więcej

Masakra górników z "Wujka", "6 ludzi padło trupem".

Marta Tychmanowicz

wp.pl  | dodane 2011-12-16 (06:01)

fot. PAP / CAF/Bogdan Kułakowski Podczas pacyfikacji kopalni "Wujek" śmierć poniosło 9 górników

Usłyszałem dwie serie z karabinu maszynowego. (…) To był ręczny kaem, jak oni go nazywają. Taki malutki, krótki. Z tej broni zostały oddane dwie serie i sześciu ludzi padło trupem. Ale nikt z nas nie zdawał sobie sprawy, że ci ludzie nie żyją

drukuj

30 lat temu - 13 grudnia 1981 roku - Sztab Generalny Wojska Polskiego na polecenie Biura Politycznego KC PZPR wprowadził w Polsce stan wojenny. Jednym z tragicznych wydarzeń tamtego czasu było zabicie przez ZOMO dziewięciu górników z kopalni węgla kamiennego "Wujek" w Katowicach.

„Znowu wyszłam pod kopalnię. To musiało już być po 16.00. Przechodziłam koło bram porozbijanych przez czołgi, koło wyłomów w murze, przez kałuże pełne śmierdzącej wody z chemikaliami. Gazów było tyle, że jeszcze przez tydzień potem na oczy nie szło patrzeć. Usłyszałam, jak koło mnie jeden z górników mówi: 'Ten, co się światła palą tam naprzeciwko, też zginął' i pokazał na moje okna. Próbowałam się dopytać, mówiłam, że to mój mąż, ale on się gdzieś rozpłynął. Zaczęłam biec do bramy, sforsowałam przejście do izby chorych. Krzyczeli na mnie, a ja szłam dalej. Odsłoniłam płótno. Zaraz jako pierwszy leżał mój mąż. Dostał kulę w serce, z przodu nic nie było znać, tylko z tyłu była wielka dziura” - wspominała Róża Czekalska, żona jednego z zabitych.

16 grudnia 1981 roku w następstwie wprowadzenia stanu wojennego w kopalni węgla kamiennego „Wujek” w Katowicach oddział specjalny ZOMO z bezpośredniej odległości strzelał do górników. Na miejscu zginęło siedmiu z nich: Józef Czekalski, Józef Giza, Ryszard Gzik, Bogusław Kopczak, Andrzej Pełka, Zbigniew Wilk, Zenon Zając. Po kilku dnisch w wyniku odniesionych obrażeń zmarli: Joachim Gnida i Jan Stawisiński.

Jak do tego doszło? W ramach akcji „Jodła” funkcjonariusze MO i SB zatrzymali ponad 10 tys. osób uznawanych za zagrożenie dla Polski Ludowej, w tym wielu działaczy „Solidarności”. Już następnego dnia w wyniku tych aresztowań w zakładach pracy w całej Polsce (w zależności od źródeł: od 199 do 250) podjęto strajki okupacyjne i akcje protestacyjne. Także w kopalni węgla kamiennego „Wujek”.

Kiedy wieść o zatrzymaniu przewodniczącego komisji zakładowej Solidarności „Wujka” rozeszła się wśród górników poranna zmiana postanowiła przystąpić do akcji protestacyjnej. Zawiązał się komitet strajkowy, pojawiły się patrole, straże w bramie głównej i punkty obserwacyjne. Wokół zakładu zaczęli gromadzić się krewni i znajomi, a także obcy ludzie. Niestety zewsząd zaczęły napływać niepokojące wieści o brutalnych pacyfikacjach strajkujących zakładów, m.in. w pobliskiej kopalni „Staszic”. Na ten sygnał prowizoryczne barykady wzmocniono o gruz, części maszyn i złom, ale nikt nie był przygotowany na to, co miało się stać następnego dnia. Tymczasem w Parku Kościuszki stanęła kolumna czołgów i wozów bojowych. Był 15 grudnia. Widok i hałas wojskowych pojazdów robił przerażające wrażenie.

