Strona główna serwisu
Śledztwo ws. mordu w Hucie Pieniackiej
Śledztwo ws. mordu w Hucie Pieniackiej

Śledztwo ws. mordu w Hucie Pieniackiej

Instytut Pamięci Narodowej przypomina, że jego krakowski oddział prowadzi śledztwo w sprawie nazistowskiej zbrodni zabójstwa mieszkańców Huty Pieniackiej, dokonanego przez członków Dywizji SS "Galizien" 28 lutego 1944 r. Dotąd ustalono dane blisko połowy zabitych.
Zobacz galerię
W sobotę prezydenci Polski i Ukrainy Lech Kaczyński i Wiktor Juszczenko oddali hołd ofiarom mordu polskich mieszkańców Huty Pieniackiej na Lwowszczyźnie, którego 65. rocznica właśnie mija.

Podstawą śledztwa IPN jest dekret z 31 sierpnia 1944 r. "O wymiarze kary dla faszystowsko-hitlerowskich zbrodniarzy winnych zabójstw i znęcania się nad ludnością cywilną i jeńcami oraz dla zdrajców Narodu Polskiego". Postępowanie, wszczęte jeszcze w 1994 r. przez poprzedniczkę IPN (Komisję Badania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu), pozostaje na etapie gromadzenia materiału dowodowego - poinformował rzecznik IPN Andrzej Arseniuk.

Na podstawie zeznań przesłuchanych świadków ustalono, że liczba ofiar opisanych działań wyniosła od 700 do 1500 osób. Zauważyć należy, iż Huta Pieniacka liczyła wówczas 172 gospodarstwa i około 1000 mieszkańców z tym, że liczba ta nie zawiera znajdujących się tam wówczas mieszkańców okolicznych wsi. W oparciu o wskazane źródła ustalono, że ocalało około 160 osób.

W toku śledztwa IPN ustala pełną listę ofiar zbrodni dokonanej w Hucie Pieniackiej i jej sprawców. Przesłuchano w tym celu żyjących mieszkańców Huty Pieniackiej, członków rodzin osób zamordowanych 28 lutego 1944 r., mieszkańców sąsiednich miejscowości, a także inne osoby mające wiedzę w sprawie. Poddano analizie archiwa, akta stanu cywilnego parafii Pieniaki dotyczące liczby mieszkańców miejscowości, a także wszelkie dostępne publikacje dotyczące zbrodni w Hucie Pieniackiej - zarówno wydane w Polsce, jak i za granicą. Na obecnym etapie śledztwa lista obejmuje około 400 osób.

Instytut ustalił, że 28 lutego 1944 r. wcześnie rano miejscowość Huta Pieniacka (zamieszkiwana w całości przez ludność narodowości polskiej), została otoczona przez liczący prawdopodobnie co najmniej 100 osób oddział wojska. Żołnierze byli ubrani w białe kombinezony maskujące i porozumiewali się w języku ukraińskim, zaś dowódcy mówili po niemiecku. Z zeznań świadków i publikacji naukowych wynika, że formacjom tym towarzyszyli nacjonaliści ukraińscy, w tym zarówno członkowie Ukraińskiej Powstańczej Armii jak i mieszkańcy okolicznych wsi, których udział określono jako "działania w celu zaboru mienia znajdującego się w pacyfikowanych domostwach".

Sygnałem do rozpoczęcia pacyfikacji wsi były równocześnie wystrzelone z trzech stron rakiety sygnalizacyjne. Sprawcy przeszukiwali kolejne domostwa, których mieszkańców wypędzili z domów i zaprowadzili pod eskortą do kościoła. Towarzyszyły temu groźby pozbawienia życia i przemoc. IPN podkreśla, że w tym czasie do Huty Pieniackiej przybyło wielu mieszkańców sąsiednich wsi i przysiółków, którzy schronili się tam w obawie przed napaściami nacjonalistów ukraińskich. Schwytanych i zgromadzonych w kościele mieszkańców, po pewnym czasie, wyprowadzano w grupach: osoby starsze, kobiety i dzieci oraz mężczyźni. Prowadzono ich do drewnianych stodół, a budynki były kolejno podpalane przy pomocy przygotowanej uprzednio substancji łatwopalnej. Uwięzieni ludzie palili się żywcem. Tych, którzy stawiali opór, próbowali uciekać z konwoju lub stodoły - zabijano.

