Sukces czy porażka? Wątpliwe gwarancje minister Kopacz.

Za jedno z dwóch głównych osiągnięć swoich rządów w resorcie zdrowia minister Ewa Kopacz uważa wprowadzenie koszyka gwarantowanych świadczeń medycznych. Czy faktycznie można uznać te nowe uregulowania prawne za sukces rządu i minister Kopacz - zastanawia się Ireneusz Kwiatkowski, Internauta wp.pl.

Kontrowersje wokół ustawy koszykowej

31 sierpnia 2009r. weszło w życie 13 rozporządzeń ministra zdrowia do tzw. ustawy koszykowej. Ustawa ta budziła wiele kontrowersji w środowiskach lekarzy, pielęgniarek, związków zawodowych, samorządów pracowników ochrony zdrowia, menadżerów, publicystów, opozycji parlamentarnej i prezydenta. Mimo tego, jak się okazało, nie względy merytoryczne, a honorowe poręczenie minister Ewy Kopacz zadecydowało o podpisaniu tej ustawy przez prezydenta. Minister zdrowia zapewniła bowiem, że nowelizacja ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, finansowanych ze środków publicznych ma na celu uregulowanie mechanizmu tworzenia koszyka świadczeń zdrowotnych. Poza tym określone zostaną zasady i tryb kwalifikowania zdrowotnych świadczeń gwarantowanych. Będzie również ustalony tryb ich usuwania z wykazu świadczeń gwarantowanych oraz zmiany poziomu i sposobu finansowania lub warunków ich realizacji. Według oceny minister zdrowia ustawa koszykowa zagwarantuje odpowiednie przepływy środków pieniężnych, transparentność systemu powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego, a w szczególności przejrzystość finansowania świadczeń zdrowotnych.

Warto dodać, że wcześniej doradca prezydenta Tomasz Zdrojewski w liście do minister Kopacz stwierdził, że ocena znaczenia i skutków tej ustawy dla całego systemu ochrony zdrowia jest niezwykle trudna. Głównym problemem była zmiana definicji świadczenia gwarantowanego z wcześniej obowiązującego w całości finansowanego ze środków publicznych, na proponowane w ustawie koszykowej, finansowanie ze środków publicznych w całości lub w części. Problem ten był najbardziej kwestionowany przez wszystkie środowiska opiniotwórcze, bo trudno było znaleźć odpowiedź na pytanie, jak można nazwać gwarantowanym świadczeniem takie, którego się nie gwarantuje. Dostrzeżono brak logiki w takim ujęciu definicji, co może stwarzać możliwości jej znacznej swobody interpretacyjnej. Wśród wątpliwości chodziło również o brak planów wobec zakresu i standardu koszyka. Dotyczyło to kilku kwestii. Przede wszystkim, jaki ma być zakres koszyka - wąski, czy szeroki i czy standard świadczeń ze środków publicznych ma być podstawowy, czy też podwyższony. Mimo tych dylematów, prezydent podpisując ustawę, zdaniem ministra Stasiaka, dał rządowi swój wyraz zaufania i szansę, by rząd Donalda Tuska mógł zająć się sprawami fundamentalnymi dla stanu ochrony zdrowia w Polsce.

Wcześniejsze regulacje

Wcześniej, przed nowelizacją ustawy świadczenia zdrowotne, które podlegały wyłączeniu z finansowania ze środków publicznych, przedstawione były na zasadzie negatywnej selekcji, w załączniku do ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych z 2004 roku. W ustawie tej ustalone były również świadczenia częściowo finansowane ze środków publicznych. Sfera ta dotyczyła świadczeń stomatologicznych, leczenia uzdrowiskowego, leków oraz wyrobów medycznych i środków pomocniczych.

Nowelizacja ustawy dała uprawnienia ministrowi zdrowia do określania w drodze rozporządzeń wykazów świadczeń gwarantowanych, czyli tych według nowej definicji finansowanych w pełni, lub tylko w części finansowanych ze środków publicznych.

Nasuwają się pytania czy rozporządzenia koszykowe dadzą odpowiedź minister zdrowia, na zgłoszone wcześniej do ustawy koszykowej problemy, wątpliwości i kontrowersje. Czy zaproponowany system koszyka świadczeń zdrowotnych będzie lepszym rozwiązaniem od wcześniejszej regulacji w polskim systemie ochrony zdrowia? Watro również postawić pytanie, czy nieco ponad miesięczny okres czasu od podpisania przez prezydenta ustawy do daty publikacji rozporządzeń ministra zdrowia był wystarczający na ustawowe wypełnienie koszyka gwarantowanych świadczeń zdrowotnych? Świadczeń, które będą gwarantowały lepsze przepływy środków pieniężnych, transparentność systemu i przejrzystość finansowania ochrony zdrowia.

Czy określono w tych rozporządzeniach bardziej czytelne i jednoznaczne kryteria, definiujące zakres rzeczowy i standardy świadczeń zdrowotnych od tych, które obowiązywały wcześniej? Czy wiedza pacjentów o koszykowych zasadach gwarantowanego finansowania świadczeń częściowo lub z całości ze środków publicznych ułatwia lepszą dostępność do świadczeń zdrowotnych, niż według wcześniej obowiązujących przepisów? Czy obowiązujące koszyki świadczeń zdrowotnych ze środków publicznych usprawnią system ochrony zdrowia w Polsce z punktu widzenia pacjentów, lekarzy, pielęgniarek, położnych i jednostek organizacyjnych, obsługujących sferę ochrony zdrowia?