więcej

warmińsko-mazurskie

Warmiacy w sylwestra jedli breję i bajerowali.

PAP |  dodane 2009-12-31 (14:20) 4 lata 10 miesięcy i 7 minut temu
drukuj

Jeszcze na początku XX wieku Warmiacy żegnali stary rok i witali nowy jedząc podczas uroczystej kolacji potrawę z mąki - tzw. breję i wróżąc z wosku albo cyny.

Jak opisuje w książce "Doroczne zwyczaje i obrzędy na Warmii" Jan Chłosta, obyczaje sylwestrowe i noworoczne w tym regionie były nadzwyczaj bogate. Nie brakowało bajerowania, czyli poruszania kościelnym dzwonem. Już po południu młodzież wychodziła na wieżę kościelną. Linę, którą zazwyczaj poruszano dzwon, wciągano na górę i serce dzwonu ocierano o czaszę, co wydawało huczący dźwięk.

Gospodynie tymczasem przygotowywały ciastka-nowolatki z mąki i odrobiny wina, poświęconego 27 grudnia w dniu św. Jana w kościele. Ciasto miało formy: trzech króli, serc, gwiazd, koni, krów, owiec, kur, gęsi, kłosów, drzew. Ulepki suszone były na piecu i następnego dnia rano figurę podobną do trzech króli wieszało się na ścianie. Wisiała tam do następnego roku. Pozostałe ulepione figury dodawano do karmy koniom, bydłu, owcom i świniom. Nowolatka kładło się też w otwory drzew mówiąc przy tym: "Ja ci daję nowolato, a ty daj mi łowoc za to!".

Oblepiano też ciastem pnie drzew owocowych oraz okręcano powrozem, wykonanym ze słomy, ale też pokropionym wodą święconą.

Jeszcze przed zmrokiem gospodarz kropił wodą święconą dom, zagrodę i stodołę, zawsze wypowiadając prośbę o ochronę i pomoc Boga. Gospodynie przygotowywały wieczerzę. Składała się ona z brei ze skrzeczkami, czyli skwarkami, do tego podawano mleko i kwaśną kapustę. Breja była to potrawa z mąki, okrągła, z dołkiem pośrodku, w który wlewano tłuszcz. Przygotowywano też grog i poncz.

Z dniem świętego Sylwestra łączyły się różnorodne wróżby. Dziewczęta lały rozpuszczony ołów, cynę lub wosk. Roztapiały je na łyżce, wlewały do naczynia z wodą. Po skrzepnięciu wyjmowały i oceniały, co też się ulało. Na podstawie kształtu wysnuwały horoskopy na przyszłość.

Tego dnia młodzież płatała także różne psoty - sąsiadowi umieszczano np. wóz lub drzwi ogrodowe na dachu stodoły albo dyszel z wozu wkładano do komina.

Nie można było tego dnia urządzać prania ani szyć bielizny. Nie zalecano czesania włosów, bo kury mogłyby zniszczyć na wiosnę zasiane w ogrodzie warzywa. W starym roku należało oddać wszystkie pożyczone rzeczy, w noc sylwestrową nie należało wychodzić na rozstajne drogi ani też przekraczać granicy wioski, bo tam rzekomo czyhało na człowieka zło.


(zel)

Bądź na bieżąco z wiadomości.wp.pl

oceń
tak 1 100%
nie 0 0%

Przeczytaj też

Sylwester na Mazurach - awaria prądu

aktualizacja 2009-12-31 (22:02) 4 lata 9 miesięcy 29 dni 16 godzin i 25 minut temu

"Antysylwester" w celi

dodane 2009-12-31 (17:10) 4 lata 9 miesięcy 29 dni 21 godzin i 17 minut temu

Sylwester na stoku w... Warszawie

dodane 2009-12-31 (14:12) 4 lata 10 miesięcy i 15 minut temu

Setki osób ranne podczas zabaw sylwestrowych

dodane 2009-12-31 (13:35) 4 lata 10 miesięcy i 52 minuty temu

Tam się bawią w sylwestra bez alkoholu

dodane 2009-12-31 (11:15) 4 lata 10 miesięcy 3 godziny i 12 minut temu

Noworoczna fala zalała cały świat

aktualizacja 2010-01-01 (08:51) 4 lata 9 miesięcy 30 dni 5 godzin i 36 minut temu

Gdzie się bawić na Dolnym Śląsku

aktualizacja 2009-12-31 (12:16) 4 lata 10 miesięcy 2 godziny i 11 minut temu

Nasze postanowienia: rzucam palenie, odchudzam się...

dodane 2009-12-31 (00:30) 4 lata 10 miesięcy 13 godzin i 57 minut temu

W innych serwisach

Czekamy na Twoje zgłoszenie!

