więcej

"Trwa walka o krzyż, a 100 metrów dalej jest... krzyż".

Logo dostawcy  wp.pl | dodane 2010-09-03 (13:00)
drukuj

Zły pomnik niszczy pamięć i ideę, która ma upamiętniać. Warszawa ma wyjątkowego pecha do "zbrodni pomnikowych". Porażką jest m.in. projekt ośmiometrowego pomnika przed Pałacem Prezydenckim i kwatera smoleńska, zaprojektowana notabene przez tego samego rzeźbiarza, co postawił kwaterę żołnierzom Armii Czerwonej w Ossowie. To niesamowite, że trwają awantury o krzyż przed Pałacem Prezydenckim, gdy wielki, piękny krzyż stoi na Placu Piłsudskiego - mówi Wirtualnej Polsce prof. dr hab. Marta Leśniakowska z Instytutu Sztuki PAN.

Warszawska masakra pomnikowa - zobacz zdjęcia

Jak ściąć głowy bohaterom

Adam Przegaliński: Internauci Wirtualnej Polski są podzieleni w ocenie warszawskich pomników, ale jednak większość ma o nich negatywne zdanie. Wygląda na to, że ktoś nas krzywdzi i przyprawia gębę kiczowatej wzniosłości.

Marta Leśniakowska: Budowa pomników to bardzo skomplikowany, wieloetapowy proces, w którym zawsze ścierają się pamięć i kontrpamięć, pamięć zbiorowa i indywidualna. Oczywiście siłą napędową tego procesu jest głównie polityka. Dlatego, gdy opadają emocje, tak szybko o pomnikach zapominamy. Robert Musil mówił, że nie ma na świecie nic bardziej niewidocznego niż pomnik”. Tak się stało na przykład z krzyżem na Placu Piłsudskiego. Piękny, estetyczny pomnik, przypominający krzyże układane z kwiatów w czasie stanu wojennego i słynną papieską mszę, na co dzień nie jest zauważany, ponieważ teraz awantura o krzyż dzieje się 100 metrów dalej.

Pomniki ożywają w sytuacjach ekstremalnych. Nie bez powodu po przewrotach politycznych w pierwszej kolejności burzone są pomniki dyktatorów, jako symbole idei, które odrzucamy, w geście symbolicznej egzekucji. Tak się stało z pomnikiem Dzierżyńskiego w Warszawie, którego burzenie przybrało formę radosnego święta (choć jednocześnie Pomnik Braterstwa Broni, "Czterech Śpiących", czyli żołnierzy sowieckich na Pradze, warszawiacy oszczędzili). Tak samo zniszczono popiersie Świerczewskiego przy trasie W-Z czy pomnik "utrwalaczy władzy ludowej" przed Pałacem Lubomirskich. Jego demontaż zaczęto w 1991 r. od ścięcia głów figurom.

Stawiając pomniki mitologizujemy bohaterów, a jednocześnie „wrogów” zrzucamy z piedestału, gdy zmieniają się czasy.

- Cesarz rzymski Justynian powiedział, że nagrobki naszych wrogów nie są dla nas święte i ta stara maksyma jest głęboko wpisana w cywilizację zachodu. Wyjątek czyni się jedynie dla mogił żołnierskich, one stanowią najsilniejsze tabu. Nawet Niemcy w czasie II wojny, łamiąc przecież setki innych tabu, nie podłożyli ładunków wybuchowych pod trzy arkady Pałacu Saskiego, bo tam znajduje się od 1924 r. Grób Nieznanego Żołnierza; przypomnę, że ta formuła uczczenia pamięci żołnierzy została wypracowana w 1918 r. , gdy pod Łukiem Triumfalnym w Paryżu spoczęły prochy ofiar I wojny światowej.

Oszczędzono pomnik, nie oszczędzono ludzi. Podczas obchodów „Cudu nad Wisłą” wybuchła afera wokół kwatery zbudowanej na mogile żołnierzy Armii Czerwonej, ofiar wojny z 1920 r. Czy była pani zniesmaczona tymi protestami?

