Powstanie Warszawskie dzień po dniu

wp.pl | dodane 2009-08-01 (06:44)

fot. wp.pl

65 lat temu wybuchło Powstanie Warszawskie, które było jednym z najbardziej dramatycznych wydarzeń II wojny światowej. Choć z różnych powodów starano się zarówno w Polsce, jak i za granicą o nim zapomnieć, jego skutki były trwałe, a echa brzmią po dzisiejszy dzień.

Galeria

W hołdzie poległym

W przeddzień rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego

W 65. rocznicę wybuchu wybuchu Powstania Warszawskiego przypominamy jego przebieg dzień po dniu.

1 sierpnia, wtorek

Dowódcą AK jest gen. Tadeusz Komorowski "Bór, jednak to Komendant Okręgu Warszawskiego AK płk Antoni Chruściel „Monter” faktycznie dowodzi Powstaniem. O godzinie 17.00, znanej jako godzina „W” wybucha powstanie, zwane początkowo sierpniowym. Do walki przystępuje około 30 tysięcy żołnierzy okręgu warszawskiego AK. W nocy z 1 na 2 sierpnia do akcji powstańczej spontanicznie przyłącza się ludność cywilna.

2 sierpnia, środa

Stare Miasto zostaje całkowicie opanowane przez oddziały powstańcze. Śródmieście w znacznej części zostaje zajęte przez Polaków, zaś na Mokotowie i Żoliborzu nie udaje się zająć strategicznych pozycji. Na Woli powstańcy przeszli do defensywy przed atakiem jednostek niemieckich, chcących zaatakować Warszawę od strony zachodniej i od Powązek. Na Pradze całkowicie ustały działania bojowe. Po raz pierwszy Niemcy korzystają z „żywej tarczy”: na ulicy Chłodnej siedem niemieckich czołgów przebija się przez polskie barykady pod osłoną polskich kobiet i dzieci. Krystyna Krahelska, autorka popularnej pieśni „Hej, chłopcy, bagnet na broń!”, ciężko raniona w czasie Godziny „W”, umiera w szpitalu polowym. Niemcy masowymi egzekucjami rozpoczynają eksterminację ludności cywilnej. Ukazuje się pierwszy numer „Biuletynu Informacyjnego”, centralnego pisma Armii Krajowej.

3 sierpnia, czwartek

Na Woli, Mokotowie i Ochocie oddziały niemieckie podpalają domy i mordują ludność cywilną. Komendant Obwodu Praga, ppłk Antoni Żurawski „Bober” nie mając widoków na opanowanie dzielnicy decyduje się przerwać walkę, a powstańcy powracają do konspiracji. Ok. godz. 20 Niemcy wprowadzają do walki przeciwko powstańcom lotnictwo bombowe, które od tego dnia systematycznie bombardowały Warszawę. W Moskwie odbywa się pierwsza rozmowa premiera Stanisława Mikołajczyka z Józefem Stalinem, który zarzuca Armii Krajowej bierność.

4 sierpnia, piątek

Z rozkazu Heinricha Himmlera dowodzenie siłami niemieckimi w Warszawie przejął Erich von dem Bach-Zelewski, natomiast dowództwo sił nacierających spoza Warszawy objął Heinz Reinefarth. Obaj dowódcy wykazali się niezwykłym okrucieństwem w pacyfikowaniu Warszawy. Powołano do życia Harcerską Pocztę Polową. Po południu w Pałacu Blanka na Pl. Teatralnym ginie jeden z najwybitniejszych polskich poetów Krzysztof Kamil Baczyński. W nocy doszło do pierwszych zrzutów broni i amunicji dla powstańczej Warszawy z samolotów polskich i brytyjskich.

5 sierpnia, sobota

Rozpoczyna się masowa rzeź ludności cywilnej na Woli, znana jako ”czarna sobota”. Batalion AK „Zośka” uwalnia Żydów z Gęsiówki.

6 sierpnia, niedziela

Następuje utrwalenie podziału walczącego miasta na trzy części: Grupę Północ, która obejmuje rejon cmentarzy, Stare Miasto, Żoliborz i Kampinos; Śródmieście, które jest połączone z Powiślem i Czerniakowem; Grupa Południe, obejmująca Mokotów wraz z Sadybą oraz Lasy Kabackie i Chojnowskie. Niemcy zakładają w Pruszkowie obóz przejściowy o nazwie „Dulag 121” dla ludności cywilnej ewakuowanej ze stolicy. Przejdzie przez niego łącznie ponad pół miliona ludzi.

7 sierpnia, poniedziałek

Niemal cała Wola przechodzi w ręce Niemców. Rozpoczyna się zmasowany atak artyleryjski na Stare Miasto. John Ward, jedyny korespondent zagraniczny w Warszawie, nadaje pierwszą depeszę radiową z relacjami o sytuacji w walczącej Warszawie.

8 sierpnia, wtorek

Ciężkie walki na Woli, na Stare Miasto spadają bomby zapalające, sytuacja na Ochocie z godziny na godzinę staje się coraz bardziej krytyczna. Pierwszą audycję nadaje radiostacja powstańcza „Błyskawica”.

9 sierpnia, środa

W Moskwie Stalin deklaruje pomoc lotniczą dla Warszawy.