiercią, w naszym społeczeństwie wciąż jest to w dużej mierze temat tabu.

Przeczytaj pierwszy tekst z cyklu Przeżywanie straty: "40 tys. Polek rocznie przeżywa prawdziwe piekło"

Anna Kalocińska, Wirtualna Polska

Zobacz również: Wirtualny znicz.
oceń
26
8
Podziel się

Czekamy na Twoje zgłoszenie!

Byłeś świadkiem lub uczestnikiem ważnego zdarzenia? Poinformuj Internautów o tym, co dzieje się w Polsce, na świecie, w Twojej okolicy!

Wyślij nam zdjęcie, film lub artykuł! Najciekawsze opublikujemy!


  • Skomentuj
  • WP.PL
  • FB

Korzystanie z komentarzy FB oznacza akceptację regulaminu

REGULAMIN
Ocena: 0 [0]
~darek [2009-12-02 20:54]

precz z prywaciarzami
co ci prywaciarze robiom panstwo wieksze kary powinnno nakladac na nich po nowym roku dac mi w kosc zwiekszyc podatki od ich działalnosci

odpowiedz

Ocena: 0 [0]
~jur [2009-10-29 11:41]

śmieci
Znam takich,którzy starych rodziców oddali do hospicjum , a po śmierci dokonali kremacji a prochy rozrzucili przy spalarni. Nie będą mieć kłopotu z grobami. Tak argumentowali swoją decyzję. W naszej kulturze to szokujące,ale może należałoby się zastanowić. Jestem oburzony ,ale może za kilka lat to będzie roguła. Po kłopocie. Starość,choroba to kłopot.

odpowiedz

pokaż 5 ukrytych odpowiedzi

Ocena: 0 [0]
~aga [2009-11-02 16:15]

NADUŻYCIE PREZYDENTA
W ostatni weekend na drogach zginęły 32 osoby, czyli znacznie więcej niż w kopalni Wujek. Dlaczego prezydent Kaczyński milczy ? Dlaczego nie ogłasza żałoby narodowej ? Hipokryzja czy PR ? Wstyd.

odpowiedz

Ocena: 0 [0]
~madlen [2009-10-28 13:02]

święto NO ŚWIETO
DLA KOGO SIE PYTAM DLA KOGO A GDZIE EKOLOGIA KŁANIAM SIE KLECHOM

odpowiedz

pokaż 1 ukrytą odpowiedź

Ocena: 0 [0]
~kolbuch_17 [2009-11-02 12:20]

Kim jesteśmy ?
Dziećmi gwiazd .

odpowiedz

Ocena: 0 [0]
~aneta [2009-11-01 18:37]

ja mam zapisane
aby jeśli to możliwe oddać najwięcej organów, potem skremować, byle robactwo mnie nie zeżarło

odpowiedz

Ocena: 0 [0]
~aneta [2009-11-01 18:34]

są ludzie, których nie można zapomnieć
wspominam wiele osób, które odeszły z tego świata, ale wśród nich jest kilka, których nigdy nie zapomnę i nad których grobami ronię do tej pory łzy, koleżanka z klasy, z którą wyrywałam sobie włosy na przerwach - miała tylko 14 lat, mojego wujka, gbura i świntucha o gołębim sercu, serdecznego kolegę Krzysia, który miał tylko 22 lata i do przejechania 100m do sklepu, niestety przeżył pijany kierowca auta, tak wiele było przed nimi, tak bardzo mi ich brakuje nawet po 18/11 i 10 latach

odpowiedz

Ocena: 0 [0]
~>M< [2009-11-01 11:51]

