Pomniki papieża, czyli "koszmarny sen rzeźbiarza na kacu"

wp.pl | dodane 2009-10-16 (13:25)

W przypadku rzeźb papieskich często ujawnia się cała niedoskonałość warsztatu artysty. Jeśli ktoś jest kiepski, to od razu na twarzy Papieża to widać.

dr Kazimierz Ożóg, historyk sztuki

Papież Jan Paweł II ma w Polsce już ponad 600 pomników. Powstają one niczym grzyby po deszczu i przybierają czasami bardzo dziwną formę. Papieże "krasnale" w seryjnym wydaniu nie są niczym nowym. - Osobiście lwiej części tych pomników wolałbym nigdy nie zobaczyć. Widziałem większość tych pomników i w potężnym procencie jest to koszmarny sen rzeźbiarza na kacu – mówi o nich w wywiadzie dla Wirtualnej Polski dr Kazimierz Ożóg, historyk sztuki.

Wideo

"Przesadziliśmy - i obniżyliśmy autorytet Jana Pawła II"

- Nie dodawałbym boskości śmiertelnikom. Przesadzaniem obniżyliśmy rangę autorytetu Jana Pawła II - mówi Wirtualnej Polsce poseł SLD Jerzy Wenderlich. Jak dodaje poseł, budowanie nieomylnego autorytetu Jana Pawła II nie służy dobrej pamięci...

Zobacz jakie pomniki Jana Pawła II można spotkać w Polsce - galeria zdjęć.

Sylwia Mróz, Wirtualna Polska: Czy prowadzi Pan rejestr pomników Jana Pawła II? Wie Pan ile ich powstało w kraju i za granicą?

dr Kazimierz Ożóg: Jest to bardzo trudne pytanie i niestety każdy o to pyta. W pewnym momencie przestałem panować nad tym zjawiskiem. Do momentu śmierci papieża jestem pewny, że powstało 230 pomników. Teraz myślę, że możemy mówić o łącznej liczbie 600 figur o charakterze pomników. Za granicą jest to trudne do wychwycenia. W samej Ameryce Łacińskiej może być około 200 takich pomników. Mieszkańcy tej części świata cechują się pewną pasją, która jest również typowa dla Polaków.

Papież-aktor wydaje się być idealną postacią do tego, by stawiać mu pomniki. Stawianie pomnika ekspresyjnej osobie zdaje się być łatwiejszym zadaniem.

- Z jednej strony tak, bo wiele pomników zawiera pewną anegdotę z okresu pontyfikatu papieża. Ale z drugiej strony – nie. W przypadku rzeźb papieskich często ujawnia się cała niedoskonałość warsztatu artysty. Jeśli ktoś jest kiepski, to od razu na twarzy Papieża to widać. Twarz papieża nie ma w sobie czegoś charakterystycznego, ale ma w sobie coś, co sprawia, że wszyscy ją od raz poznajemy. Każdą niedoskonałość bez problemu wychwycimy, bo każdy z nas nosi tę twarz w głębi serca.

W tym człowieku było coś takiego, że urzekał. Można postawić tu pytanie, czy bardziej te pomniki się stawia dla papieża, czy może bardziej dla nas. Papież tych pomników nie potrzebował, traktował je z przymrużeniem oka.

Jak sam papież reagował na stawianie mu pomników za życia?

- Jest pewna anegdota, którą opisał ksiądz Adam Boniecki w jednym ze swoich pism. Papież został zmuszony do odsłonięcia swojego pomnika w Boliwii. I cóż na to papież? Nie był on osobą, która by publicznie popukała się w czoło i skrzyczała ludzi za to, że chcą mu postawić pomnik. Papież pociągnął za sznurek, płachta spadła i zaczął się kolejny punkt programu. Do Watykanu jeździli ludzie, którzy wozili mu projekty pomników, ale nigdy papież nie mówił, że to niestosowne. Rozumiał, że ludzie tego potrzebują – pewnego oparcia, znaku, symbolu. Taką rzeczą stawał się najczęściej pomnik.

Czy pomniki w tak przytłaczającej ilości nadal dobrze spełniają swoją funkcję?

- Wiele osób nie dostrzega szerszego kontekstu tego zjawiska, bo są to dla nich te ich pomniki, w ich miastach, w ich parafii, postawione przez ich księdza czy biskupa. Natomiast jeśli spojrzymy na całość, to jest przerażające.

Większość pomników, które wystawiono papieżowi są niestosowne z powodu swojej formydr Kazimierz Ożóg, historyk sztuki

Większość pomników, które wystawiono Papieżowi są niestosowne z powodu swojej formy, bądź kiepskie w tym jak wyglądają, albo wykonane z tak tandetnego materiału, że to aż wstyd je stawiać. Większość pomników to krasnale, które są seryjnie powtarzane z żywicy polimerowej, albo dzieło kiepskich artystów. Często o wyborze wykonawcy pomnika decyduje to czy jest on pobożny i chodzi na majówki, a nie czy jest to dobry artysta.