16 grudnia przed południem kordon wojska i milicji otoczył zakład. Służby zaczęły wystrzeliwać gaz łzawiący, świece dymne i petardy, w ruch poszły pałki, strajkujących polewano wodą. Jeden czołg rozpędził się i staranował bramę, ale nie udało mu się wjechać na teren kopalni. Zaplątał się w złomie i w kablach. Wycofał się i uderzył w mur obok bramy. Sforsował mur i rosnące za murem drzewo. Wtedy na teren kopalni wkroczyło ZOMO. Wkrótce padły pierwsze strzały i pierwsze ciała zabitych górników. „Usłyszałem dwie serie z karabinu maszynowego. (…) To był ręczny kaem, jak oni go nazywają. Taki malutki, krótki. Z tej broni zostały oddane dwie serie i sześciu ludzi padło trupem. Ale nikt z nas nie zdawał sobie sprawy, że ci ludzie nie żyją”. Podjęto decyzję o zaprzestaniu strajku.

Następnego dnia w wieczornym „Dzienniku Telewizyjnym” spiker podaje oficjalną informację o śmierci górników w kopalni „Wujek”.

Pomimo tego co się stało, niektórzy z decydentów wykazywali zadowolenie z przeprowadzonych działań: „dzień udany, choć doszło do użycia broni palnej i zginęło 6 górników kopalni 'Wujek'. Brak dokładnych danych o ilości rannych. Dziś w województwie katowickim zmniejszy się demonstracja sił” - powiedział Czesław Kiszczak na posiedzeniu kierownictwa MSW.

Marta Tychmanowicz specjalnie dla Wirtualnej Polski


oceń
19
27
Podziel się

Przeczytaj też


13 grudnia 30 lat temu

dodane 2011-12-13 (05:55)

Ofiary stanu wojennego. Pamiętamy!

dodane 2011-12-13 (06:31)
materiał foto

Wielki Test z Historii

dodane 2011-12-13 (04:56)

materiał foto

Rysunki propagandowe w stanie wojennym

dodane 2011-12-12 (19:12)

materiał foto

Pamiątki ze stanu wojennego

dodane 2011-12-12 (14:21)

materiał foto

Twórcy stanu wojennego

dodane 2011-12-12 (10:05)
materiał foto

Propaganda w stanie wojennym

dodane 2011-12-08 (13:57)

materiał foto

Internowani w stanie wojennym

dodane 2011-12-12 (10:00)

Marta Tychmanowicz

Redaktor miesięcznika "Focus Historia", historyk sztuki, doktorantka na wydziale socjologii SWPS w Warszawie.


  • Skomentuj
  • WP.PL
  • FB

Korzystanie z komentarzy FB oznacza akceptację regulaminu

REGULAMIN
Ocena: 0 [0]
~veto [2012-04-05 11:03]

Strzelanina w Wujku. Cel- tłum w odległości paru (ilu?) metrów. Powinno być kilkudziesięciu, obstawiam około setki, zabitych i rannych. Cała historia jest dziwaczna i kupy się nie trzyma- tym bardziej, że niewątpliwie zniszczono dowody (były np. zdjęcia pocisków- ale znowu od TT-ki, tylko pytanie, czy dziennikarze zamieścili rzeczywiste zdjęcia z śledztwa, czy takie, jakie akurat mieli-patrz na aktualną dziennikarską praktykę). A wyrok z 2008 roku nosił wszelkie znamiona odpowiedzialności zbiorowej i zemsty sądowej- coś, co w praworządnym kraju zwyczajnie nie uchodzi.

odpowiedz

Ocena: +1 [1]
~kol33 [2011-12-30 17:32]

stan wojenny w kazdym kraju ogranicza prawa ,górnicy sie nie zastosowali do obowiozującego prawa. Sa ofiarami na własne życzenie ,każdego obowiązuja normy i prawo,bez względu na panujący ustrój.dziwie sie górnikom ze dali sie tak manipulowac ,od wojny ta grupa pracowników najwiecej dostaje z tortu ,niewiele dając.W europie np.anglia ,niemcy poradzili sobie z kopalniami zamykajac je .

odpowiedz

Ocena: -5 [7]
~Gosia [2011-12-19 19:11]

zomo przyszło do kopalni tak tylko popatrzec w sumie tylko przechodzili obok a ci górnicy ich zaatakowali, siłą wciągnęłi na teren kopalni i sami do siebie strzelali - oto obowiązująca ciemnogród wersja wg Kiszczaka.