Żałoba jest niebiblijna
Nie powinniśmy płakać z powodu śmierci bliskiej osoby.Wprost przeciwnie, powinniśmy się cieszyć,pod warunkiem,że dana osoba żyła w zgodzie z Jezusem.Modlitwy za zmarłych nie mają żadnego sensu,ponieważ jak mówi Pismo Święte po śmierci człowiek zasypia i zostanie wzbudzony w dniu Sądu Ostatecznego,by pójść do Nieba lub umrzeć śmiercią drugą-wieczną 'Nie dziwcie się temu,gdyż nadchodzi godzina,kiedy wszyscy w grobach usłyszą Jego głos;I wyjdą ci,co dobrze czynili,by powstać do życia;a inni,którzy żle czynili,by powstać na sąd.' Jan 5,28.29 Modlitwy za zmarłych nic nie zmienią.Mieli oni czas przez całe życie aby się zmienić na wzór Chrystusa,człowiek grzeszny nigdy nie dołączy do Boga,bo karą za grzech jest śmierć(piekło to wieczna śmierć) 'Albowiem zapłatą za grzech jest śmierć,lecz darem łaski Bożej jest żywot wieczny w Chrystusie Jezusie,Panu naszym' Rzym. 6,23 Kościół Katolicki tłumaczy,że człowiek po śmierci może pójść do czyśćca,dlatego należy modlić się za zmarłych.Niestety czyściec to wymysł władz kościelnych,jak również i piekło( w ogólnie znanej postaci).Czy Bóg który jest miłością mógłby pozwolić na to, aby jego własne dzieci cierpiały wieczne męki?To by tylko potęgowało ich grzech. Zajrzyjcie czasem do Biblii,jedynego żródła prawdy.Nie dajcie się zwodzić KK i ich pogańskiej tradycji. 'A jeśli komu z was brak mądrości,niech prosi Boga,który wszystkich obdarza chętnie i bez wypominania,a będzie mu dana.Ale niech prosi z wiarą,bez powątpiewania;kto bowiem wątpi podobny jest do fali morskiej,przez wiatr tu i tam miotanej.Przeto niechaj nie mniema taki człowiek,że coś od Pana otrzyma.' Jak. 1,5-7

odpowiedz

Ocena: 0 [0]
~ida [2009-10-29 17:49]

jestem za kremacją
Przykazałam dzieciom,że mam być skremowana po śmierci.1.Moje dzieci wiedzą,że mam być skremowana i prochy mają spocząć w ostateczności w rodzinnym grobowcu.2.Ale moim życzeniem jest aby były rozsypane tam gdzie byłam szczęśliwa,mam nadzieję,że doczekam tego że będzie można je rozsypać...3.Dla dzieci to też lepiej,nie trzeba dbać o grób.4.Żyć będę w ich pamięci-bo dla nich żyłam i pracowałam,a wspominać mnie będą bo ich kochałam i wszystko robiłam z myślą o nich!Mam 52 lata i moje poglądy dla niektórych są kontrowersyjne i sprzeczne z religią,ale ja mówię,że z prochu powstałam i w proch się obrócę...I co Wy na to!?Moje dzieci to zaakceptowały i też trochę kręcą głowami,ale ostatnio znajoma też była skremowana i ich obawy opadły.Ciężko będzie z rozsypaniem-bo to wbrew prawu...Ale im podpowiadam -2 urny i po klopocie...

odpowiedz

pokaż 1 ukrytą odpowiedź

Ocena: 0 [0]
~<> [2009-11-01 11:37]

żałoba to przejaw egoizmu
mam sie smucic ze ktos odszedl do Boga, a co mu tam zle?

odpowiedz

Ocena: 0 [0]
~Anna [2009-10-31 08:18]

P.Środa
to największy wróg Polaków i Kobiet

odpowiedz

Ocena: 0 [0]
~VIP [2009-10-30 23:53]

Środa
Wtorek to łeb i buc

odpowiedz

Ocena: 0 [0]
~jnhjgvc [2009-10-30 15:16]

żałoba?
Jest to przykre jak ktoś ginie lub umiera ale przy żałobie narodowej to jest śmieszne Może to głupie ale ile ginie dziennie ludzi? Żałobę powinniśmy miec co dzień wiec wprowadzanie jej jest trochę dziwne

odpowiedz

Ocena: 0 [0]
~malena [2009-10-26 10:50]

