Politycy okradli ten kraj na 500 mld dolarów.

Ponad 500 osób zginęło w ciągu kilku dni rzezi na północy Nigerii. Walki między chrześcijanami a muzułmanami, które wybuchły po ogłoszeniu wyników wyborów prezydenckich, nie były zaskoczeniem. Do masakr dochodzi tam niemal po każdym głosowaniu. Dlaczego ten kraj tak często tonie we krwi?

Setki spalonych budynków, w tym kościoły. Wraki aut, powybijane witryny, poprzewracane słupy, zagracone drogi. Zdjęcia z Kaduny przedstawiają obraz miasta zrujnowanego. W poniedziałek, 17 kwietnia, setki mieszkańców - muzułmanów - chwyciły co miały pod ręką: kije, drągi, maczety, noże i ruszyły na swoich sąsiadów chrześcijan. Zaatakowani nie nastawiali drugiego policzka.

Podobne sceny rozegrały się w wielu innych miejscach na północy i w centrum Nigerii. Walki ucichły po kilku dniach, gdy rząd wysłał na ulice dodatkowe jednostki wojska i policji.

Bezpośrednim zapalnikiem były wyniki wyborów. Wygrał je Goodluck Jonathan, dotychczasowy prezydent, chrześcijanin z południa kraju. Dla większości mieszkańców północy to był szok. Mieli innego faworyta - gen Muhammadu Buhariego, byłego dyktatora i - podobnie do nich - muzułmanina. Gdy usłyszeli o jego porażce, poczuli się zdradzeni. I zapragnęli zemsty na tych, którzy mieli ich oszukać - chrześcijanach.

Ale religijna wrogość, chociaż jest najłatwiejszym wytłumaczeniem ostatnich wydarzeń, nie jest główną przyczyną problemów Nigerii. Ten kraj od dekad trawiony jest przez nierówności, podziały, biedę i korupcję. To przez te plagi nie może wykorzystać potencjału, który daje mu największa populacja i najbogatsze złoża ropy w Afryce.

Odliczanie do klęski

Od początku istnienia niepodległej Nigerii stawiano dwa pytania. Pierwsze: kiedy ten twór się rozpadnie? Drugie: ilu ludzi przy tym zginie?

Europejczycy, tworząc swoje kolonie w Afryce, nie przejmowali się istniejącymi już podziałami. Nigeria jest tego najlepszym przykładem. Brytyjczycy zamknęli w jej granicach ponad 250 grup etnicznych. Północ kraju zamieszkana jest głównie przez wyznawców islamu, południe przez chrześcijan i animistów. W takim kotle utrzymanie pokoju jest syzyfowym zadaniem.

Już od pierwszych dni niepodległości, która nadeszła w 1960 roku, państwo miało problem ze stabilnością. Plemiona rywalizowały ze sobą o miejsca w parlamencie, a politycy - o stanowiska. Kilka lat wcześniej na południu Nigerii odkryto ogromne złoża ropy, co przyciągnęło międzynarodowe koncerny naftowe i naprawdę duży kapitał. Władza oznaczała więc bogactwo. Wylicza się, że do tej pory nigeryjscy politycy i wojskowi uszczuplili skarbiec łącznie o 500 mld dolarów.

Pod koniec lat 60. bogata w ropę Biafra na południowym-wschodzie spróbowała odłączyć się od reszty kraju. Skończyło się to wojną domową i śmiercią dwóch milionów osób. Po konflikcie władzę mocno chwycili wojskowi. Trzymali ją (z krótką przerwą) przez ponad 30 lat. Twierdzili, że tylko armia będzie w stanie ocalić Nigerię od kolejnej tragedii.

Rządy generałów były brutalne i burzliwe. Regularnie dochodziło do zamachów stanu. Raz władzę przejmowali mundurowi z południa, raz z północy. Mimo różnic, mieli kilka wspólnych cech: byli skorumpowani, bezwzględni i polegali na tajnych służbach, które siały postrach wśród Nigeryjczyków. Udało im się jednak dotrzymać słowa - Nigeria faktycznie nie wpadła już w wir wojny.

W 1999 roku wojsko oddało władzę cywilom. Pierwszym prezydentem, a zarazem szefem rządu, został dawny dyktator, Olasegun Obasanjo. W szeregach cieszącej się monopolem na władzę Ludowej Partii Demokratycznej (People's Democratic Party, PDP) zawarto wtedy niepisaną umowę. Obasanjo - południowiec - miał władać przez dwie kadencje. W tym czasie wiceprezydentem byłby polityk z północy. Po ośmiu latach miała nastąpić zmiana. I tak też się stało. W 2007 roku PDP wystawiło do wyborów Umaru Yar'Adua, muzułmanina z północy. Yar'Adua wygrał, chociaż głosowanie było przeprowadzone fatalnie. Jego zastępcą został doktor zoologii, Goodluck Jonathan.