- Oczywiście, bo była to zupełnie niepotrzebna awantura w miejscu pochówku żołnierzy, którzy byli naszymi wrogami, i to w dniu obchodów największego naszego zwycięstwa w historii: Bitwy Warszawskiej, dzięki której marsz bolszewizmu na Europę został zatrzymany. Sprawa tego grobu żołnierzy bolszewickich, który przekształcono w pomnik właśnie naszych wrogów, słusznie opinia publiczna odczytała jako rażące zakłócenie porządku publicznego i naszej pamięci. Nie powinno to mieć miejsca w tym dniu i w takiej formie, wystarczyłoby skromne zaznaczenie tylko tego miejsca pochówku tych żołnierzy. Nie potrafię wyzbyć się ironii, myśląc o tym, że ten sam rzeźbiarz Marek Moderau zaprojektował w tym samym czasie pomnik w Ossowie i kwaterę smoleńską na Powązkach. To dodatkowy dysonans.
Cesarz rzymski Justynian powiedział, że nagrobki naszych wrogów nie dla nas święteProf. dr hab. Marta Leśniakowska


"Kwatera smoleńska - jeden ze słabszych projektów"



Czy podoba się pani kwatera smoleńska, budowana obecnie na Powązkach?

- Kwatera smoleńska to jeden ze słabszych projektów zgłoszonych w konkursie. Bardzo ciekawy był projekt Andrzeja Sołygi, który zacytował jeden z elementów ze swoich pomników-cmentarzy katyńskich - dwie czarne, proste płaszczyzny z nazwiskami ofiar katastrofy, a na odwrotnej stronie godzina katastrofy Tu-154. W ten sposób stworzona została kontynuacja cyklu katyńskiego – idealna sytuacja ciągłości i pamięci. Zostało to pogrzebane decyzją jurorów. Dwa bloki Moderaua w znikomym stopniu odwołują się do tej tragedii, bo są zbyt nachalne, zbyt monumentalne. A mamy przecież w Polsce jeden z najwybitniejszych obecnie w Europie pomników poświęcony ofiarom obozu zagłady w Bełżcu autorstwa Andrzeja Sołygi i Zbigniewa Pidka. Przejmujący przestrzenny pomnik-cmentarz-mauzoleum zaprojektowany w formie wielkiej milczącej pustki, z pogrążającą się w ziemi wąską drogą, która wyzwala w odbiorcy bardzo silne emocje związane z poczuciem zagrożenia i lęku – sytuacji, które mają wywołać w nas stan emocjonalny, jaki towarzyszył nieustannie więźniom tego obozu. To wybitny przykład nowej formuły współczesnego pomnika, tzw. przeciwpomnika, który ma na celu tworzenie pewnych emocjonalnych sytuacji, w jakie wprowadzany jest odbiorca, a nie operuje anachroniczną już dzisiaj akademicką formułą obelisku. Polska realizacja jest ideową kontynuacją wybitnego, niestety niezrealizowanego projektu Pomnika-Drogi autorstwa Oskara Hansena z 1957 roku dla KL Auschwitz-Birkenau, opartego na hansensowskiej teorii Formy Otwartej. Ta idea ma dzisiaj swoje reprezentacje nie tylko w realizacji w Bełżcu, ale także w Berlinie, w słynnym pomniku-miejscu autorstwa Petera Eisenmana, upamiętniającym zamordowanych Żydów Europy. Cały kwartał miasta w pobliżu Bramy Brandenburskiej, a więc w samym centrum Berlina, zaprojektowany został jako przestrzenna minimalistyczna rzeźba z szarych, ogromnych bloków i między nimi wąskich przejść, wśród których odbiorca poddany jest bardzo silnym doznaniom fizycznym, poprzez które wywoływana jest pamięć o Zagładzie. Minimalistyczna forma tej realizacji wpisuje się w najbardziej nowatorskie tendencje, jakie obserwujemy we współczesnej sztuce pomnikowej.

Co pani myśli o projekcie pomnika Maksymiliana Biskupskiego, który tzw. obrońcy krzyża chcieliby postawić przed Pałacem Prezydenckim?