"IDEAŁ SIĘGNĄŁ BRUKU"
P. Środa - naukowcem, proszę dziennikarzy z Wp o nieobrażanie naukowców.

odpowiedz

pokaż 8 ukrytych odpowiedzi

Ocena: 0 [0]
~punio [2009-10-30 10:10]

Każda śmierć !!!
-Każda śmierć czlowieka jest wstrząsem ,przeżyciem dla jego bliskich znajomych,także i oglaszana przez prezydenta żołoba narodowa odbierana jest przez naród ze zrozumieniem ,smutkiem i wsółczuciem dla bliskich danej tragedii.-Niestety odnosnie żołoby narodowej to sam prezydent dporowadza często ,że dany dramat jest często odbierany przez społeczeństwo odwrotnie niż należy.-Ponadto o śmierci,coraz bardziej i częściej zaczynamy mysleć w innych kategoriach ,dlatego traktujemy to jako coś normalnego, a oprócz bliskich osób zmarłych,trochę ogarnia nas smutek [nawet nie udawany],jeśli dotyczy to naogół większych tragedii,czy osób młodszych wiekowo.

odpowiedz

Ocena: 0 [0]
~marek [2009-10-30 08:46]

same jaja z zaloby to istna komercja w stylu zachodnim
ciekawe co wyborcza i jej poplecznicy pisaliby gdyby prezydent nie oglosil zaloby -ale wtedy by byl lamant moze sie jeszcze pouzalaja szkoda ze komputery jeszcze nie puszczaja lez

odpowiedz

Ocena: 0 [0]
~(gość serwisu) [2009-10-30 06:16]

Żałoba po polsku to jest cyrk
w wykonaniu Kaczyńskiego i TVP Info razem wziętych.

odpowiedz

Ocena: 0 [0]
rbk17 [2009-10-29 21:10]

Ciekawe czy w nadcjodzacej kampanii prezydenckiej
Tusk wykorzysta nadmiernie nadgorliwą "żałobność" rywala?

odpowiedz

pokaż 1 ukrytą odpowiedź

Ocena: 0 [0]
~suseł [2009-10-28 01:12]

Kaczor wprowadza żałobę - źle! Nie wprowadziłby - też
źle! A krytykują w obu wypadkach zawsze ci sami. Proste kryterium: ten jest mądry i ładny, kto się o wszystko czepia Kaczora. Też taki byłem, ale zacząłem używać mózgu bez dyrygentów z tefałenu i Wyborczej.

odpowiedz

pokaż 2 ukryte odpowiedzi

Ocena: 0 [0]
~nightwolf [2009-10-29 21:35]

Nieprzesadzał bym
Może niejestem za Lechem Kaczyńskim ale nieuważam by załobe narodową dawał zbyt często uwazam że dawał ją w wyjątkowych okolicznościach, gdy gineli nasi rodacy i to niejest jakieś dziwactwo i jak to napisal redaktor banalizowanie z żałoby narodowej bo tam gdzie ginie wiele istnień tam jednoczą się ludy, a wiadomo że cały kraj niebedzie płakał za zmarłymi w tragediach jeśli w nich nieuczestniczą nasi bliscy. Redaktorek chyba wogule nie wie co pisze. PZD

odpowiedz

Szukaj w serwisie

reporter wp24 chcę wyslać

Zrobiłeś unikalne zdjęcie,
napisałeś ciekawą
wiadomość?

Wyślij je do nas lub załóż
własne konto, na którym
je opublikujesz.

Najlepsze materiały
publikujemy na stronie głównej serwisu.

Ostatnio dodane przez reporterów WP24

Pogoda długoterminowa materiał foto Pogoda długoterminowa dodane przez: Internauta WP24
Prognoza pogody materiał foto Prognoza pogody dodane przez: Internauta WP24

więcej

Sonda

Jaki prezent dasz swojej Mamie?

liczba oddanych głosów: 895