odpowiedz

pokaż 1 ukrytą odpowiedź

Ocena: -1 [3]
~Iksjusz [2011-12-20 21:37]

Rosja "miała" własny problem w Afganistanie; więc Nikt by tu z interwencją nie wjechał. Rosyjscy Dygnitarze wiedzieli, że nie mają szans z "Naszym Żywiołem". Tu mieliby drugi Afganistan. A strzelanie było zwykłą prezentacją siły przewodniej Narodu i Partii. Smutnym jest fakt rozstrzeliwania Polaków bezbronnych przez Polaków na usługach Okupanta. To jest a raczej było straszne. A czy to diwne, że w końcu to Górnicy zaatakowali wtedy ? Ileż można giąć "kark ? Ileż czasu można spokojnie patrzeć na rozkradanie Ojcowizny ? Ile czasu można czekać cierpliwie na te " lepsze czasy" ? Fakt, że czasy gierkowskie były tymi na pozór lepszymi; lecz "dług" rósł.

odpowiedz

pokaż 2 ukryte odpowiedzi

Ocena: +1 [1]
~ciekawy Polak [2011-12-30 15:49]

Porządek musi być a jak nie da się z ludźmi rozmawiać to trzeba użyć siły.Strata 6 górników to potworny ból dla rodzin i znajomych.Gdyby nie stan wojenny ginęliby inni i też dla tych rodzin czy znajomych byłby to dramat.Tyle tylko że na kopalni zginęło 6 górników a bez stanu wojennego zginęłoby bardzo wielu.W myśl hasła "na drzewach zamiast liści mieli wisieć komuniści".Kto to miał być? Kto tak naprawdę był komunistą w oczach "Solidarności"?

odpowiedz

Ocena: +1 [1]
~watażka [2011-12-30 13:51]

Szkoda że tak mało górnik to nierób spójrzmy na ceny węgla marzą im się czasy Edwarda Gierka gdy okupowali góry te czasy minęły i trza się było wsiąść do roboty.

odpowiedz

Ocena: 0 [6]
~wm [2011-12-20 19:55]

6 ludzi- masakra... szkoda i żal ich ale nie mówmy o masakrze- masakra to była w Rumunii. pisowskie obłudne ludziki chcieliby, żeby w Polsce było tysiące ofiar- wtedy można pojeździć, pokazać się, modły odprawić, kwiatki położyć i wmawiać ciemnemu ludowi jak to się walczyło o wolność. tak jak to robi kaczyński jarek- nigdzie nie był a gada, że sam komunę rozwalił.

odpowiedz

Ocena: -2 [8]
~Gosia [2011-12-19 19:06]

mordercy pozostaną mordercami, stan wojenny był stanem bezprawia wprowadzonym przez pachołka rosji jaruzelskiego. Jaruzelski powinien za to odpowiedziec !

odpowiedz

Ocena: -9 [101]
~Geronimo [2011-12-16 09:18]

To był niestety stan wojenny,gornicy już na początku stanu wojennego łamali przepisy tego właśnie stanu wojennego,no coż w takim razie mieli robić posłani tam żołnierze i plutony ZOMO,spacyfikować innego wyjścia nie było.a górnicy rzucili się do ataku ze śrubami,kamieniami,podgrzanymi do czerwonosci prętami którymi dziurawili milicyjne tarcze.Z tego co wiem doszło do strzelaniny w samoobronie i to wszystko.

odpowiedz

pokaż 14 ukrytych odpowiedzi

Ocena: +3 [7]
~anka [2011-12-16 12:59]

Znow cos nowego!Gdyby nie pani doktorantka umarla bym w przekonaniu, ze stan wojenny wprowadzila Rada Panstwa na wniosek WRON.Ciekawostka dla mnie jest rowniez to,ze jeden RKM polozyl az 6gornikow, a do dzis nie mozna ustalic kto strzelal i z jakiej broni.Niech pani zrobi doktorat z prawa i ustali wreszcie jak zgineli gornicy, a z historia da sobie spokoj,bo z tego co pani zaprezentowala w tym artykule to wiem, ze nie bedzie z pani historyk.

