Piwo jest godne tego, żeby się nim zajmować.

W polskich browarach coraz trudniej spotkać piwowara, za to coraz więcej osób szczyci się mianem piwowara domowego. 25 maja to święto piwowarów. O domowym piwowarstwie opowiada Andrzej Sadownik, doktor nauk chemicznych, wykładowca Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie i ojciec polskiego piwowarstwa domowego.

W kuchni unosi się zapach kawy zbożowej. Na kuchence stoi garnek z wodą, a na szafce obok wiadro z kranikiem, z którego wycieka filtrowana brzeczka. Andrzej Sadownik warzy właśnie ostatnie piwo w tym sezonie.

- To milk stout. Ta kategoria występuje na najbliższym Konkursie Piw Domowych w Żywcu. Co roku wyznaczane są inne kategorie, co mobilizuje mnie do tego, żeby uwarzyć piwo w każdej z nich, a milk stouta wcześniej nie uwarzyłem. Zwykle w maju już nic nie robię, sezon kończę w kwietniu.

Ile gatunków piwa już Pan uwarzył?

- Sądząc po liczbie kategorii w największym konkursie piw domowych, jest blisko setka zdefiniowanych stylów. Nie zastanawiałem się nad tym ile z nich uwarzyłem, ale wiele. Mam zeszyt, w którym notuję każde uwarzone piwo. Pierwszy wpis jest z 25 listopada 1994 r. Dzisiaj, przeszło 15 lat później, warzę piwo numer 190.

Sklepy oferują duży wybór piw. Po co warzyć je w domu?

- To wielka satysfakcja. Piwo jest godne tego, żeby się nim zajmować i poświęcać mu czas. Marketing wmawia nam, że piwo to dzieło arcymistrzów. Krystalicznie czysta woda, naturalne surowce – piwo to jest coś. Kiedy zwykły człowiek potrafi się w to wpisać, ma kupę satysfakcji. Słodów jest duża rozmaitość, można z nich komponować dowolny zasyp. Później dochodzą rozmaite odmiany chmielu stosowane podczas gotowania, a następnie wybór drożdży, co ma kolosalne znaczenie, a zwykle jest niedoceniane. To stwarza olbrzymie możliwości, absolutną swobodę twórczą. Najpierw staram się odtwarzać znane mi style, a później przychodzi mi do głowy tworzenie czegoś niezdefiniowanego wcześniej. Musi coś w tym być, jeśli w USA, gdzie można kupić każde światowe piwo, w latach 90. milion ludzi warzył piwo. Z tego miliona narodziły się tysiące profesjonalistów, którzy przenieśli swoje ambicje, umiejętności, pasje do działalności komercyjnej. Dzisiaj pół miliona wciąż warzy piwa w domach, a Stany – jeżeli chodzi o piwo – są najciekawszym miejscem na Ziemi. To samo dzieje się teraz Europie. W Polsce sytuacja też jest obiecująca. Piwo w domu warzy kilka tysięcy ludzi. Domowi piwowarzy zaopatrują się w sklepach internetowych, których w Polsce jest kilka. Organizowane są konkursy piwa. Najstarszy z nich, żywiecki, odbędzie już po raz siódmy. W zeszłym roku ocenianych było 135 piw, w tym roku spodziewamy się ok. 300.

Do tego dochodzi coraz bardziej popularna turystyka piwna.

- Wędrówki po miejscach, w których można wypić ciekawe piwo, są pretekstem do tego, żeby w ogóle się ruszyć. W Polsce jest kilka ciekawych miejsc, które warto odwiedzić, są dwa muzea – w Tychach i w Żywcu. Browar Zamkowy w Cieszynie ma otrzymać status żywego, pracującego muzeum i stać się częścią szlaku zabytków techniki na Śląsku. Jest piękny browar w Zwierzyńcu, niestety zamknięty. Piwowarstwo polskie nie jest w wybitnej formie, mimo że pod względem objętości jesteśmy czwartym producentem piwa w Europie. Najciekawsze są polskie portery, które o mało nie wyginęły. Portery bałtyckie to piwowarski skarb Polski. Niestety ciśnienie ekonomiczne jest tak duże, że z rynku wypadają mniej popularne gatunki piwa – nie opłaca się ich warzyć.

Kupuje Pan jeszcze piwo?

- Owszem, ale niewiele. Robię 2-3 hektolitry piwa rocznie. To jest litr piwa dziennie. Tyle to wypija moja żona. Kupuję ciekawe piwa, jak się pojawiają na rynku. W końcu ruszyło się trochę w małym piwowarstwie.

Ma Pan w tym spory udział, bo na podstawie Pańskiej receptury jeden z mniejszych browarów uwarzył piwo żytnie.

- Weszło na rynek w lutym tego roku. Jest to trudne piwo, bo żyto jest materiałem dużo trudniejszym do wykorzystania w warzeniu niż jęczmień. Jęczmień jest idealny, ma potencjał enzymatyczny, ma łuskę która stanowi naturalne złoże filtracyjne, a żyto jest gołe. Dużo temu piwu brakuje do doskonałości, ale wzbogaca nasz skromny rynek piwa rodzimego. My, piwowarzy domowi, stymulujemy przede wszystkim małe browary, ale i największych też, bo zwycięskie piwo zeszłorocznego VII Konkursu Piw Domowych w Żywcu, zostało jednorazowo uwarzone przez Browar Zamkowy w Cieszynie jako Bracki Koźlak Dubeltowy. Wkrótce odbędzie się konkurs piw domowych w Częstochowie, zwycięskie piwo zostanie uwarzone przez lokalny browar.