Reforma nauki - więcej szans dla młodych .

Instytuty badawcze z najgorszą oceną będą zlikwidowane, stanowiska kierownicze w instytutach będą kadencyjne, połowa członków PAN nie będzie mogła być starsza niż 55 lat. Więcej pieniędzy dostaną młodzi naukowcy na granty badawcze - zakłada reforma nauki.

W czwartek na konferencji prasowej w Warszawie minister nauki i szkolnictwa wyższego Barbara Kudrycka przedstawiła projekty pięciu ustaw mających zreformować polską naukę. Przypomniała też swoje obietnice zwiększenia nakładów na badania.

Mamy wyjątkowo duży wzrost finansowania nauki. W tym roku do ogólnej sumy ok. czterech miliardów, które rocznie były przekazywane na naukę, dochodzi 1 mld 40 mln z budżetu państwa a 240 mln prawdopodobnie wpłynie do nas z prywatyzacji. Poza tym mamy do rozdysponowania ok. 1 mld zł z funduszy europejskich. Jeśli spojrzymy na to w ten sposób, iż dotychczas mieliśmy cztery miliardy do dyspozycji, a w tej chwili będziemy mieć ponad sześć, to oznacza to wzrost finansowania nauki o ok. 50% - powiedziała Kudrycka.

Jak dodała, do konsultacji społecznych trafiają w czwartek projekty pięciu ustaw: o Polskiej Akademii Nauk, o Instytutach Badawczych, o Narodowym Centrum Nauki, o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju oraz o zasadach finansowania nauki.

Zależy nam na tym, aby zmiany, które proponujemy doprowadziły do tego, żeby te nowe pieniądze mogły być dystrybuowane w nowy, bardziej nowoczesny i gwarantujący wyższą jakość badań sposób - podkreśliła minister.

Środki na badania nie będą, jak obecnie, rozdzielane przez ministerstwo nauki. Będą nimi dysponowały dwie agencje - istniejące już Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBiR), organizujące konkursy na badania stosowane, oraz mające powstać Narodowe Centrum Nauki (NCN), odpowiedzialne za podział środków na badania podstawowe.

Proponujemy przejrzyste, transparentne procedury (...) a także włączenie ekspertów zagranicznych do rozstrzygnięć i przygotowywania opinii i recenzji dotyczących grantów badawczych - tłumaczyła minister.

Nie mniej ważnym naszym przesłaniem jest inwestowanie w badania prowadzone przez młodych naukowców. (...) Chcemy, aby co najmniej 15% funduszy przeznaczonych na badania z NCBiR i NCN przekazywane było na granty dla młodych naukowców, w specjalnych programach - podkreśliła.

Największe zmiany instytucjonalne dotkną jednostki badawczo- rozwojowe (jbr). Są to instytucje państwowe, podlegające pod poszczególne ministerstwa. Większość z ponad 100 istniejących w Polsce jbr-ów podlega ministerstwu gospodarki, ale są też instytuty podległe np. ministerstwu zdrowia albo środowiska. Na przykład jbr-em jest Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej w Warszawie lub Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Samochodów Małolitrażowych BOSMAL w Bielsku-Białej.