odpowiedz

Ocena: +16 [24]
~maniek [2011-12-16 09:50]

Prawie co ósmy człowiek w tym kraku nosił czerwona legitymację. Do kogo macie teraz pretencje o stan wojenny i jego skutki. Gdzie pochowali sie komunisci z tamtego okresu? Jak długo będziemy rozglądali sie po sali kiedy pada pytanie, a kto był komunistą? Dziwny kraj, dziwni ludzie. Nie chcecie brać na swoje sumienia tych ofiar, ale chciało się mieć czerwoną legitymacje po to, by się lepiej żyło... Wygląda na to, że winni są ci INNI, ale nigdy nie my. Z prostej statystyki wynika, że prawie w każdej rodzinie był ktoś, kto nosił legitymację partyjną. To za ich zgodą stało się to, czego byliśmy świadkami. Teraz płaczemy nad rozlanym mlekiem nie dostrzegajac w tym własnej winy. Inna rzercz, że każdy kto w stanie wyjątkowych decydował się na czynne protesty, a nawet okupację zakładów pracy czy urzędów musiał liczyć się z najgorszymi konsekwencjami. Są granice, których przekroczenie także dzisiaj może wywołać dokładnie takie same skutki, a wówczas jak ocenimy to co się stało wtedy i to co mogło by się stać dzisiaj? W jaki sposób będziemy oceniać postawy tych, którzy zadecydowali o użyciu ostatecznych środków przymusu? Na całym świecie, a w tym także w krajach o najwyższych standardach demokratycznych dochodzi do używania takich środków w wyniku których giną ludzie. Nie wiem, czy buduje się im pomniki podobnie jak w Polsce. Ponadto popatrzmy na to z innej strony. Otóż ci ludzie, którzy narażali życie w czasach stanu wojennego dziś są praktycznie nikim. Wsparli rewolucję z której nie wynieśli żadnych korzyści, a nawet zostali zepchnięci na margines tego społeczeństwa. Nie kto inny, tylko oni stanowią armię bezrobotnych, bez perspektyw na lepsze jutro. Ci zaś, którzy upiekli na ich poświęceniu największą pieczeń wciąż odgrzewają etos solidarnoiściowy dla utrwalania własnych korzyści. Czyż nie jest to hipokryzja??? Ludzie ocknijcie się i nie dajcie sobie robić papki z mózgów!

odpowiedz

pokaż 6 ukrytych odpowiedzi

Ocena: +6 [12]
~bt [2011-12-16 11:13]

poczytajcie Krfotok pióra Redlińskiego, dowiecie się jakie tam aniołki były wsród strajkujących i jak zachowywali się wobec milicjantów, książka jest DOKUMENTEM tamtych wydarzeń, zamieszczono w niej fakty oparte na zebranych po latach relacjach górników Wujka uczestniczących w strajku

odpowiedz

Ocena: 0 [44]
~ANTYMIR [2011-12-16 10:16]

CI LUDZIE WYSTĄPILI PRZECIW , ÓWCZEŚNIE PANUJĄCEMU PRAWU. I TAKA JEST PRAWDA. JEŻELI BĘDZIEMY HOŁUBIĆ TAKIE OSOBY TO ZNACZY ŻE KAŻDY MOŻE DZIAŁAĆ WBREW PRAWU DANEGO KRAJU.WIĘC KAŻDY TAKI PRZESTĘPCA MOŻE LICZYĆ NA POMNIKI, TAKŻE ZŁODZIEJE,WŁAMYWACZE,CZY JADĄCY NA ROWERZE PO KIELICHU. CZEŚĆ IM I CHWAŁA.

odpowiedz

pokaż 3 ukryte odpowiedzi

Ocena: +7 [13]
~qweq [2011-12-16 11:01]

Mówcie co chcecie, ale to była jedyna droga ratująca nas przed inwazją wojsk ZSRR - tak mówi generał, czyli to prawda, bo to człowiek honoru. Tak napisał w swojej książce.

odpowiedz

Ocena: -3 [3]
~hspadz [2011-12-16 11:01]