Byłeś świadkiem lub uczestnikiem ważnego zdarzenia? Poinformuj Internautów o tym, co dzieje się w Polsce, na świecie, w Twojej okolicy!

Wyślij nam zdjęcie, film lub artykuł! Najciekawsze opublikujemy!


Opinie (7)

Pozostało znaków: 4000

REGULAMIN

0
0
~SOKRATES 2009-12-31 (19:01) 4 lata 9 miesięcy 29 dni 19 godzin i 26 minut temu

K.Mazowiecki sprowadzil cholote krzyzacka do Polski
i tak powstaly Prusy i teraz smieja sie ze swoich obyczajow

odpowiedz

pokaż 1 ukrytą odpowiedź

0
0
~LECMAN 2009-12-31 (16:01) 4 lata 9 miesięcy 29 dni 22 godziny i 26 minut temu

Warmiacy tak..to całkiem mozliwe, bo u nas w Prusiech
w mieście LEC to jedliśmy głównie pieczyste, kołacze i owoce południowe, a po uczcie braliśmy prysznic i hyc pod jedwabne kołderki....a warmiacy to ..to oni na snopkach słomy.Będę musiał pojechać kiedyś na tą warmię i zobaczyć , czy coś się zmieniło, bo podobno nic.!!!

odpowiedz

pokaż 1 ukrytą odpowiedź

0
0
~jurutka 2009-12-31 (19:58) 4 lata 9 miesięcy 29 dni 18 godzin i 29 minut temu

Nowy Rok
Ja pamiętam jeszcze z dzieciństwa różne psikusy jakie nam sąsiedzi robili było zabawnie

odpowiedz

0
0
~Obserwator 2009-12-31 (18:32) 4 lata 9 miesięcy 29 dni 19 godzin i 55 minut temu

Ci "warmiacy" razem z autorem tych wynaturzen to nas Prusakow moga wylacznie..
Stek bzdur przyprawionych widzimisiem.

odpowiedz

0
0
~LECMAN 2009-12-31 (16:01) 4 lata 9 miesięcy 29 dni 22 godziny i 26 minut temu

Warmiacy tak..to całkiem mozliwe, bo u nas w Prusiech
w mieście LEC to jedliśmy głównie pieczyste, kołacze i owoce południowe, a po uczcie braliśmy prysznic i hyc pod jedwabne kołderki....a warmiacy to ..to oni na snopkach słomy.Będę musiał pojechać kiedyś na tą warmię i zobaczyć , czy coś się zmieniło, bo podobno nic.!!!

odpowiedz

Szukaj w serwisie

Bądź z nami na bieżąco

Najważniejsze wiadomości

Kto zostanie sekretarzem generalnym Platformy Obywatelskiej?
dodane 2014-10-31 (07:05) 7 godzin i 22 minuty temu

Mocne słowa Michała Kamińskiego: Jarosław Kaczyński to tchórz
dodane 2014-10-31 (08:45) 5 godzin i 42 minuty temu

"Wprost" pozywa Romana Giertycha i "Gazetę Wyborczą"
dodane 2014-10-31 (07:45) 6 godzin i 42 minuty temu

Mężczyzna zginął pod kołami autobusu
dodane 2014-10-31 (09:06) 5 godzin i 21 minut temu

Autobus staranował dziewięć aut we Wrocławiu
dodane 2014-10-30 (14:07) 1 dzień i 20 minut temu

Jakie są szanse na ekstradycję Polańskiego?
dodane 2014-10-30 (04:55) 1 dzień 9 godzin i 32 minuty temu

więcej wiadomości

Wyślij newsa #dziejesiewpolsce

Masz ciekawego newsa, zdjęcia film. Wyślij do nas.

wyślij

Najlepsze materiały publikujemy na stronie głównej serwisu.

Sonda

Kto nagrał najśmieszniejszy spot wyborczy? Zobacz najbardziej komiczne spoty wyborcze

liczba oddanych głosów: 712