Wakacyjna zmora każdego z nas.

Choroby zakaźne, które są przenoszone przez kleszcze, zwykle nie dają objawów natychmiastowych. W większości przypadków pojawiają się one kilka lub kilkanaście dni później, tak jest z boreliozą czy kleszczowym zapaleniem mózgu – mówi Wirtualnej Polsce dr Paweł Grzesiowski, pediatra, ekspert ds. profilaktyki zakażeń z Polskiego Towarzystwa Wakcynologii - Komary i meszki są uciążliwe, ale zwykle niegroźne. W rzadkich przypadkach są przyczyną poważniejszych problemów zdrowotnych – dodaje.

Przeczytaj również: Rząd pomoże w walce z plagą komarów

Przeczytaj również: Nie pomogą powodzianom, bo przeszkadzają im... komary

Anna Kalocińska: W tym roku na skutek powodzi jest dużo więcej meszek, komarów czy nawet kleszczy niż w latach ubiegłych. Jakie mogą nieść potencjalne zagrożenie dla naszego zdrowia lub życia?

Dr Paweł Grzesiowski: - Przede wszystkim inaczej należy traktować meszki i komary, które nie przenoszą chorób zakaźnych, a inaczej kleszcze – które mogą je przenosić. Komary i meszki są uciążliwe, ale zwykle niegroźne. W rzadkich przypadkach są przyczyną poważniejszych problemów zdrowotnych. Są to głównie dwie sytuacje: kiedy ktoś zostanie ukąszony w okolicę splotu naczyń i nerwów, np. w szyję, albo kiedy jest uczulony na jad. Wtedy oczywiście problem nie wynika z samego ukąszenia, ale z reakcji osoby uczulonej.

Poza szyją, inne miejsca zagrażające życiu to…

- Wszystkie, w których obrzęk może spowodować np. trudności w oddychaniu. Może się zdarzyć, że do ukąszenia dojdzie w miejscu, w którym może dojść do zastoju żylno-limfatycznego; wtedy również mogą wystąpić problemy. Jeśli ktoś ma przeszczepioną nerkę, a komar czy meszka ukąsi go w okolicę, gdzie się ten przeszczep znajduje i dojdzie do dużego obrzęku, to również może uniemożliwić to funkcjonowanie przeszczepu, powodując kłopoty zdrowotne, nawet zagrażające życiu. Potencjalnie może dojść do takiej sytuacji, chociaż jest ona bardzo rzadka. Generalnie jad komara czy meszki powoduje miejscowe zmiany zapalne: obrzęk czy odczyn, które mogą być uciążliwe. Ale w skrajnych sytuacjach może oczywiście dojść do kłopotów zdrowotnych.

Czy jad (ślina) komara i meszki różnią się jakoś? Również w reakcji na nie.

- Przede wszystkim jad komara działa krócej. Meszki są zdecydowanie bardziej zjadliwe, a ich jad daje bardzo duży odczyn, czego w pierwszej chwili nie widać. Zwykle odczyn na jad meszek pojawia się później, mniej więcej dobę po ukąszeniu; następnie narasta. Często jest tak, że człowiek, który został ukąszony przez meszkę, nawet nie zdaje sobie z tego na początku sprawy. Jej jad nie powoduje bezpośrednio swędzenia czy zaczerwienienia.

Dopiero potem, kiedy proces się rozwija, dochodzi do zastoju limfy i robi się duży obrzęk. I właściwie nie da się już tego niczym zatrzymać. Trochę inaczej jest z komarami. Jeśli w porę uchwyci się ugryzienie i wcześniej zastosuje środek przeciwobrzękowy, to można powstrzymać nawet duży odczyn.

Mówił pan, że uczulenie meszki czy komara stanowi zagrożenie dla osób uczulonych. Może być tak, że nie byliśmy uczuleni i zaczynamy być dopiero w którymś roku życia?

- Oczywiście, może się tak zdarzyć. Przy czym są oczywiście osoby bardziej na to narażone, na przykład uczulone na jad os czy pszczół. Takie osoby powinny bardzo uważać. Bo może się okazać, że ich organizm negatywnie zareaguje na ukąszenie komara czy meszki.

Coraz więcej osób skarży się, że są uczulone na jad komara…

- Generalnie rośnie nam populacja alergików. To, o czym pani mówi, tylko potwierdza to, co widzimy w innych obszarach. Że coraz więcej osób jest uczulonych na różne rzeczy i jad jest jednym z alergenów. Owadów też mamy więcej, przez co i zwiększa się ryzyko ukąszeń.

Czy osoby uczulone na jad komara lub meszki powinny profilaktycznie udać się do szpitala?

- Wszystko zależy od formy uczulenia. Jest kilka różnych postaci reakcji alergicznych. Najgorszy jest tzw. odczyn natychmiastowy, prowadzący do zaburzeń oddychania, a w skrajnych przypadkach nawet wstrząsu anafilaktycznego. Takie osoby powinny nosić przy sobie środek ratujący życie, czyli zastrzyk z adrenaliny. Taki środek jest dostępny w aptekach na receptę. Kiedy zaobserwujemy coś niepokojącego, oczywiście od razu powinniśmy zgłosić się do lekarza. I to najlepiej na oddziale, który dysponuje możliwością udzielania pierwszej pomocy oddechowej i ratowania życia.