W oparciu o relacje świadków ustalono, że jeden ze sprawców dokonał zabójstwa noworodka, który urodził się w czasie przetrzymywania pokrzywdzonych w kościele. Ponadto ujawniono, że jedna z konwojowanych starszych kobiet została ugodzona w brzuch bagnetem. Do wielu osób sprawcy strzelali od tyłu, pod łopatkę.

IPN uznaje, że sprawcy realizowali zaplanowaną akcję zbrojną mającą na celu pacyfikację wsi Huta Pieniacka, polegającą na eksterminacji ludności oraz zniszczeniu poszczególnych siedlisk. Opisane działania trwały cały dzień i doprowadziły do zabicia, w opisany powyżej sposób, wszystkich schwytanych osób oraz całkowitego zniszczenia zabudowań wiejskich z wyłączeniem miejscowego kościoła.

IPN przypomina, że 5 dni wcześniej - 23 lutego 1944 r. - członkowie samoobrony zorganizowanej w Hucie Pieniackiej odparli atak próbującego wejść do wsi oddziału rekrutującej się z Ukraińców Dywizji SS "Galizien", wskutek czego zginęło 3 członków tej formacji. Potwierdza to oficjalna kronika 14 Dywizji SS "Galizien".

Mieszkańcy Huty Pieniackiej przygotowywali się do odparcia ataku odwetowego, którego się spodziewano - także na podstawie informacji wywiadu AK ze Złoczowa. 27 lutego 1944 do Huty Pieniackiej przybył kurier AK, który przekazał, że w kierunku wsi podążają trzy bataliony dywizji "Galizien". W imieniu Inspektoratu Wywiadu AK polecił, by mężczyźni opuścili wieś, zaniechali obrony i ukryli broń. W wielu domostwach przygotowano kryjówki w prowizorycznych schronach oraz piwnicach.

Z ustaleń IPN wynika, że w czasie pacyfikacji stosunkowo nieliczna grupa mieszkańców ukryła się w takich kryjówkach, a kilkanaście osób ukryło się w wieży kościelnej. Nieliczni zbiegli w czasie konwojowania ich do miejsca zabójstwa bądź też z własnych domostw, w czasie przeszukiwania zabudowań przez sprawców.

Co do ustalania sprawców zbrodni, z zeznań naocznych świadków wynika, że w zbrodni - obok osób w niemieckich uniformach - uczestniczył oddział paramilitarny składający się z nacjonalistów ukraińskich, pod dowództwem Włodzimierza Czerniawskiego. Wymieniony został uznany za winnego popełnienia między innymi zbrodni w Hucie Pieniackiej i wiele lat temu skazany na karę śmierci.

Analiza dowodów pozwala na stwierdzenie, iż sprawcami zbrodni dokonanej w Hucie Pieniackiej 28 lutego 1944 r. byli żołnierze 4 Pułku Dywizji SS "Galizien" w liczbie jednego lub dwóch batalionów, przy czym zapewne był to I Batalion, tzw. policyjny, stacjonujący w tamtym czasie w Złoczowie. Przesłuchani w sprawie świadkowie wskazali nazwiska osób, które mogły uczestniczyć w popełnieniu zbrodni w Hucie Pieniackiej, przy czym wskazano na znane im osobiście osoby narodowości ukraińskiej, które wstąpiły do Dywizji SS "Galizien". Zgromadzone do śledztwa i pochodzące z różnych źródeł spisy żołnierzy Dywizji mają charakter fragmentaryczny i nie dają pełnej podstawy do przypisania poszczególnych osób do określonych pododdziałów w ramach struktury Dywizji, a także ścisłego określenia okresu służby w tych jednostkach.