Praca za granicą! Oferta praca dla każdego bez względu na płeć, wiek czy wykształcenie! Na pewno znajdziesz coś dla siebie! Więcej szczegółów pod adresem: http://interpraca.net/

odpowiedz

Ocena: +4 [4]
~Szczeciniak [2011-12-16 11:00]

Mi bardziej utkwił w pamięci grudzień rok 70 ,gdy byłem młokosem Obserwowałem palący się komitet ,póżniej wieczorem ,paciorki serii pocisków świetlnych na niebie i wyjące karetki .Na drugi dzień ,idąc do szkoły ,stojące czołgi pod Urzędem Miejskim z wybitymi oknami i cześciowo popalonymi pomieszczaniami ,od butelek z benzyną.Obok sklep pusty , ogołocony i rozbity Pewex też pusty.Ze stanu wojennego w 81 r,niby spokojnie ,śniegi i krążące Skoty z ckm i widoczne taśmy z nabojami do niego.

odpowiedz

Ocena: +7 [25]
~samo zycie [2011-12-16 09:35]

Szli z kwiatkami do tych ZOMOwcow, spiewali piesni koscielne, modlili sie a oni do nich strzelali.

odpowiedz

pokaż 3 ukryte odpowiedzi

Ocena: -2 [4]
waldii32 [2011-12-16 10:59]

jezeli pamientam to 9 zginelo kolegow ze slaska w kopalni Wojek gdanszczan

odpowiedz

Ocena: +7 [29]
~sonia [2011-12-16 09:04]

Czy ktoś potrafi ? z imienia i nazwiska wymienić ludzi odpowiedzialnych za te morderstwa!

odpowiedz

pokaż 7 ukrytych odpowiedzi

Ocena: +4 [32]
~prawda [2011-12-16 10:07]

Proszę obejrzeć film" Śmierć jak kromka Chleba" dla tych którzy nie wiedzą kto posłał górników na śmieć. Proszę zobaczyć czyjej rady słuchali związkowcy i komitet strajkowy, kogo się radzili !!!!!. To kler , czarna mafia wysłała tych ludzi na śmierć. Aby obalić komunę i samemu zabrać Polskę pod okupację , oraz rozkraść Polskę w komisjach majątkowych.To Są główni sprawcy i ich należy posadzić na ławie oskarżanych.

odpowiedz

pokaż 3 ukryte odpowiedzi

Szukaj w serwisie

Marta Tychmanowicz

Marta Tychmanowicz – historyk sztuki, współpracuje z miesięcznikiem „Focus”. Od kwietnia 2010 stała felietonistka historyczna Wirtualnej Polski.

reporter wp24 chcę wyslać

Zrobiłeś unikalne zdjęcie,
napisałeś ciekawą
wiadomość?

Wyślij je do nas lub załóż
własne konto, na którym
je opublikujesz.

Najlepsze materiały
publikujemy na stronie głównej serwisu.

Komentują dla nas

Waldemar Kuczyński Waldemar Kuczyński

Państwo nie może być "wołowate"

Od kiedy pojawił się pomysł likwidowania Trzeciej Rzeczpospolitej i zastępowania jej Czwartą, mocno....

Katarzyna Kwiatkowska Katarzyna Kwiatkowska

"Czerwona kartka dla Ukrainy" - problemy przed Euro 2012

Nadal nie wiadomo, kto stoi za eksplozjami w ukraińskim Dniepropietrowsku, gdzie zostało rannych 30....

Janina Paradowska Janina Paradowska

Paradowska: Kaczyński nie może spokojnie patrzeć na to, co robi Ziobro

Janusz Palikot powinien poważniej zastanowić się nad trwałością pozycji Leszka Millera, a Jarosław....

Paulina Piekarska Paulina Piekarska

Arłukowicz - minister na zakręcie

Był już celebrytą i gwiazdą lewicy. Teraz stał się głównym wrogiem pacjentów i lekarzy. Triumfalny....

Piotr Gabryel Piotr Gabryel

Piotr Gabryel: kompromitacja PO

Jak się nie ma, co się lubi, to się lubi, co się ma - zapewne z takiego założenia wychodzi znaczna....

Jamie Stokes Jamie Stokes

Sprytna Ukraina ma paranormalną świnię. A Polska?

