więcej

Czy można zrozumieć inną kulturę?.

Jadwiga Staniszkis

wp.pl  | dodane 2010-04-09 (06:00)

drukuj

Czy można zrozumieć inną kulturę? Na pewno nie jest to łatwe. Chyba że nauczymy się języka, którym owa kultura operuje. A ponadto zrekonstruujemy, co w danej kulturze uznaje się za "rzeczywiste". W języku chińskim słowo "dom" wyrażone jest przez połączenie dwóch pojęć ("dach" i "prosiak"). Chodzi o wydobycie relacji "opieki". Budynek ("dom" w naszym rozumieniu) może stać dalej, ale gdy owa relacja znika, dla Chińczyka przestaje być "domem".

Podobnie "państwo". U nas to trwała, statyczna, symboliczna konstrukcja. W Chinach "państwo" to proces i istnieje tylko tak długo, jak długo potrafi wymuszać uwzględnianie interesu całości w decyzjach, które owej całości dotyczą. Gdy to się nie udaje - "państwo" znika. Albo termin "prawda" W scholastycznym realizmie "prawda" to "prawda egzystencji": zgodność zachowań z absolutnymi, uniwersalnymi normami. W nauce "prawda" to powtarzalność obserwacji i dokładność, pozwalająca uzyskać oczekiwany skutek, gdy obserwowaną rzeczywistość poddaje się manipulacji. W Azji, i to zarówno w konfucjanizmie, jak i taoizmie, "prawda" to "korespondencja" (odpowiedniość) działania do charakteru konkretnej relacji i momentu w czasie. Rzeczywistość tam nie ma punktu oparcia w postaci absolutyzowania czegokolwiek. Chyba że za taki punkt uznamy - na poły estetyczny - nakaz "Harmonii", ze zmiennym sensem tego terminu, w zależności od stadium, w którym znajduje się realność traktowana jako samoregulujące się perpetuum mobile.

Na początek warto spróbować dwóch ścieżek poznawania kultury Azji. Pierwsza, proponowana przez Kristofera Schippera (dziś profesor, ale przez lata mnich) w książce "Taoist Body”, to metoda "uczenia bez słów". Między innymi - doświadczanie złudności pojęcia "różnicy" przez szczególne multiplikowanie siebie. Siebie przeżywanego odmiennie, w zależności od tego, jaką funkcję (lub organ) potraktujemy w danym momencie jako centrum.

Obserwowanie siebie jak rzeczy i poznawanie granic danej formy, to także klucz do drugiej ścieżki: literatury. "Pamiętnik szaleńca" z lat 20., czy proza Mishimy powiedzą nam o - szokującym dla człowieka Zachodu - realizmie, i wręcz - pragmatyzmie - przy opracowywaniu logistyki samounicestwienia. I wtedy można pojąć czym kultura Japonii tak uwodzi: jest to zatarcie granicy między roztropnością i szaleństwem, z rytuałem jako wehikułem obu.

Prof. Jadwiga Staniszkis specjalnie dla Wirtualnej Polski


oceń
9
4
Podziel się

Czekamy na Twoje zgłoszenie!

Byłeś świadkiem lub uczestnikiem ważnego zdarzenia? Poinformuj Internautów o tym, co dzieje się w Polsce, na świecie, w Twojej okolicy!

Wyślij nam zdjęcie, film lub artykuł! Najciekawsze opublikujemy!


  • Skomentuj
  • WP.PL
  • FB

Korzystanie z komentarzy FB oznacza akceptację regulaminu

REGULAMIN
Ocena: 0 [0]
~LupusAbadon [2010-04-14 01:07]

Zawiodłem sie.
Uważałem Panią za osobe inteligentną ale po Pani wypowiedzi na antenie TVN24 zmieniłem zdanie. Jak za to że ktoś ma marzenia można mówić o uzasadnionym pochówku na Wawelu. Jeszcze to wyśmiewanie protestujących przeciwko tej decyzji i przeciwstawienie ich tysiącom zniczy w Warszawie. W stolicy ludzie zapalili znicze dla Lecha Kaczyńskiego człowieka, a nie prezydenta. Jest to również okazja oddania honoru innym ofiarą tej tragedii. Jednak widać że ludzie nie są jak wino. Im starsi tym lepsi.

odpowiedz

pokaż 2 ukryte odpowiedzi

Ocena: 0 [0]
osemka9 [2010-04-26 10:50]

Dla ZEFEL
Filozofia to nie fizjologia. Nie każdy do niej zdolny. Zrozumieć to nie tyle samo co zrobic kupę.

odpowiedz

Ocena: 0 [0]
~ZEFEL [2010-04-21 21:15]

ŻENADA
NIE TYLKO SIĘ ZAWIODŁEM, ALE UWAŻAM IŻ PANI SIĘ OSMIESZA WYPOWIADAJĄC SIĘ W MEDIACH W TEN SPOSÓB, WYDAJE SIĘ PANI, IŻ BĘDĄC PREZYDENTEM POLSKI MY NIE PRACUJĄC BĘDZIEMY OPŁYWAĆ W LUKSUSIE, TAK Z PANI WYPOWIEDZI WYNIKA, ŻAŁOSNE.