W ramach śledztwa prokuratorzy IPN spotkali się z przedstawicielami brytyjskiej Metropolitan Police Service, która też bada działalność 14. Dywizji SS "Galizien", by ustalić, czy na terenie Wielkiej Brytanii przebywają byli członkowie tej formacji odpowiedzialnej za zbrodnie wojenne i przeciwko ludzkości.

Odbyły się też kwerendy w niemieckich archiwach, skąd uzyskano akta osobowe oficerów służących SS Galizien. Materiały są obecnie tłumaczone na język polski, potem będą analizowane, przy uwzględnieniu czasu i miejsca pełnienia przez te osoby służby w dywizji. Kontynuowana jest kwerenda w zasobach ukraińskich w poszukiwaniu dokumentów dotyczących potencjalnych sprawców zbrodni, szczególnie członków UPA oraz paramilitarnych grup nacjonalistów ukraińskich.
Źródło: PAP Zamieszczone na stronach internetowych portalu WP.PL materiały sygnowane skrótem "PAP" stanowią element Serwisów Informacyjnych PAP, będących bazami danych, których producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A. z siedzibą w Warszawie, chronionych przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Powyższe materiały wykorzystywane są przez WP.PL na podstawie stosownej umowy licencyjnej. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione. PAP S.A. zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt. b) ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jest zabronione.

Pozostało znaków: 4000

REGULAMIN

Wszystkie (26)
Nie zgadzam się z opinią
0
Zgadzam się z opinią
0
~lingua 2009-09-09 (20:49) 21 godzin i 14 minut temu

Ciekawe czy Huta Pieniacka została ze względu na pieniactwo ludności tamtejszej? Jakby to wytłumaczył językoznawca?

odpowiedz

zgłoś do moderacji

Nie zgadzam się z opinią
0
Zgadzam się z opinią
0
~Laszka 2009-03-01 (09:25) 8 godzin i 38 minut temu

Tatarska krew- nigdy nie bedziemy bezpieczni gdy odrodzi sie ta ich opetańcza ideologia mordu i czystek etnicznych- a to się stało przez Juszczenke i tego naszego nieudacznego Kaczyńskiego realizujacego plany USA - jak w Afganistanie- zawsze do niczego (patrz talibowie).Tu to samo - talibowie ptzy banderowcach to pikus- maja chociaz jakieś reguły- banderowcy nie.

odpowiedz

zgłoś do moderacji

Nie zgadzam się z opinią
0
Zgadzam się z opinią
0
~Laszka 2009-03-01 (09:14) 8 godzin i 49 minut temu

Tatarska krew- nigdy nie bedziemy bezpieczni gdy odrodzi sie ta ich opetańcza ideologia mordu i czystek etnicznych- a to się stało przez Juszczenke i tego naszego nieudacznego Kaczyńskiego realizujacego plany USA - jak w Afganistanie- zawsze do niczego (patrz talibowie).Tu to samo - talibowie ptzy banderowcach to pikus- maja chociaz jakieś reguły- banderowcy nie.

odpowiedz

zgłoś do moderacji

Nie zgadzam się z opinią
0
Zgadzam się z opinią
0
~Przypadek ;) 2009-02-28 (23:49) 18 godzin i 14 minut temu

Przypomniala mi sie pewna historia, u mnie w pracy w hotelu Manchesterze pracuje kucharz który opowiadal mi o pogrzebie jego dziadka sprzed paru lat, co ciekawe jego dziadek był ukraincemi po wojnie/w trakcie wyjechał do UK, na jego pogrzeb przyjechali z innych zakatkow Anglii jego kompani z jednostki SS, a pastor który dokonywal pochowku jego dziadka był ich byłym dowódcą kompanii - oficerem SS.