- Po pierwsze: Pałac Prezydencki i Krakowskie Przedmieście to nie są miejsca na jakiekolwiek tego rodzaju kommemoratywne pomniki. A Biskupski to przykład rzeźbiarza, którego propozycje w ogóle nie powinny być brane pod uwagę. Wystarczy, że postawił na Muranowie Pomnik Wywiezionych na Wschód. To jest właśnie przykład antypomnika w negatywnym sensie: monument odwołuje się do wielkiej idei i do pamięci o jednej z największych naszych tragedii w XX wieku, ale jego anachroniczna forma budzi w nas odruch estetycznego sprzeciwu. Biskupski zawsze używa tych samych postekspresjonistycznych motywów, natrętnej symboliki na granicy kiczu. Pomnik ofiar katastrofy smoleńskiej mógłby oczywiście powstać, ale w zupełnie innym miejscu i w wyniku w wieloetapowego konkursu, profesjonalnie przygotowanego i bez udziału polityków. A to w Warszawie i przy takich emocjach, jest niemożliwe.




oceń
64
22
Podziel się

Czekamy na Twoje zgłoszenie!

Byłeś świadkiem lub uczestnikiem ważnego zdarzenia? Poinformuj Internautów o tym, co dzieje się w Polsce, na świecie, w Twojej okolicy!

Wyślij nam zdjęcie, film lub artykuł! Najciekawsze opublikujemy!


  • Skomentuj
  • WP.PL
  • FB

Korzystanie z komentarzy FB oznacza akceptację regulaminu

REGULAMIN
Ocena: 0 [0]
~m [2010-09-04 09:37]

A ja bym chciał oglądnąć FILM z bicia rekordu CÓRKI
obrońcy krzyża w maratonie ilości ZALICZONYCH stosunków z facetami-UFF-było ciężko ale co się nie robi dla rozgłosu,po tatusiu

odpowiedz

Ocena: 0 [0]
~m [2010-09-04 09:36]

A ja bym chciał oglądnąć FILM z bicia rekordu CÓRKI
obrońcy krzyża w maratonie ilości ZALICZONYCH stosunków z facetami-UFF-było ciężko ale co się nie robi dla rozgłosu,po tatusiu

odpowiedz

Ocena: 0 [0]
~TG [2010-09-04 09:34]

Pacyfikacja
należy bezwzględnie spacyfikować to miejsce krzyż przenieść do kościoła a tych staruszków którzy za mocno podskakują na 48h niech se posiedzą może zmądrzeją a tak jak teraz że im wszystko wolno.......................

odpowiedz

Ocena: 0 [0]
~M [2010-09-04 09:32]

4 razy TAK !

odpowiedz

Ocena: 0 [0]
~Jacek [2010-09-04 09:32]

W dobie demokracji okazuje się ,że jakaś paniulka rości sobie prawo do stanowienia o odczuciach i poglądach innych. Wielki autorytet w sprawie grobów i pomników - kpina!!

odpowiedz

Ocena: 0 [0]
~DaNo [2010-09-04 09:30]

TAK
4xTAk W polsce i tak jest narzucona religia katolicka a nie kazdy jest katolikiem i nie kazdemu pasuje krzyz wszedzie. Kosciol nie powinnien miec wlasnej rozglosni radiowej, nie powinien mieszac sie do polityki i nie powinno go tez byc w szkole!!! Kazdy powinien miec wybor!!! Natomiast kosciol winien sie wstydzic za to ze sie sprzedaje! WSTYD

odpowiedz

Ocena: 0 [0]
~Beta [2010-09-04 09:30]

A kimże jest ta p. Leśniakowska ?
Czyżby ona lepiej wiedziała od ludu gdzie ma stać coś i gdzie. Od zarania naszych czasów krzyże stawiane były spontanicznie i nikt im nie przeszkadzał jak dzisiaj osoba wielce szanownego nam \"Pomzańca Tuskowego\"

odpowiedz

Ocena: 0 [0]
arseusz1 [2010-09-04 09:26]

ZOSTAWCIE TYCH KRZYŻAKÓW DO WIOSNY, ZAMKNĄĆ TOALETY, NIE DOKARMIAĆ, OGRODZIĆ DLA BEZPIECZEŃSTWA.
NIE PODEJMUJCIE ROZMÓW Z OSZOŁOMAMI RYDZYKA I JARKA. TO SĄ POSTACIE Z KONOPIELKI. POWINIEN DO NICH DOŁĄCZYĆ MACIEREWICZ, TO TEN SAM KALIBER.

odpowiedz

Ocena: 0 [0]
~Ciekawy [2010-09-03 23:29]

Kiedy beatyfikacja L. Kaczyńskiego?
Kiedy ogłoszenie J. Kaczyńskiego prorokiem?