odpowiedz

pokaż 1 ukrytą odpowiedź

Ocena: 0 [0]
~Pan Sułek [2010-04-11 05:40]

Naszość.
Jeżeli bazą do zrozumienia obcości jest naszość rozumiana jako forma wyższej wartości poprzez to tylko że jest nam bliższa to nigdy nikogo nie zrozumiemy.Czy jesteśmy w stanie zrozumieć inne cywilizacje takie jak:starożytnych Majów,Egipcjan czy tych samotników z Wyspy Wielkanocnej?Chyba nie.Takie pojęcia jak dobro,zło,piękno,Bóg,rodzina są w każdej kulturze inne.

odpowiedz

pokaż 1 ukrytą odpowiedź

Ocena: 0 [0]
~gupek wioskowy [2010-04-22 00:07]

no chyba, że Chińczyk to dziewczynka, a Japończyk chłopiec
albo Polak.... wtedy nie ma różnic kulturowych i zen, tao, Buddy, Jezusa, Allacha, czy Manitou. Wtedy należy pamiętać o jednym. O prezerwatywie, bowiem dzieci nie przynosi bocian. No chyba, że się je chce mieć świadomie. wtedy to mi nic do tego, bo ja jestem kulturalny gupek wioskowy

odpowiedz

Ocena: 0 [0]
~fel [2010-04-19 08:28]

Polacy słuchajcie mądrych ludzi.
Uważałem Panią Profesor za mądrą i zdania nie zmieniam.

odpowiedz

Ocena: 0 [0]
~mewka [2010-04-09 06:56]

reasumująć
parę miliardów ludzi trzymanych za mordę terrorem idei i bata

odpowiedz

pokaż 2 ukryte odpowiedzi

Ocena: 0 [0]
~jola [2010-04-12 11:24]

mozna mozna
tylko najpierw nalezy wyzbyc sie polskiej wyimaginowanej wyzszosci, chociaz amerykanie i anglosaksonczycy sa w swojej prymitywnej gburnej lub przeslodzonej tolerancji na pokaz nie do pobicia

odpowiedz

Ocena: 0 [0]
~Dobro [2010-04-10 22:59]

Demokracja cyfrowa
Dziękuję Pani Profesor za słowa w TV o zjednoczeniu Narodu i budowaniu wspólnego ładu. Politycy zapomnieli o bezpieczeństwie i w pozornych walkach politycznych zaszli za daleko. Puste spory okazały się realnym zagrożeniem bezpieczeństwa życia, zdrowia i rozwoju gospodarczego Państwa. Dalej karier politycznych nie można robić na męczeństwie Narodu Polskiego. Nadszedł czas, aby tragedia elit w Smoleńsku złączyła rozbity Naród Polski.

odpowiedz

Ocena: 0 [0]
~Dobro [2010-04-09 21:30]

Polski Znak Prawdy - łączy obserwację „Siebie” z obserwacją „różnicy rozwoju i starzenia Wszystkiego” w wyniku „Widzimy granice prawdy wyznaczane przez promień światła i siłę przyciągania”. Brak punktu oparcia w kosmosie jest dowodem zmienność punktu równowagi w zależności od czasu.

odpowiedz

Ocena: 0 [0]
~pol [2010-04-09 05:16]

nie mozna, prosze pani.
nie mozna "widziec oczyma dziecka" bedac doroslym. pozdro.

odpowiedz

Szukaj w serwisie

Jadwiga Staniszkis

Jadwiga Staniszkis - Profesor Uniwersytetu Warszawskiego. Zajmuje się szeroko pojętą socjologią polityki, a także socjologią ekonomiczną i socjologią organizacji. W kręgu jej zainteresowań znajdują się problemy transformacji politycznej, gospodarczej i społecznej w Polsce oraz Europie Środkowej i Wschodniej, teoria realnego socjalizmu i postkomunizmu, a także globalizacja.

reporter wp24 chcę wyslać

Zrobiłeś unikalne zdjęcie,
napisałeś ciekawą
wiadomość?

Wyślij je do nas lub załóż
własne konto, na którym
je opublikujesz.

Najlepsze materiały
publikujemy na stronie głównej serwisu.

Ostatnio dodane przez reporterów WP24

Pogoda długoterminowa materiał foto Pogoda długoterminowa dodane przez: Internauta WP24
Prognoza pogody materiał foto Prognoza pogody dodane przez: Internauta WP24

więcej

Komentują dla nas

Dominika Leonowicz Dominika Leonowicz

Jarosław Kaczyński proponuje nową lokalizację dla pomnika Lecha Kaczyńskiego

Jarosław Kaczyński zaproponował w Warszawie nową lokalizację dla pomnika Lecha Kaczyńskiego. Czy....

Joanna Stanisławska Joanna Stanisławska

Ludwik Dorn tłumaczy, dlaczego Kaczyński nie nadaje się na premiera

- Niepokojem napawają jego konfliktowość, szukanie wrogów w najbliższym otoczeniu, zarządzanie....