odpowiedz

zgłoś do moderacji

Nie zgadzam się z opinią
0
Zgadzam się z opinią
0
~madej 2009-02-28 (22:38) 19 godzin i 25 minut temu

Panie i panowie! Nie bronię zbrodniarzy, lecz Rusinom, lub narodowi Ukrainy należy się sprawiedliwa ocena, a nie tylko okazjonalne wieszanie psów na wszystkim, co ukraińskie. Zgadza się, były rzezie na Wołyniu i w innych regionach Ukrainy. Lecz ukrainożercy niech nie zapominają, że we wrześniu 1939 Ukraińcy dochowali wierności broni. A stanowili ok.25% Wojska Polskiego. A ilu Ukraińców jest pochowanych na Monte Cassino. A wojna bolszewicka i dywizje ukraińskie walczące przy polakach z bolszewikami. A jak im póżniej podziękowano?. By zrobić na złość Piłsudskiemu,polska delegacja w Rydze zgodziła się by Ukrainę reprezentował jakiś bolszewicki komisarz. Sprzedano bolszewikom ludzi, którzy pomogli nam dokonać "cudu nad Wisłą". Czy myślicie że Ukraińcy są pozbawieni pamięci?. Póżniej wystarczyło paru oszołomów, by rozpętać krwawy zamęt. Pamiętajmy o tym!!!

odpowiedz

zgłoś do moderacji

Pokaż najnowsze odpowiedzi 2

Nie zgadzam się z opinią
0
Zgadzam się z opinią
0
~mar234 2009-02-28 (21:58) 20 godzin i 5 minut temu

IPN prowadzi-kontynuuje śledztwo na podstawie przepisów DEKRETU wydanego przez zbrodniczy system /według niektórych/. Czyżby byli jeszcze w tej firmie zdrowo myślący osobnicy??? WNIOSEK: nie wszystko było złe co było za PKWN!!!

odpowiedz

zgłoś do moderacji

Nie zgadzam się z opinią
0
Zgadzam się z opinią
0
~sas 2009-02-28 (21:39) 20 godzin i 24 minut temu

na necie 80% to przygłupy. Ładnie, ze WP dał ten dokument. Rzeź 120.000 Polaków była tabu, tematem zakazanym. Dopierow PiS i prez. Kaczyński dał prawo starym Polakom , co przezyli ekterminację od nazistów, Ukraińców, Sowietów i naszych komunistów z KPP - do uszanowania ich tragedii. Ale hołota i badziewie polskie woli pyskowac pod dyktando poprawnych politycznie. Opisany noworodek został zgnieciony butem, a wraz ukraińskim SS przybyły furmanki i kilkuset chłopów ukrainskich , aby palic i rabować. Mordy na Polakach trwały od lipca 1943. Trwały 1 rok. Potem juz była armia sowiecka.

odpowiedz

zgłoś do moderacji

Nie zgadzam się z opinią
0
Zgadzam się z opinią
0
~ost 2009-02-28 (21:17) 20 godzin i 46 minut temu

Woj.podkarpackie to zachodnia część woj. lwowskiego,która została w Polsce. Podkarpacie straciło po wyborach środki unijne,autostrada A-4 ma kończyć się w Tarnowie, expresówki do Lublina nie będzie,modernizacja koleji wstrzymana.Jednostki wojskowe do likwidacji.Rośnie emigracja młodzieży z regionu. Nacjonaliści z Zachodniej Ukrainy patrzą i zacierają ręce. Dla nich Święta Ruś sięga aż po Wisłokę i Wisłę. Przy takiej polityce stracimy to województwo, już teraz,mimo kryzysu, Ukraińcy więcej inwestują po swojej stronie,niż po naszej.W końcu scalą woj.lwowskie pod znakiem Tryzuba.