odpowiedz

pokaż 1 ukrytą odpowiedź

Ocena: 0 [0]
~Kris [2010-09-04 09:23]

,,,eee, pomniki...
na każdej ulicy najlepiej jak za komuny po 2...

odpowiedz

Ocena: 0 [0]
~Sprawiedliwy [2010-09-04 09:23]

Wstawić rachunek Kaczyńskiemu!
Za profanację Krzyża na Krakowskim Przedmieściu - przez niego powstali pseudo Obrońcy Krzyża, najprawdopodobniej opłacani przez PiS. Doszło do następnych profanacji Krzyża, dzięki bezczeszczeniu Krzyża w Warszawie Za Zjazd Solidarności – poprzez manipulacje i oszustwo Kaczyńskiego, opluwanie porządnych ludzi. Za robienie bohatera narodowego ze swojego brata, a przy tym przypisywanie dla siebie zasług! Za wredne wystąpienia Kaczyńskiego! między innymi: Tu gdzie my stoimy była Solidarność. Tam gdzie Oni było ZOMO. Tylko nikt nie wie gdzie był w tamtych dniach Jarosław Kaczyński? Za chciwość i pęd do totalitarnej władzy, która może doprowadzić do zguby kraju. Za burzenie wszystkiego co nie PiS-owskie i dzielenie narodu! Za koszty jakie poniosła Warszawa z tzw. Pseudo Obrońcami Krzyża! Potrącić z należności za wybory prezydenckie.

odpowiedz

Ocena: 0 [0]
~Sprawiedliwy [2010-09-04 09:22]

Precz z Pomnikami i J. Kaczyńskim!
Oszołomy z Pis-u, stawiać pomniki u siebie w partyjnej budzie lub przed willą Jarosław Kaczyńskiego! Obłąkańców z Krakowskiego Przedmieścia tzw. Pseudo Obrońców Krzyża całkowicie wykurzyć! Codziennie wieczorem obrzucać ich jajami i pomidorami! Na nic innego nie zasługują - Judasze! Za ile złotówek PiS-u pozwalacie na hańbienie tego Krzyża. Jesteście płatnymi sługusami Kaczyńskiego. Jesteście poplecznikami zaplutego karła Polski. Oni bezczeszczą wspólnie z J. Kaczyńskim Krzyż! Oni nie są przedstawicielami większości Polaków! Oni nie reprezentują mnie jako katolika!

odpowiedz

Ocena: 0 [0]
~Sprawiedliwy [2010-09-04 09:22]

Czytajcie wszyscy!
Kim są Polscy Harcerze? Kukłami i niewolnikami w rękach PiS. Do czego są zdolni? Do niczego. Ich przełożeni? Jak wyżej, tylko potrafią wystawiać piesi do orderów! Niech państwo zastanowi się nad utrzymywaniem bezwartościowej organizacji! Gdzie ich honor i godność? Bark jakiejkolwiek odpowiedzialności za czyny! Gdzie Wasz Krzyż! Porzuciliście i wpadł w łapy Pseudo Obrońcom Krzyża. Artykułując za Wyspiańskim ... Gdzie masz chamie złoty róg?... Nie potraficie wykonać najprostszego zadania, jak przeniesienie Waszego Krzyża w godne miejsce! Harcerski Krzyż i Wasz Krzyż z Krakowskiego Przedmieścia w Warszawie, jak mniemam, są dla was niczym, bo nie macie z grosz honoru i godności. Zdradzaliście go, jak Judasz Jezusa! Prawda kole was w oczy. Schowajcie głowy w piasek, a najlepiej zakopcie się ze wstydu pod ziemię!

odpowiedz

Ocena: 0 [0]
~dick51 [2010-09-04 09:20]

4 x TAK...jak zdecydowana większość polaków !!!!!!!!

odpowiedz

Ocena: 0 [0]
~Ciekawy [2010-09-03 23:34]

Kiedy beatyfikacja L. Kaczyńskiego?
Kiedy ogłoszenie J. Kaczyńskiego prorokiem?

odpowiedz

pokaż 1 ukrytą odpowiedź

Ocena: 0 [0]
~fgh [2010-09-04 09:19]

chleb zdrożał tusk do roboty lenie

odpowiedz

Ocena: 0 [0]
~Sprawiedliwy [2010-09-04 09:18]