Jestem zaskoczony, że trwało to tak długo, ale klisza zwierzęcia-medium pojawiła się w końcu....

Agnieszka Niesłuchowska Agnieszka Niesłuchowska

"Wałęsa ma zaćmę na oczach, to polityczna głupota"

Lech Wałęsa wywołał burzę słowami skierowanymi pod adresem związkowców „Solidarności”....

Aleh Barcewicz Aleh Barcewicz

"Oskarżony o przestępstwa bezkarnie podróżuje po UE"

"Europejskim liderom brakuje jaj" - taką bezpardonową opinię wyraził w wywiadzie prezydent Białorusi....

Elżbieta Radziszewska Elżbieta Radziszewska

To zdarzyło się naprawdę - zginęło nawet pół miliona osób

Ta tragedia wydarzyła się naprawdę. Zabijano całe rodziny. Po wojnie pamięć o tym zatarła się..

Joanna Stanisławska Joanna Stanisławska

Ludwik Dorn tłumaczy, dlaczego Kaczyński nie nadaje się na premiera

- Niepokojem napawają jego konfliktowość, szukanie wrogów w najbliższym otoczeniu, zarządzanie....

Anna Korzec Anna Korzec

Nie mogła uwierzyć, gdy zobaczyła ten przelew!

112 tys. zł - taka kwota wpłynęła na konto Kasi Wolińskiej w Fundacji Normalna Przyszłość po....

Igor Janke Igor Janke

Bez Tomaszewskiego PiS-owi w Łodzi byłoby trudniej

Tomaszewski ma prawo wstępować i działać gdzie chce, a nawet uzasadniać, że to wszystko trzyma się....

Tomasz Otłowski Tomasz Otłowski

To będzie początek końca NATO?

Po co nam NATO? - zastanawiają się coraz częściej niektórzy członkowie paktu. Choć na oficjalnych....

Piotr Czerwiński Piotr Czerwiński

Ogłoszono datę wyjścia Zielonej Wyspy z kryzysu

Dzień Dobry Państwu albo dobry wieczór. W Irlandii przyszedł maj. Drzewa wesoło uginają się od....

Marta Tychmanowicz Marta Tychmanowicz

Czesław Miłosz zerwał z Polską - rozpoczął się festiwal nienawiści

15 maja 1951 roku Czesław Miłosz, wówczas urzędnik polskiej dyplomacji w Paryżu, ogłasza zerwanie z....

Lech Wałęsa Lech Wałęsa

Lech Wałęsa: zamiast ciszy szubienice i wiece

Kolejnej rocznicy trudnego i bolesnego dla całego narodu wydarzenia nie możemy uczcić w ciszy i....

Piotr Czerski Piotr Czerski

Boleść Palikota. Bezlitośnie został wyszydzony

Na temat Anti-Counterfeiting Trade Agreement w ciągu minionego tygodnia napisano w Polsce....

Wiesław Dębski Wiesław Dębski

Wiesław Dębski: czego politycy nie zrobią dla wzrostu słupków

Jak ci politycy nas - wyborców - zupełnie nie rozumieją. Wydaje im się, że wystarczy zrobić jakieś....

Anna Kalocińska Anna Kalocińska

Po katastrofie smoleńskiej Konstytucja RP zdała egzamin. Teraz wymaga zmian?

Można mówić o wielu niedomaganiach państwa w obliczu katastrofy smoleńskiej, ale nie o tym, że....

Michał Sutowski Michał Sutowski

"Barbarzyńcy" zasiedli w polskim parlamencie

"Cywilizacyjny" wróg prawicy, ich "barbarzyńcy" nie dobijają się już do wrót twierdzy, ale zajęli....

Jadwiga Staniszkis Jadwiga Staniszkis

Kaczyński ogłasza rozejm. To wywoła tylko ironiczne komentarze

Skuteczniejszym sposobem zapewnienia spokoju na Euro byłoby podjęcie się przez opozycję mediacji (i....

Dominika Leonowicz Dominika Leonowicz

Jarosław Kaczyński proponuje nową lokalizację dla pomnika Lecha Kaczyńskiego

Jarosław Kaczyński zaproponował w Warszawie nową lokalizację dla pomnika Lecha Kaczyńskiego. Czy....