odpowiedz

zgłoś do moderacji

Pokaż najnowsze odpowiedzi 1

Nie zgadzam się z opinią
0
Zgadzam się z opinią
0
~bill 2009-02-28 (21:13) 20 godzin i 50 minut temu

nie zaciemniajmy historii

odpowiedz

zgłoś do moderacji

Nie zgadzam się z opinią
0
Zgadzam się z opinią
0
~repoman 2009-02-28 (21:09) 20 godzin i 54 minut temu

I znowu hycle z IPN będą ciągnąć dodatkową kasę na w"wyjaśnianie" wszystkiego jasnego!

odpowiedz

zgłoś do moderacji

Pokaż najnowsze odpowiedzi 1

Nie zgadzam się z opinią
0
Zgadzam się z opinią
0
~jarol 2009-02-28 (21:06) 20 godzin i 57 minut temu

za ostatnia nieobecnośc na Wołyniu. I co uczynił? Stwierdził że to wina 2 totalitaryzmów i należy wybaczyć i prosić o wybaczenie. Czy ja mam wybaczyc komuś kto nie prosi o wybaczenie, a wrecz przeciwnie, stawia pomniki mordercom banderowcom na Ukrainie, a nawet w Polsce? Czy pan prezydent jest zdrowy?

odpowiedz

zgłoś do moderacji

Nie zgadzam się z opinią
0
Zgadzam się z opinią
0
~jary 2009-02-28 (21:03) 21 godzin temu

Nie naziści tylko Niemcy z czasów II Wojny Światowej, jasne goebbelsy medialne?!

odpowiedz

zgłoś do moderacji

Nie zgadzam się z opinią
0
Zgadzam się z opinią
0
~jasne 2009-02-28 (20:52) 21 godzin i 11 minut temu

Dokonali okrutnej rzezi na Polakach , wraz z okolicznymi szowinistami i ukraińską tłuszcza.

odpowiedz

zgłoś do moderacji

Nie zgadzam się z opinią
0
Zgadzam się z opinią
0
~cyc 2009-02-28 (20:41) 21 godzin i 22 minut temu

a ten zdrajca L Kaczynski robi wszystko by Ukraine przyjeto do Uni . Wczesniej byla Gruzja tylko sie na niego wypiela ,to znalazl Ukraine ,ten chlystek .

odpowiedz

zgłoś do moderacji

Nie zgadzam się z opinią
0
Zgadzam się z opinią
0
~xzy 2009-02-28 (20:40) 21 godzin i 23 minut temu

Nie mówmy: "...zbrodni dopuściła się dywizja SS..." Mówmy: "... zbrodni dopuściła się niemiecka dywizja SS..." To brzmi jakoś tak prawdziwiej... Tak jak się mówi: "... mordu dokonało sowieckie NKWD, a nie "mordu dokonało NKWD" Mówmy całym zdaniem...

odpowiedz

zgłoś do moderacji

Pokaż najnowsze odpowiedzi 1

Nie zgadzam się z opinią
0
Zgadzam się z opinią
0
~cyc 2009-02-28 (20:40) 21 godzin i 23 minut temu

a ten zdrajca L Kaczynski robi wszystko by Ukraine przyjeto do Uni . Wczesniej byla Gruzja tylko sie na niego wypiela ,to znalazl Ukraine ,ten chlystek .

odpowiedz

zgłoś do moderacji

Pokaż najnowsze odpowiedzi 1

Nie zgadzam się z opinią
0
Zgadzam się z opinią
0
~Truteń 2009-02-28 (20:33) 21 godzin i 30 minut temu

Pokaż najnowsze odpowiedzi 1

Nie zgadzam się z opinią
0
Zgadzam się z opinią
0
~polski robotnik 2009-02-28 (20:27) 21 godzin i 36 minut temu

jakiego sie dopuscili ew israelici z polskim obywatelstwem

odpowiedz

zgłoś do moderacji

Pokaż najnowsze odpowiedzi 1