Jadwiga Staniszkis Jadwiga Staniszkis

Kaczyński ogłasza rozejm. To wywoła tylko ironiczne komentarze

Skuteczniejszym sposobem zapewnienia spokoju na Euro byłoby podjęcie się przez opozycję mediacji (i....

Piotr Czerwiński Piotr Czerwiński

Ogłoszono datę wyjścia Zielonej Wyspy z kryzysu

Dzień Dobry Państwu albo dobry wieczór. W Irlandii przyszedł maj. Drzewa wesoło uginają się od....

Janina Paradowska Janina Paradowska

Paradowska: Kaczyński nie może spokojnie patrzeć na to, co robi Ziobro

Janusz Palikot powinien poważniej zastanowić się nad trwałością pozycji Leszka Millera, a Jarosław....

Jamie Stokes Jamie Stokes

Sprytna Ukraina ma paranormalną świnię. A Polska?

Jestem zaskoczony, że trwało to tak długo, ale klisza zwierzęcia-medium pojawiła się w końcu....

Piotr Czerski Piotr Czerski

Boleść Palikota. Bezlitośnie został wyszydzony

Na temat Anti-Counterfeiting Trade Agreement w ciągu minionego tygodnia napisano w Polsce....

Tomasz Otłowski Tomasz Otłowski

To będzie początek końca NATO?

Po co nam NATO? - zastanawiają się coraz częściej niektórzy członkowie paktu. Choć na oficjalnych....

Marta Tychmanowicz Marta Tychmanowicz

Czesław Miłosz zerwał z Polską - rozpoczął się festiwal nienawiści

15 maja 1951 roku Czesław Miłosz, wówczas urzędnik polskiej dyplomacji w Paryżu, ogłasza zerwanie z....

Anna Korzec Anna Korzec

Nie mogła uwierzyć, gdy zobaczyła ten przelew!

112 tys. zł - taka kwota wpłynęła na konto Kasi Wolińskiej w Fundacji Normalna Przyszłość po....

Wiesław Dębski Wiesław Dębski

Wiesław Dębski: czego politycy nie zrobią dla wzrostu słupków

Jak ci politycy nas - wyborców - zupełnie nie rozumieją. Wydaje im się, że wystarczy zrobić jakieś....

Aleh Barcewicz Aleh Barcewicz

"Oskarżony o przestępstwa bezkarnie podróżuje po UE"

"Europejskim liderom brakuje jaj" - taką bezpardonową opinię wyraził w wywiadzie prezydent Białorusi....

Lech Wałęsa Lech Wałęsa

Lech Wałęsa: zamiast ciszy szubienice i wiece

Kolejnej rocznicy trudnego i bolesnego dla całego narodu wydarzenia nie możemy uczcić w ciszy i....

Paulina Piekarska Paulina Piekarska

Arłukowicz - minister na zakręcie

Był już celebrytą i gwiazdą lewicy. Teraz stał się głównym wrogiem pacjentów i lekarzy. Triumfalny....

Agnieszka Niesłuchowska Agnieszka Niesłuchowska

"Wałęsa ma zaćmę na oczach, to polityczna głupota"

Lech Wałęsa wywołał burzę słowami skierowanymi pod adresem związkowców „Solidarności”....

Igor Janke Igor Janke

Bez Tomaszewskiego PiS-owi w Łodzi byłoby trudniej

Tomaszewski ma prawo wstępować i działać gdzie chce, a nawet uzasadniać, że to wszystko trzyma się....

Michał Sutowski Michał Sutowski

"Barbarzyńcy" zasiedli w polskim parlamencie

"Cywilizacyjny" wróg prawicy, ich "barbarzyńcy" nie dobijają się już do wrót twierdzy, ale zajęli....

Piotr Gabryel Piotr Gabryel

Piotr Gabryel: kompromitacja PO

Jak się nie ma, co się lubi, to się lubi, co się ma - zapewne z takiego założenia wychodzi znaczna....

Anna Kalocińska Anna Kalocińska

Po katastrofie smoleńskiej Konstytucja RP zdała egzamin. Teraz wymaga zmian?

Można mówić o wielu niedomaganiach państwa w obliczu katastrofy smoleńskiej, ale nie o tym, że....

Elżbieta Radziszewska Elżbieta Radziszewska

To zdarzyło się naprawdę - zginęło nawet pół miliona osób

Ta tragedia wydarzyła się naprawdę. Zabijano całe rodziny. Po wojnie pamięć o tym zatarła się..

Katarzyna Kwiatkowska Katarzyna Kwiatkowska

"Czerwona kartka dla Ukrainy" - problemy przed Euro 2012

Nadal nie wiadomo, kto stoi za eksplozjami w ukraińskim Dniepropietrowsku, gdzie zostało rannych 30....

Waldemar Kuczyński Waldemar Kuczyński

Państwo nie może być "wołowate"

Od kiedy pojawił się pomysł likwidowania Trzeciej Rzeczpospolitej i zastępowania jej Czwartą, mocno....