Wstawić rachunek Kaczyńskiemu!
Za profanację Krzyża na Krakowskim Przedmieściu - przez niego powstali pseudo Obrońcy Krzyża, najprawdopodobniej opłacani przez PiS. Doszło do następnych profanacji Krzyża, dzięki bezczeszczeniu Krzyża w Warszawie Za Zjazd Solidarności – poprzez manipulacje i oszustwo Kaczyńskiego, opluwanie porządnych ludzi. Za robienie bohatera narodowego ze swojego brata, a przy tym przypisywanie dla siebie zasług! Za wredne wystąpienia Kaczyńskiego! między innymi: Tu gdzie my stoimy była Solidarność. Tam gdzie Oni było ZOMO. Tylko nikt nie wie gdzie był w tamtych dniach Jarosław Kaczyński? Za chciwość i pęd do totalitarnej władzy, która może doprowadzić do zguby kraju. Za burzenie wszystkiego co nie PiS-owskie i dzielenie narodu! Za koszty jakie poniosła Warszawa z tzw. Pseudo Obrońcami Krzyża! Potrącić z należności za wybory prezydenckie.

odpowiedz

Ocena: 0 [0]
~Sprawiedliwy [2010-09-04 09:18]

Precz z Pomnikami i J. Kaczyńskim!
Oszołomy z Pis-u, stawiać pomniki u siebie w partyjnej budzie lub przed willą Jarosław Kaczyńskiego! Obłąkańców z Krakowskiego Przedmieścia tzw. Pseudo Obrońców Krzyża całkowicie wykurzyć! Codziennie wieczorem obrzucać ich jajami i pomidorami! Na nic innego nie zasługują - Judasze! Za ile złotówek PiS-u pozwalacie na hańbienie tego Krzyża. Jesteście płatnymi sługusami Kaczyńskiego. Jesteście poplecznikami zaplutego karła Polski. Oni bezczeszczą wspólnie z J. Kaczyńskim Krzyż! Oni nie są przedstawicielami większości Polaków! Oni nie reprezentują mnie jako katolika!

odpowiedz

Ocena: 0 [0]
~lew59 [2010-09-04 09:18]

krzysz
palac prezydencki to jest rezydencja krola poniatowskiego i on nie stawial tam pomnikow bo to jest symbol narodowy do pszyjmowania ludzi rzadow z innych krajow trzeba tylko wziosc pale i rozgonic te towarzystwo napuszczane pszez koscol po tajemnie jak prowydorzy pzpr

odpowiedz

Ocena: 0 [0]
~Sprawiedliwy [2010-09-04 09:17]

Czytajcie wszyscy!
Kim są Polscy Harcerze? Kukłami i niewolnikami w rękach PiS. Do czego są zdolni? Do niczego. Ich przełożeni? Jak wyżej, tylko potrafią wystawiać piesi do orderów! Niech państwo zastanowi się nad utrzymywaniem bezwartościowej organizacji! Gdzie ich honor i godność? Bark jakiejkolwiek odpowiedzialności za czyny! Gdzie Wasz Krzyż! Porzuciliście i wpadł w łapy Pseudo Obrońcom Krzyża. Artykułując za Wyspiańskim ... Gdzie masz chamie złoty róg?... Nie potraficie wykonać najprostszego zadania, jak przeniesienie Waszego Krzyża w godne miejsce! Harcerski Krzyż i Wasz Krzyż z Krakowskiego Przedmieścia w Warszawie, jak mniemam, są dla was niczym, bo nie macie z grosz honoru i godności. Zdradzaliście go, jak Judasz Jezusa! Prawda kole was w oczy. Schowajcie głowy w piasek, a najlepiej zakopcie się ze wstydu pod ziemię!

odpowiedz

Szukaj w serwisie

reporter wp24 chcę wyslać

Zrobiłeś unikalne zdjęcie,
napisałeś ciekawą
wiadomość?

Wyślij je do nas lub załóż
własne konto, na którym
je opublikujesz.

Najlepsze materiały
publikujemy na stronie głównej serwisu.

Ostatnio dodane przez reporterów WP24

Pogoda długoterminowa materiał foto Pogoda długoterminowa dodane przez: Internauta WP24
Prognoza pogody materiał foto Prognoza pogody dodane przez: Internauta WP24

więcej

Sonda

Jaki prezent dasz swojej Mamie?

liczba oddanych głosów: 563